Ματωμένος Γάμος
του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα
Blood Wedding (1932)
Federico Garcia Lorca's

Σκηνοθεσία: Κάρολος Κουν
Μουσική σύνθεση - πιάνο: Μάνος Χατζιδάκις
Μετάφραση: Νίκος Γκάτσος
Παίζουν: Bάσω Μεταξά - Μάνα, Ελένη Χατζηαργύρη - Νύφη, Τόνια Καράλη - Γυναίκα του Λεονάρδο, ’ννα Ραυτοπούλου - Δούλα, Αθηνά Μιχαηλίδου - Ζητιάνα, Ρίτα Μουσούρη - Πεθερά, Σπυριδούλα Γιαννάτου - Κορίτσι, Θάνος Κωτσόπουλος - Λεονάρδο, Λυκούργος Καλλέργης - Πατέρας, Δημήτρης Μπάλλας - Γαμπρός, Κώστας Μπάκας - Φεγγάρι, Παντελής Ζερβός - Ξυλοκόπος, Γιώργος Λαζάνης - Παλληκάρι.
Ψηφιακή επεξεργασία: Γιάννης Ψυχογιός
Επιμέλεια κειμένου: Αιμιλία Κτενά
*(Από το αρχείο της  ΕΡΤ)

Ένα από τα σημαντικότερα έργα του θεάτρου, σε σκηνοθεσία Καρόλου Κουν, μετάφραση του Νίκου Γκάτσου, μουσική του Μάνου Χατζιδάκι, από το Θέατρο Τέχνης σε μια σπάνια ηχογράφιση του 1955.

Ήταν το 1945, όταν ο Νίκος Γκάτσος κυκλοφόρησε σε βιβλίο τη μετάφραση ενός από τα σημαντικότερα θεατρικά έργα του αιώνα μας, το «Ματωμένο Γάμο» του Federico Garcia Lorca. Η πανανθρώπινη δυναμική του έργου, η αμεσότητα του Ισπανού ποιητή, ο λυρισμός και η γλωσσοπλαστική του δεινότητα έβρισκαν ένα ξεχωριστό κατάλυμα στο λεκτικό πλούτο του Νίκου Γκάτσου...
Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα από το «Θέατρο Τέχνης» το 1948, σε σκηνοθεσία Κάρολου Κουν, με τον Γιάννη Τσαρούχη στην επιμέλεια των σκηνικών και των κουστουμιών και τους Βάσω Μεταξά, Έλλη Λαμπέτη και Βασίλη Διαμαντόπουλο στους κεντρικούς ρόλους. Το 1955 το έργο ξαναπαίχτηκε πάλι από το «Θέατρο Τέχνης».
Στο «Ματωμένο Γάμο» ο Μάνος Χατζηδάκις γράφει μια μουσική, που ο ίδιος λέει ότι προσάρμοσε στην ελληνική μουσική αντίληψη. Εξήντα χρόνια μετά μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι η μουσική σ΄αυτό το έργο του Λόρκα είναι συν τοις άλλοις μια μουσική πανανθρώπινης αντίληψης. Ο ρεαλισμός, ο λυρισμός, η δράση, τα πάθη και τα συναισθήματα του «Ματωμένου Γάμου», βρήκαν από κείνη την άνοιξη του 1948 μια ποικιλία από νότες μελωδικά στρωμένες στο σανίδι του «Θεάτρου Τέχνης» κι ο Λόρκα , ένα συνοδοιπόρο στα μονοπάτια της ψυχής... Ένα συνοδοιπόρο που πότε στροβιλιζόταν σα γνήσιος ρεμπέτης στους λαϊκούς ρυθμούς και πότε αφουγκραζόταν τις βαριές ανάσες των θεατρίνων... Και τότε... σώπαινε ή μονολογούσε θλιμμένα σε ένα ρε μινόρε...

Ο «Ματωμένος Γάμος» αποτελεί μια πολύτιμη παρακαταθήκη παραδόσεων και έχει καταξιωθεί στη μνήμη μας σαν ένα έργο βαθιά μεσογειακό που δεν αφορά μόνο την ισπανική ύπαιθρο μα ολόκληρη τη λεκάνη της Μεσογείου και κατ' επέκταση ολόκληρη την οικουμένη. Ειδικότερα όμως αφορά την Κρήτη, μια που οι επιρροές των δυο περιοχών λειτουργούν αμφίδρομα, οι πολιτισμικές ρίζες μέσα στο χρόνο είναι βαθιές και η ψυχοσύνθεση των κατοίκων τους παρεμφερής. Οι τελετουργικές καταβολές της θυσίας του διονυσιακού θεού-ταύρου (ταυροκαθάψια) της Κρήτης, συναντούν τις αντίστοιχες στην Ιβηρική χερσόνησο που σήμερα έχουν πάρει τη μορφή των ταυρομαχιών. Η «βεντέτα», έθιμο και των δυο λαών, κυριαρχεί στην τραγωδία του Λόρκα και το μαχαίρι απαραίτητο εργαλείο και στους δυο, γίνεται στο «Ματωμένο Γάμο» εργαλείο θανάτου και παίρνει τις διαστάσεις ιερού εγχειριδίου των αρχαϊκών θυσιών, που πρώτα αυτό έρχεται σε επαφή με τον σπαραγμό του σώματος και το αίμα. Ο λυρισμός, η δράση, τα πάθη και τα συναισθήματα, ο προδομένος έρωτας που οδηγεί στον θάνατο, οι αλληγορίες του θανάτου, του «ντουέντε» (πάθους της ψυχής) και της σελήνης, το χώμα, ο ήλιος, τα υπερφυσικά στοιχεία, το πάθος της Ανδαλουσιανής γης, οι λαϊκές πηγές της παράδοσης είναι τα στοιχεία που συνθέτουν την τραγωδία του «Ματωμένου Γάμου»...

Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα

Ο Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα γεννήθηκε στην νότια επαρχία της Γρανάδα το 1898. Σπούδασε στα Πανεπιστήμια της Γρανάδα και της Μαδρίτης όπου εντάχθηκε στους κύκλους της ισπανικής καλλιτεχνικής πρωτοπορίας. Το 1929-30 έζησε στην Νέα Υόρκη.
Το ταξίδι του στις ΗΠΑ ήταν μια προσπάθεια να ξεφύγει από την κατάθλιψή του που συνεχώς μεγάλωνε -και που γινόταν χειρότερη από τη διαρκή αποτυχημένη του προσπάθεια να κρύψει την ομοφυλοφιλία του από την οικογένεια και τους φίλους του. Όσο πιο διάσημος γινόταν ως συγγραφέας, τόσο πιο οδυνηρή γινόταν η αντίφαση της ζωής του -ένας διάσημος επιτυχημένος συγγραφέας και ένα βασανισμένο άτομο που μπορούσε να αποκαλυφθεί μόνο στην ιδιωτική του ζωή. Η σειρά των ποιημάτων αυτής της περιόδου που δημοσιεύτηκαν σε μια ποιητική συλλογή της Νέας Υόρκης, είναι τα πιο δυνατά και πολιτικά της καριέρας του. Περιέγραφε τη ζωή του στη Νέα Υόρκη σαν «μία από τις πιο χρήσιμες εμπειρίες» της ζωής του. Εκεί άλλαξε η οπτική του για τον εαυτό του, το έργο του και τον ίδιο το κόσμο. Ο Λόρκα είδε καθαρά τι πήγαινε στραβά στη Νέα Υόρκη. Καταδίκαζε το λευκό, αστικό πολιτισμό γιατί αντιπροσώπευε την πιο άμεση και ισχυρή εικόνα της πνευματικής φτώχειας του 20ου αιώνα. Η «πόλη που δε κοιμάται ποτέ» με τα λαμπερά φώτα έγινε ο τόπος της αναζήτησης του μοντέρνου ανθρώπου μέσα σε ένα κόσμο γεμάτο δυστυχία. Με την ποιητική συλλογή της Νέας Υόρκης, η μοναδική φωνή του Λόρκα άρχισε να διακρίνεται. Ήταν ένας συγγραφέας που παρατηρούσε πίσω από τα φαινόμενα.
Έβλεπε πέρα από τις περιστάσεις στο χείλος του αγνώστου, αναζητώντας μια εξήγηση, με το φόβο πως η δυστυχία γύρω του δεν φαινόταν να έχει καμιά κοινωνική ή ηθική εξήγηση.  Στο ποίημα «Τυφλό Πανόραμα» της Νέας Υόρκης έγραφε:  Ο αυθεντικός πόνος που κρατά τα πάντα ξύπνια είναι μια μικροσκοπική, απέραντη φωτιά στα αθώα μάτια άλλων συστημάτων.  
Η μοναδική ηθική εξήγηση που είχε νόημα για τον ίδιο, ήταν η αδιαφορία των ανθρώπων για το διαφορετικό και όλο του το έργο χαρακτηρίζεται από την άρνησή του να αγνοήσει το «διαφορετικό». Ο Λόρκα καταδίκαζε τη καπιταλιστική κοινωνία και όλα όσα είχε σαν συνέπειες -την αδιαφορία για τη δυστυχία, την αποξένωση, τη φτώχεια και το ρατσισμό. Απεχθανόταν ιδιαίτερα το τρόπο που ο υλιστικός καπιταλισμός διαφθείρει όλα όσα είναι πολύτιμα και ανθρώπινα. Εξοργιζόταν με τον εξευτελισμό των Μαύρων Αμερικανών στη Νέα Υόρκη -και έγραψε ποιήματα για να διαμαρτυρηθεί.
Αργότερα έγραψε ότι ήθελε να γράψει μια μαύρη τραγωδία, αλλά ότι δεν μπορούσε μέχρι να καταλάβει πλήρως "έναν κόσμο χωρίς ντροπή και αρκετά σκληρό για να χωρίζει τους ανθρώπους ανάλογα με το χρώμα".
Ανακατεύοντας το ιδιωτικό με το δημόσιο προειδοποιούσε στον «Βασιλιά του Χάρλεμ» ότι το αίμα που βράζει κάτω από το δέρμα των μαύρων "θα κυλήσει/στις σκεπές παντού/και θα κάψει τη χλωροφύλλη των ξανθών γυναικών/και θα βογκήξει στα πόδια των κρεβατιών κοντά στην αϋπνία του νιπτήρα/και θα εκραγεί μέσα σε μια αυγή από κίτρινο καπνό".
Η επιστροφή του Λόρκα στην Ισπανία το 1930 συνέπεσε με την πτώση της δικτατορίας του Πρίμο ντε Ριβέρα και την εγκαθίδρυση της Ισπανικής Δημοκρατίας από τις αριστερές δυνάμεις.
Το 1931 διορίστηκε διευθυντής της θεατρικής εταιρίας του Πανεπιστημίου γνωστή ως«Η Παράγκα».
Η ομάδα χρηματοδοτούνταν από το υπουργείο Παιδείας και είχε την ευθύνη να εξαπλώσει το θέατρο στις πιο απομακρυσμένες αγροτικές περιοχές της Ισπανίας. Αυτή την περίοδο, ο Λόρκα άρχισε να γράφει μερικά από τα πιο σπουδαία θεατρικά του έργα όπως ήταν «η αγροτική τριλογία» -ο Ματωμένος Γάμος, Γιέρμα και Το Σπίτι της Μπερνάρντα Αλμπα.
Όταν ήταν στην Νέα Υόρκη είχε καταφέρει να μπει στο κόσμο του θεάτρου της πόλης. Έβλεπε την Νέα Υόρκη σαν την ευκαιρία να απομακρυνθεί ψυχολογικά από το ισπανικό θέατρο της εποχής του. "Κάποιος πρέπει να σκεφτεί για το θέατρο του μέλλοντος" έγραφε στην οικογένειά του, «Ο,τι υπάρχει αυτή τη στιγμή στην Ισπανία είναι νεκρό. Είτε το θέατρο θα αλλάξει ριζικά, είτε θα πεθάνει. Δεν υπάρχει άλλη λύση». Στην Νέα Υόρκη ο Λόρκα ανακάλυψε στο θέατρο ένα ισχυρό μέσο να συνδέεται με το κοινό και να το προκαλεί. Το θέατρο, έγραφε, «είναι ποίηση που σηκώνεται από το βιβλίο και γίνεται ανθρώπινη. Κι όσο γίνεται ανθρώπινη, μιλάει και φωνάζει, κλαίει και απελπίζεται. Οι θεατρικοί χαρακτήρες πρέπει να εμφανίζονται στη σκηνή με μια ποιητική στολή αλλά τα κόκκαλα και το αίμα τους πρέπει να φαίνονται από μέσα».
Τα θεατρικά του Λόρκα, όπως τα ποιήματά του, αναζητούσαν το ιδανικό, το «ψίθυρο της απόλυτης ομορφιάς». Το έργο του υμνεί όχι την αγάπη αλλά την επιθυμία, μία επιθυμία που είναι περισσότερο απούσα παρά παρούσα.
Για παράδειγμα στο θεατρικό Γιέρμα οι χαρακτήρες λαχταρούν ο ένας τον άλλο, αλλά γίνονται θύματα της δικής τους ανικανότητας να εκφραστούν συναισθηματικά -παγιδευμένοι από τις προσδοκίες της οικογένειας και της κοινωνίας. Ο ισπανικός εμφύλιος πόλεμος ξεκίνησε το 1936 και λίγο μετά ο Λόρκα γύρισε στη Γρανάδα. Πρέπει να καταλάβαινε ότι βάδιζε προς το σίγουρο θάνατο.
Παρόλο που ποτέ δεν εντάχθηκε στο Σοσιαλιστικό Κόμμα, οι κοινωνικές και πολιτικές του σχέσεις ήταν πάντοτε εμφανής, και για τον Φράνκο και τους υποστηρικτές του δεν είχε καμιά διαφορά με έναν Κομμουνιστή.
Θα μπορούσε εύκολα να φύγει από τη Γρανάδα όταν η περιοχή έπεσε στις δυνάμεις του Φράνκο αλλά επέλεξε να μείνει κοντά στην αδελφή του και το γαμπρό του, τον σοσιαλιστή δήμαρχο της Γρανάδα. Τον συνέλαβαν στις 17 Αυγούστου του 1936 και δύο μέρες μετά τον σκότωσαν. Έγινε ένας από τους 20.000-30.000 Ισπανούς που εκτελέστηκαν στην περιοχή της Γρανάδα γιατί θεωρήθηκαν υποστηρικτές της δημοκρατίας ή της αριστεράς, μέλη των συνδικάτων, δάσκαλοι ή δημοσιογράφοι, ή συγγραφείς σαν τον Λόρκα. Ο τάφος του δεν βρέθηκε ποτέ.
Το έργο του Λόρκα απαγορεύτηκε στην Ισπανία μέχρι το 1953, όταν ξαναεμφανίστηκε λογοκριμένο. Μόνο μετά το θάνατο του Φράνκο το 1975, έγινε δυνατό να συζητηθεί δημόσια το έργο και ο θάνατός του...

Αφιέρωμα: Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα

Αφιέρωμα: Κάρολος Κουν

Τρίγωνο στη Ρόδο
της Αγάθα Κρίστι
Τriangle at Rhodes (1936)
Agatha Christie

Ηχητικό Ντοκουμέντο Θεατρική παράσταση: Τρίγωνο στη Ρόδο της Αγάθα Κρίστι Ακούστε... Διάρκεια: 54:22 - (5.451KB)

Σκηνοθεσία: Στέλιος Παπαδάκης
Παίζουν: Τρύφων Καρατζάς - Αφηγητής, Γιώργος Μιχαλακόπουλος - Ηρακλής Πουαρώ, Ανδρέας Μπάρκουλης, Βιβέτα Τσιούνη, Σοφία Μυρμηγκίδου, Ιλιάς Λαμπρινού, Νίκος Απέργης, Χαριτίνη Καρόλου, Γρηγόρης Βαφιάς, Γιώργος Οικονόμου.
Μετάφραση και διασκευή: Γιάννης Λύτρας
Μουσική επιμέλεια: Ιάκωβος Δρόσος
Ψηφιακή επεξεργασία: Γιάννης Ψυχογιός
Επιμέλεια κειμένου: Αιμιλία Κτενά
Ηχογράφιση 1981

Το «Τρίγωνο στη Ρόδο» (Triangle at Rhodes), είναι ένα διήγημα από τη συλλογή «Murder in the Mews» (Δολοφονία στους σταύλους αρχοντόσπιτων και άλλες ιστορίες), γραμμένο από την Αγκάθα Κρίστι το 1937. Γυρίστηκε ταινία για την τηλεόραση το 1989 με πρωταγωνιστή τον Ντέιβιντ Σάκετ στο ρόλο του Hρακλή Πουαρό.
Στις διακοπές του στη Ρόδο ο Ηρακλής Πουαρό, στο κοσμοπολίτικο Palace Hotel, βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα Ιψενικό τρίγωνο και μια ...δολοφονία.
Όταν βρίσκεται δολοφονημένη η Βαλαιντάιν όλες οι υποψίες βαρύνουν τον σύζυγό της.  Ο Πουαρό όμως πιστεύει ότι εδώ υπάρχει κάτι παραπάνω από ένα έγκλημα πάθους...

Αγκάθα Κρίστι

Η Αγκάθα Μαίρη Κλαρίσσα Μίλερ, Λαίδη Μάλλοουαν (Agatha Mary Clarissa, Lady Mallowan, 15 Σεπτεμβρίου 1890 - 12 Ιανουαρίου 1976), γνωστή κυρίως με το όνομα Αγκάθα Κρίστι (Agatha Christie), ήταν μια Αγγλίδα συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων. Έγραψε επίσης ρομαντικά μυθιστορήματα με το ψευδώνυμο Μαίρη Γουέστμακοτ (Mary Westmacott), αλλά είναι γνωστή κυρίως για τα 80 αστυνομικά της μυθιστορήματα. Η δουλεία της στα μυθιστορήματα αυτά, στα οποία πρωταγωνιστούν οι ντετέκτιβ Ηρακλής Πουαρό και Μις Τζέιν Μαρπλ, της έδωσε τον τίτλο της «Βασίλισσας του Εγκλήματος» και την έκανε έναν από τους πιο σημαντικούς συγγραφείς στην εξέλιξη του λογοτεχνικού αυτού ρεύματος.
Παρόλο που οι Πουαρό και Μαρπλ είναι από τους πιο γνωστούς φανταστικούς ντετέκτιβ που επινόησε η Κρίστι, υπήρξαν κι άλλοι παρόμοιοι, όπως το ζευγάρι Τόμι και Τάπενς, οι οποίοι, αντιθέτως με τους υπόλοιπους της ντετέκτιβ, τους αγγίζει ο χρόνος κατά την πάροδο των χρόνων. Από τα πιο γνωστά τους μυθιστορήματα είναι η πρώτη τους εμφάνιση στο Σύντροφοι στο Έγκλημα και Οι Άγγελοι δεν Φλυαρούν. Άλλοι ντετέκτιβ της Κρίστι, όπως ο Πάρκερ Πάιν και ο κύριος Χάρλεϊ Κουίν, εμφανίστηκαν σε σύντομες ιστορίες, αλλά υπόλοιποι, όπως ο αρχιεπιθεωρητής Τζαπ και η Αριάδνη Όλιβερ, συνόδευαν τους Πουαρό και Μαρπλ στα μυθιστορήματά τους.
Εκτιμάται ότι τα βιβλία της έχουν πουλήσει 1 δισεκατομμύριο αντίτυπα στα αγγλικά, και ένα ακόμη δισεκατομμύριο σε 103 άλλες γλώσσες.
Τα περισσότερα από τα βιβλία της έχουν μεταφερθεί στον κινηματογράφο (μερικά μάλιστα πολλές φορές, όπως το Έγκλημα στο Όριεντ Εξπρές και το Έγκλημα στον Νείλο). Επίσης πολλά έχουν μεταφερθεί στην τηλεόραση, στο ράδιο και έχουν εμπνεύσει ηλεκτρονικά παιχνίδια και κόμικς.
Το 2007, ο άγγλος συγγραφέας Brian Aldiss είπε ότι η Αγκάθα Κρίστι του είχε πει ότι έγραφε τα βιβλία της μέχρι το τελευταίο κεφάλαιο και μετά αποφάσιζε ποιος χαρακτήρας ήταν λιγότερο πιθανό να είναι εκληφθεί ως ύποπτος. Ακολούθως έκανε τις απαραίτητες αλλαγές στο κείμενο για να «ενοχοποιήσει» το χαρακτήρα αυτό.

Αφιέρωμα: Αγκάθα Κρίστι

Ένας ασήμαντος πόνος
του Χάρολντ Πίντερ
A Slight Ache (1958)
Harold Pinter

Ηχητικό Ντοκουμέντο Θεατρική παράσταση: Ένας ασήμαντος πόνος του Χάρολντ Πίντερ Ακούστε... Διάρκεια: 58:38 - (6.777KB)

Σκηνοθεσία: Mίνος Βολονάκης
Μετάφραση: Τάκης Καλφόπουλος
Παίζουν: Βασίλης Διαμαντόπουλος, Δέσπω Διαμαντίδου
Μουσική επιμέλεια: Αλέξης Μίγκας
Τεχνική επιμέλεια: Δημήτρης Πουλόπουλος
Επιμέλεια ήχων: Δόμνα Ακαταγλίδου
Ψηφιακή επεξεργασία: Γιάννης Ψυχογιός
Επιμέλεια κειμένου: Αιμιλία Κτενά
*(Από το αρχείο της  ΕΡΤ)

Ένα χαρακτηριστικό μονόπρακτο του Χάρολντ Πίντερ το  «΄Eνας ασήμαντος πόνος» μεταδίδεται σήμερα από το Ως3. Ο τιμημένος με το βραβείο Nόμπελ συγγραφέας το έγραψε στην αρχή της καριέρας του, το 1958. Πρόκειται για κείμενο στο οποίο κυριαρχεί η αμφιβολία για την αλήθεια και το ψέμα, που βλέπει την καθημερινή ζωή μέσα από το μικροσκόπιο και αποκαλύπτει την παράξενη ποίηση που εμπεριέχει. Παρακολουθούμε τη διαβρωμένη ζωή ενός ζευγαριού. Οι δυο ήρωες μονολογούν μπροστά σε ένα βουβό πρόσωπο, το οποίο σπάνια αντιδρά στο λόγο τους. Ο διάλογος μοιάζει να γεφυρώνει μια συνομιλία, στην ουσία όμως αποκαλύπτει την ανυπαρξία της.
Είναι το πρώτο κείμενο του Πίντερ που παίχτηκε στη Θεσσαλονίκη, από τον Κυριαζή Χαρατσάρη με το Ελεύθερο Θέατρο Θεσσαλονίκης, το 1962 και το 1963. Ο «Ασήμαντος πόνος» ανέβηκε ξανά το 1976 σε σκηνοθεσία του Μίνου Βολανάκη πάλι στη Θεσσαλονίκη, στο Κρατικό Θέατρο και στη συνέχεια παρουσιάστηκε στην Αθήνα στην Εθνική Λυρική Σκηνή.

Χάρολντ Πίντερ

Ο Χάρολντ Πίντερ, γιος Εβραίου ράφτη, γεννήθηκε στις 10 Οκτωβρίου του 1930 στο Χάκνι, συνοικία του ανατολικού Λονδίνου και παρακολούθησε για σύντομο χρονικό διάστημα δραματική σχολή. Το 1957 έγραψε «Το Δωμάτιο», του οποίου ακολούθησε αμέσως το «Βουβό γκαρσόνι» και την επόμενη χρονιά το «Πάρτι Γενεθλίων».
Η επιτυχία τον βρήκε με τον «Επιστάτη» το 1959, το οποίο έγινε και ταινία το 1963. Μεταξύ των σημαντικών του έργων που ακολούθησαν είναι ο «Εραστής» (1962), η «Επιστροφή» (1964), οι «Παλιοί Καιροί» (1971) και η «Προδοσία» (1979).
Η δράση του Πίντερ δεν περιοριζόταν όμως μόνο στη συγγραφή και τη θεατρική σκηνοθεσία. Ήταν επίσης ένας πολύ σημαντικός πολιτικός ακτιβιστής, ο οποίος παρενέβαινε συστηματικά και ριζοσπαστικά στα πολιτικά δρώμενα.
Τη δεκαετία του '80 ασκούσε κριτική στον Αμερικανό πρόεδρο Ρόναλντ Ρίγκαν και στη σύγχρονή του Βρετανίδα πρωθυπουργό Μάργκαρετ Θάτσερ, ενώ πιο πρόσφατα είχε στρέψει το θυμό του κατά της δέσμευσης του ΟΗΕ στο Κόσοβο (1999), την αμερικανική εισβολή στο Αφγανιστάν (2001) και τον πόλεμο στο Ιράκ (2003), συγκρίνοντας τον Τόνι Μπλερ με «έναν ανόητο γεμάτο ψευδαισθήσεις» και χαρακτηρίζοντας τον Τζορτζ Μπους «εγκληματία πολέμου».
Η επιτροπή των Νόμπελ είχε ανακοινώσει ότι τα έργα του Πίντερ αποκαλύπτουν τους φόβους που κρύβονται πίσω από τις καθημερινές συναναστροφές και την απειλή του κοινότυπου.
Σε βίντεο που μεταδόθηκε κατά την τελετή απονομής του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας με το οποίο τιμήθηκε το 2005, από την οποία ο ίδιος απουσίαζε λόγω υγείας, ο Βρετανός θεατρικός συγγραφέας ζητούσε να οδηγηθούν οι Μπους και Μπλερ ενώπιον του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου επειδή ξεκίνησαν τον πόλεμο στο Ιράκ.
Η συγγραφική του ιδιότητα δεν περιορίστηκε όμως μόνο στα θεατρικά έργα. Ήταν και ποιητής και είχε γράψει και σενάρια για ταινίες, πολλά εκ των οποίων ήταν προσαρμογή των έργων του για τον κινηματογράφο. Ο Βρετανός συγγραφέας είχε σκηνοθετήσει εξάλλου και πολλές θεατρικές παραστάσεις.
Πέθανε σε ηλικία 78 ετών στις 24 Δεκεμβρίου 2008.

Αφιέρωμα: Χάρολντ Πίντερ

 

To Ρομάντζο
του Έντουαρντ Σέλντον
Romance (1913)
Edward Sheldon

Ηχητικό Ντοκουμέντο Θεατρική παράσταση: Το Ρομάντζο του Έντουαρντ Σέλντον Ακούστε... Διάρκεια: 54:22 - (6.297KB)

Σκηνοθεσία: Μήτσος Λυγίζος
Παίζουν: Δημήτρης Χορν, Βάσω Μανωλίδου, Γιάννης Αποστολίδης, Ελένη Ζαφειρίου, Άννα Ραυτοπούλου, Λούλα Ιωαννίδου, Κική Ρέππα, Γιώργος Λευτεριώτης. Αφηγητής ο Μήτσος Λυγίζος.
Μετάφραση και διασκευή: Δημήτρης Κωνσταντινίδης
Ψηφιακή επεξεργασία: Γιάννης Ψυχογιός
Επιμέλεια κειμένου: Αιμιλία Κτενά

Ένα από τα αισθηματικότητα έργα του θεάτρου με τον Δημήτρη Χορν
και τη Βάσω Μανωλίδου, σε μια σπάνια ηχογράφιση του 1956.

Δημήτρης Χορν

Ο Δημήτρης Χορν γεννήθηκε στην Αθήνα τον Μάρτιο του 1921 σε ξενοδοχείο της οδού Σταδίου στο κέντρο της Αθήνας. Πατέρας του ήταν ο γνωστός στρατιωτικός και θεατρικός συγγραφέας Παντελής Χορν. Νονά του η μεγάλη ηθοποιός Κυβέλη. Αποφοίτησε από τη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου το 1940. Είχε πρωταγωνιστήσει σε δεκάδες θεατρικά έργα. Έκανε το ντεμπούτο του το 1940 στην οπερέτα του Στράους «Η Νυχτερίδα». Αμέσως μετά εμφανίστηκε στο «Θέατρο Ρεξ» της Μαρίκας Κοτοπούλη σε πρωταγωνιστικούς ρόλους. Ανάμεσα σ΄ αυτά «Δωδεκάτη νύκτα», «Ριχάρδος Β'», «Ριχάρδος Γ'», «Άμλετ», «Τίμων ο Αθηναίος» (Σαίξπηρ), «Ημερολόγιο ενός τρελού» (Γκόγκολ), «Ιβάνωφ» (Τσέχωφ), «Ερρίκος Δ'» (Πιραντέλο).
Το 1943 - 1944 συμμετείχε στο θίασο Κατερίνας. Το 1944 συγκρότησε δικό του θίασο με τη Μαίρη Αρώνη και αργότερα με τη Βάσω Μανωλίδου. Το 1945 συνεργάστηκε με το θίασο Μελίνας Μερκούρη και Νίκου Χατζίσκου. Από το 1946 έως το 1950 επέστρεψε στο Εθνικό Θεάτρο. Το 1951 μετέβει στην Αμερική και Αγγλία όπου και παρέμεινε επί διετία παρακολουθώντας την εξέλιξη του θεάτρου. Από το 1953 που επέστρεψε μέχρι το 1959 συγκρότησε μαζί με την Έλλη Λαμπέτη και τον Γιώργο Παππά δικό τους θίασο και -ανεβάζουν- έργα όπως το «Νυφικό κρεβάτι», «Ο βροχοποιός» κα. επιχειρώντας -τουρνέ- στην Κωνσταντινούπολη και Αίγυπτο.
Συμμετείχε μόλις σε δέκα κινηματογραφικές ταινίες με αξιόλογες επιτυχίες όπως «Μια ζωή την έχουμε» (1958), «Αλλοίμονο στους νέους» (1961), Η κάλπικη λίρα (1954), «Το κορίτσι με τα μαύρα» (1956) κ.ά.
Ξεχωριστό κομμάτι στη καριέρα του ήταν η ραδιοφωνική εκπομπή του με τίτλο «Ο Ταχυδρόμος έφτασε». Με μια σουρεαλιστική ειρωνεία στη φωνή του, διάβαζε φανταστικά γράμματα ακροατών, σε κείμενα του Κώστα Πρετεντέρη. Ο Δημήτρης Χορν «άφησε» και δεκάδες μαγνητοφωνήσεις θεατρικών έργων. Περιπετειώδες ήταν το επτάχρονο ειδύλλιο με την μεγάλη ελληνίδα ηθοποιό Έλλη Λαμπέτη, με την οποία παραλίγο να αποκτήσει παιδί αν και δεν παντρεύτηκαν ποτέ. Πολλά χρόνια αργότερα παραδέχτηκε πως «...η Έλλη δεν ήταν η γυναίκα της ζωή μου». Πριν όμως υπήρξε παντρεμένος με την Ρίτα Φιλίππου.
Το 1967, χρόνια μετά το τέλος της σχέσης του με την Λαμπέτη παντρεύτηκε την Άννα Γουλανδρή (χήρα Παπάγου), η οποία είχε ήδη δύο παιδιά. Έζησαν μαζί μέχρι το θάνατο της το 1988. Παρά τις ιδιοτροπίες του ο συνδυασμός του ταλέντου με τη γοητεία και τη φινέτσα των τρόπων του, τον ανέδειξε ως έναν από τους κορυφαίους Έλληνες ηθοποιούς. Λέγεται πως κάποτε μετά από το τέλος μίας παράστασης στην οποία πρωταγωνιστούσε, ζήτησε συγγνώμη για την -άθλια- ερμηνεία του από τους θεατές οι οποίοι παρ' όλα αυτά τον καταχειροκρότησαν.
Μιλούσε Αγγλικά και Γαλλικά. Διατέλεσε Γενικός Διευθυντής της ΕΡΤ την περίοδο 1974 - 1975. Υπήρξε στενότατος φίλος του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Το 1980, μαζί με τη σύζυγο του Άννα Γουλανδρή ίδρυσαν το Ίδρυμα Γουλανδρή - Χορν, σκοπός του οποίου είναι η μελέτη του ελληνικού πολιτισμού. Τιμήθηκε από την πολιτεία με τον Χρυσό Σταυρό Γεωργίου Ά.
Πέθανε στις 16 Ιανουαρίου 1998. Μετά το θάνατό του, καθιερώθηκε στη μνήμη του βραβείο (Βραβείο Χορν), το οποίο απονέμεται σε νέους ηθοποιούς του θεάτρου.

Αφιέρωμα: Δημήτρης Χορν

Το τέλος του παιχνιδιού
του Σάμουελ Μπέκετ
Fin de partie (1957)
Samuel Beckett

Σάμιουελ Μπέκετ