Artως Radio

Ακούστε...

	Πήρα κόκκινα γυαλιά κι όλα γύρω σινεμά τα βλέπω... του Γιώργου Νικολαϊδη

Μελίνα Μερκούρη

ΚΕΙΜΕΝΑ: ΜΑΝΟΥΕΛΛΑ ΠΑΥΛΙΔΟΥ, ΣΟΦΙΑ ΚΑΤΖΟΥΡΗ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΛΙΝΑ ΜΕΡΚΟΥΡΗ, ΑΡΧΕΙΟ Ως3
ΗΧΗΤΙΚΑ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ: Η ΜΕΛΙΝΑ ΜΕΡΚΟΥΡΗ - (Με τον Μάνο Χατζιδάκι και η δήλωση κατά της χούντας)
ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΗΣ ΔΟΥΚΑΣ

Ηχητικό Ντοκουμέντο -Εισαγωγή με τις φωνές της Μελίνας και του Μάνου Χατζιδάκι Ακούστε... Διάρκεια: 5:30 - (1.289KB)

Μάνος Χατζιδάκις - Μελίνα Μερκούρη Ο κυρ Αντώνης

Αφιέρωμα: Μελίνα Μερκούρη

Μέσα στο αποκαλυπτικό φως αυτής της χώρας η Μελίνα υπήρξε πάντα υπεράνθρωπα όμορφη και εξόχως τρωτή. Έτσι, μας έπεισε ότι, αν και θνητοί, πολλά έχουμε να πούμε, πολλά να πράξουμε, πολλά να αφήσουμε ως κληρονομιά. Μας έμαθε να βιώνουμε τον πόνο, για να μπορούμε να ενσαρκώσουμε τη χαρά. Μας έπεισε πως η ζωή θέλει δουλειά πολλή, για να εκπληρώσεις το χρέος σου απέναντί της. Ακόμη μας έδειξε πώς να εκφράζουμε τον θυμό στον διπλανό μας, για να μπορέσουμε να συμφιλιωθούμε μαζί του με ειλικρίνεια. Μας ενθάρρυνε να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες με χιούμορ και να μην παίρνουμε τον εαυτό μας στα σοβαρά. Μας έλεγε να αγαπάμε τη χώρα μας αλλά και τις χώρες των άλλων και να αγαπάμε προπάντων τις αξίες: την ελευθερία, την ειρήνη, τη δικαιοσύνη. Στο στόμα της Μελίνας οι λέξεις αυτές είχαν βρει το μέτρο τους. Δεν φαίνονταν «ψεύτικα μεγάλα λόγια».
Ζούμε σε μια εποχή κυνική. Και η Μελίνα μάς λείπει ως φορέας ειλικρινούς ελπίδας, πραγματικής πίστης και ως υποστηρικτής του ονείρου. Ζούμε σε μια εποχή επιφανειακή. Και η Μελίνα μάς λείπει ως κυνηγός του βάθους και ατρόμητος βουτηχτής ανεξερεύνητων θαλασσών. Ζούμε σε μια εποχή που ο καθένας δικαιούται να απαιτεί. Και η Μελίνα μάς λείπει ως δίκαιος παίχτης, ως άνθρωπος που κάνει λάθη και τα παραδέχεται, αλλά και ως άνθρωπος που χαίρεται τις όποιες νίκες του σαν παιδί.
Μελινάκι, έγινες τηλεκάρτα, γραμματόσημο, άγαλμα, θέατρο, δρόμος, πλατεία, γυμναστήριο, πνευματικό κέντρο, κινηματογράφος θερινός και χειμερινός, ίδρυμα, στάδιο, τραγούδι και αφορμή για δεκάδες εκδηλώσεις. Όλα αυτά για να μη μας λείπεις. Εμένα τουλάχιστον μου λείπεις ακόμα πιο πολύ.

Ηχητικό Ντοκουμέντο -Εισαγωγή με τη φωνή της Μελίνας Μερκούρη Ακούστε... Διάρκεια: 3:32 - (828KB)

Πρέσβειρα της πατρίδας. Πρέσβειρα της ευγενικής διακονίας του ελληνικού πνεύματος. Πρέσβειρα της γοητείας. Πρέσβειρα της Ύπαρξης που ορίζει και καθορίζει την ουσία, την αξία των προσώπων στο εκράν της Αθανασίας, Μελίνα εσύ.
Θυμάμαι ένα ελικόπτερο να κατεβαίνει στη μέση ενός γηπέδου στη Φλώρινα. Στα μέσα της δεκαετίας του '80. Και συ, Μελίνα, υπουργός. Ασπρόμαυρη φωτογραφία κι ο προβολέας να χτίζει δρόμο μες τη νύχτα. Ο κόσμος δεν χειροκροτούσε. Παραληρούσε. Δεν περπατούσες. Πετούσες. Πάνω μας και ανάμεσά μας. Δίπλα μας. Οι επίσημοι έτρεχαν να σε προϋπαντήσουν. Η μαγεία απαιτούσε να τους αφανίσει.
Το πιο γερό σανίδι είναι η γη που πατάς. Το νιώθεις.
Το πιο μεγάλο χειροκρότημα ήτανε απρόβλεπτο.
Μια γυναίκα τρέχει να σ' αγκαλιάσει. Η φρουρά την εμποδίζει. Ντυμένη στα μαύρα, ίσως έρεβος το πιο μέσα της. Επιτέλους σ' αγκαλιάζει. Τι σου είπε άραγε και της φιλάς το χέρι;
Σε προσκαλούν στο μικρόφωνο. Τι φως που έχουνε τα άστρα, όταν ακουμπάνε στο χώμα! Η υπερβολή με κάνει λιώμα. Η φωνή έχει έντονη προφορά, με σκληρά φωνήεντα, ντυμένα χιούμορ και σπιρτάδα. Ο κόσμος, ένα καΐκι στο βάθος. Η στάθμη του ενθουσιασμού ανεβαίνει. Τι γυρεύεις ανάμεσα σε τούτες τις εφηβικές μας διαθέσεις;
Μελίνα, τοπίο της εμπιστοσύνης μου. Είναι πολύς ο κόσμος που δεν μιλάει και που νιώθει έτσι. Η ζωή φορτώθηκε με πολλές χειμωνιάτικες μέρες. Με πλαστές ταυτότητες συνείδησης και τουριστικό προφίλ. Οι γνωστοί που έγιναν άγνωστοι. Μελίνα, εσύ ξέρεις. Ό,τι χωρίζεται από τη ρίζα του χάνεται; Αν ανάψω μια φλόγα δίπλα σου, θα φωτιστεί το όνειρό σου; Αν αραιώσω τη θάλασσα, θα γίνει το δάκρυ πιο γλυκό;
Μελίνα και Φαίδρα και Στέλλα και Ηλέκτρα και Μπλανς.
Γυναίκες λουσμένες στις φαντασιώσεις των πόθων και των παθών. Υπάρξεις ηδονικές και απαρηγόρητες. Φωνές ιδανικές και τιμωρημένες από τη σιωπή των χορδών. Αισθήσεις, γυναίκες θηλυκές. Η αφή των ματιών σου οργώνει το δέρμα μου, Φαίδρα. Υποχωρώ και αναχωρώ φορώντας σε. Και θλίβομαι. Αν δεν ξαναγεννηθείς; Αν, λέω... Πώς να μεταμφιέσω την απώλεια, Στέλλα της καρδιάς μου!
Η πρώτη και τελευταία χάντρα στο ασημένιο κομπολόι του παππού Μερκούρη. Θεός αθάνατος ο παππούς. Χτίζει σκάλες στον αέρα για να σκαρφαλώσει στο Άβατον, χωρίς εμένα. Παππού, χωρίς εσένα δεν έχω κανέναν...
Μελίνα, όσο πιο μακριά φεύγεις τόσο πιο πολύ σε ακούω. Στο τραπέζι του καφενείου το δικό σου ντεμπούτο. Φως και ανάσταση. Στα δέκα, η πρώτη παράσταση.
Έρωτας η εφηβεία. Το γιατί, επιθυμία για το όνειρο.
Πώς να σκηνοθετήσω τη μελαγχολία της άνοιξης... Χωρίς εσένα ο Μάρτης ξυπόλητος και αδιάφορος. Τζάμπα μάγκας, κι ας δαγκώνει άφιλτρο. Η Αθήνα ανθοφορέθηκε για τη χάρη σου απόψε. Απόψε δεν θέλω να σε δω. Θέλω να σε θυμάμαι.
Μελίνα, πάμε...

Ακούστε...

«...Tι είναι μια ταινία αρχικά; Μια υποψία, μια υπόθεση αφήγησης, σκιές ιδεών, ακαθόριστα συναισθήματα. Και όμως, σ' εκείνο το πρώτο ανεπαίσθητο άγγιγμα, η ταινία μοιάζει ήδη να είναι ο εαυτός της, ολοκληρωμένη ζωτική, πάναγνη. O πειρασμός να την αφήσεις έτσι, σ' αυτήν την άσπιλη διάσταση είναι πολύ μεγάλος. Όλα θα ήταν πιο απλά, και ποιος ξέρει, ίσως και πιο σωστά. Όμως όχι, η φιλοδοξία, η ανία, η κλίση, οι συμφωνίες, οι ρήτρες των συμβολαίων, σε υποχρεώνουν να τη γυρίσεις. Και να λοιπόν, η τελετουργία αρχίζει...»
Φεντερίκο Φελίνι