iΑρχικήiσελίδα

iΤαυτότητα

iΠεριεχόμενα

iΑφιερώμαται

iΑrtως Radio

iΑrtως TV

iExodως3

 
Ζαπink/Σκιτσογράφοι  

ΖΑΠiNΚ

Τα Ελληνικά comics
Soloup
Εκδόσεις Τόπος



Ελληνικά Κόμικς: ο «ιδιωτικός» δημόσιος χώρος από τη Μεταπολίτευση έως σήμερα

Της Εύης Σαμπανίκου


Για να εμβαθύνει κανείς στο αληθινό πολιτισμικό περιεχόμενο μιας εποχής, χρειάζεται να γνωρίζει την τέχνη της. Η σύγχρονη ιστοριογραφία στρέφεται όλο και περισσότερο στη μελέτη κάθε περιόδου με βάση το ανθρώπινο μέτρο. Η  απρόσωπη, κατά καιρούς, έννοια της «Ιστορίας» γίνεται έτσι μια συλλογή κοινών αφηγήσεων σε πρώτο πρόσωπο, με πολλούς ιδεολογικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς  παρονομαστές. Και είναι αυτοί ακριβώς οι παρονομαστές που  συγκλίνουν στη δημιουργία του «εμείς» κάθε γενιάς. Και είναι αυτό το «εμείς» που δημιουργεί τελικά τα προφίλ των, περίπου ή όχι, σύγχρονών μας γενεών, περιγράφοντας τη μέση ιδεολογική συγκρότηση ανθρώπινων τύπων: στο ελληνικό παράδειγμα, η «γενιά της Κατοχής», η «γενιά του Πολυτεχνείου», η «γενιά της Μεταπολίτευσης», η «γενιά της παγκοσμιοποίησης»...



Τα χαρακτηριστικά των παραπάνω βρίσκονται σήμερα υπό το μικροσκόπιο των Κοινωνικών Επιστημών και των Πολιτισμικών Σπουδών, απασχολώντας έναν ικανό αριθμό ερευνητών ανάμεσα στους οποίους και ο συγγραφέας του παρόντος τόμου. Και εδώ ακριβώς έγκειται το μεγαλειώδες αλλά και η δυσκολία του ερευνητικού εγχειρήματος του Soloup: χαρτογραφεί τις πλέον δυσπρόσιτες ερευνητικά- αλλά και υπερβολικά γόνιμες- πλευρές του ελληνικού πολιτισμικού τοπίου από τη Μεταπολίτευση έως και σήμερα, με άξονα τα κόμικς.



Τα ελληνικά κόμικς μόλις πρόσφατα άρχισαν να προσεγγίζονται ερευνητικά. Θυμίζω τα κείμενα στα βιβλία που προήλθαν ή διεύρυναν τη δουλειά των ακαδημαϊκών συνεδρίων του Πανεπιστημίου Αιγαίου  του 2003 και του 2005. Ωστόσο, ο Soloup, έχει προχωρήσει σε μια πολύ διεξοδικότερη έρευνα, 960 σελίδων στην αρχική της μορφή, όταν κατατέθηκε ως διδακτορική διατριβή στο ίδιο πανεπιστήμιο το 2011. Πρόκειται για μια δουλειά που συνδυάζει την ερευνητική προσέγγιση των Κοινωνικών Επιστημών με την ιδία, εμπειρική, γνώση του αντικειμένου και την ακαδημαϊκή με την καλλιτεχνική εμπειρία, καταλήγοντας σε ένα πολύπλευρο έργο με τόσο άρτια συγκρότηση που το καθιστά ευκολοδιάβαστο και προσιτό σε κάθε αναγνώστη που αγαπά τα ελληνικά κόμικς και επιθυμεί να «μοιραστεί»- σχεδόν σα να διαβάζει λογοτεχνία- την περιπέτειά τους στην ελληνική κοινωνία, από την εποχή της πρώτης τους εμφάνισης έως σήμερα.



Το βιβλίο αποπειράται ταυτόχρονα να άρει προκαταλήψεις ετών  που σχετίζονται με την ελληνική, αλλά και διεθνή συχνά, κόμικς δημιουργία. Στο πολύτιμο, κυριολεκτικά, πρώτο κεφάλαιο του πρώτου θεωρητικού μέρους (Ιδεολογία και κόμικς), ο συγγραφέας αποσαφηνίζει τις έννοιες που σχετίζονται με τη μορφολογική δομή των κόμικς ιστοριών και αποκαθιστά τη σχέση τους με τη σημειολογία. Ξεκαθαρίζει επιπλέον έννοιες που σχετίζονται  με το περιεχόμενο μέσα από την ανάλυση του όρου «ιδεολογία», διευρύνοντας παράλληλα και την έννοια του «μύθου» στα κόμικς. Τα παραδείγματα που συνοδεύουν την ανάλυση κάθε έννοιας, ειδικά στο μέρος αυτό του βιβλίου, είναι τουλάχιστον αριστουργηματικά στην εκπαιδευτική τους χρήση (διδασκαλία σε φοιτητές, για παράδειγμα). Το ίδιο εύστοχα εικονοποιούνται τα ιδεολογικά παραδείγματα στο δεύτερο κεφάλαιο του πρώτου μέρους (Πολιτισμικές αναπαραστάσεις στη σύγχρονη Ελλάδα), που εξετάζει την εικονογράφηση και εν τέλει την γραφή των κόμικς ως πολιτικό λόγο και φορέα κουλτούρας, αναλύοντας με έναν πραγματικά ζωντανό και απροσποίητο τρόπο τις παραπάνω έννοιες μέσα από το πρίσμα των κόμικς. Εδώ θα επισημάνω και πάλι την σημαντικότατη εκπαιδευτική διάσταση της δουλειάς του Soloup, η οποία άνετα θα μπορούσε να αποτελεί και ιδανικό μάθημα εισαγωγής στις Πολιτισμικές Σπουδές, αλλά και μάθημα για τη νεοελληνική πραγματικότητα από το 1974 έως σήμερα και την τραυματική- για τους περισσότερους- εμπειρία διαμόρφωσης της Ελληνικής ταυτότητας. 



Στο δεύτερο μέρος (Τα Ελληνικά κόμικς), που αποτελεί και το κύριο μέρος της «έρευνας πεδίου» στα ελληνικά κόμικς, ο συγγραφέας καταγράφει όλα (!) τα ελληνικά περιοδικά που φιλοξένησαν κόμικς (νεανικά περιοδικά με εικονογράφηση, πολιτικά περιοδικά, σατιρικά περιοδικά, περιοδικά κόμικς) από τη δεκαετία του 1970 έως σήμερα, εξετάζοντας παράλληλα με τις πολιτισμικές τους επιρροές, και τη συμβολή τους στη διαμόρφωση ενός κοινού ανά εποχή. Το Ταμ-Ταμ, η Πράσινη Γάτα, η Βαβέλ, το Παρά Πέντε, Το 9 της Ελευθεροτυπίας αλλά και το MOV, συγκαταλέγονται μεταξύ των περιοδικών, σ' ένα κείμενο που θα μπορούσε να αποτελεί απλώς έναν μακρύ εξαντλητικό κατάλογο αν δεν αποτελούσε ταυτόχρονα και ένα συναρπαστικό, ψυχαγωγικό (με την κυριολεκτική έννοια του όρου) ανάγνωσμα. Το ίδιο ισχύει για το 5ο κεφάλαιο που αφορά τα Ελληνικά άλμπουμ κόμικς αλλά και για το 6ο , στο οποίο τα κόμικς εντάσσονται  χρονικά σε τέσσερεις βασικές περιόδους (1974-1979, 1980-1989, 1990-1999 και 2000-2009) μέσα στις οποίες αναλύονται ως case studies, κάποια από τα χαρακτηριστικότερα άλμπουμ της κάθε εποχής. Τέλος, στα δύο κεφάλαια (7ο και 8ο) του τρίτου μέρους του βιβλίου (Παρατηρήσεις και συμπεράσματα), παρουσιάζονται οι «φυλές» -κατά το παράδειγμα του συγγραφέα στην εισαγωγή του- των εμπλεκομένων στα ελληνικά κόμικς (δημιουργών, εκδοτών, δημοσιογράφων, πανεπιστημιακών, κ.α.), περιγράφονται οι συνθήκες που οδήγησαν στην σύγχρονη «ενηλικίωση του αναγνώστη» ενώ επισημαίνεται και ο κομβικός ρόλος του διαδικτύου στην σημερινή εξέλιξη του Μέσου. Το βιβλίο συμπληρώνει ο λεπτομερής, εκτενέστατος και εξαιρετικά πλήρης κατάλογος των  Ελληνικών άλμπουμ κόμικς (ΕΑΚ) που κυριολεκτικά διασώζει, καταγράφοντας, την ιστορική διαδρομή τους.



Το βιβλίο παίρνει θέση παραμένοντας αμερόληπτο. Επιτελεί έτσι τον δυσκολότερο από τους στόχους του, να καταγράψει την ιστορία των ιδεών και των κοινωνικών συνθηκών που δημιούργησαν και συνεχίζουν να δημιουργούν τα Ελληνικά κόμικς και το κοινό τους, χωρίς να επιτρέψει να φανεί, σε κανένα από τα κεφάλαιά του, η ιδεολογική φόρτιση ενός άμεσα εμπλεκομένου. Έτσι, ο «ιδιωτικός» χώρος των σκέψεων ενός δημιουργού μετατρέπεται σε έναν «ιδιωτικό» (για τον καθένα μας και τη δική του εμπειρία) δημόσιο (=έντυπο) χώρο με πολλαπλές αναγνώσεις, που αφήνεται από εδώ και πέρα ανοιχτός και σε συγκινησιακές φορτίσεις. Γιατί τι άλλο θα μπορούσαν να είναι τα κόμικς για τους Έλληνες αναγνώστες, ειδικά στην εποχή του Μνημονίου, από μια σειρά συγκινησιακών φορτίσεων με ιδεολογικές ρίζες, κοινωνικά αίτια και πολιτικές προεκτάσεις;
Έχοντας παρακολουθήσει επί σειρά ετών την εξέλιξη του βιβλίου και της δουλειάς που κρύβει πίσω του, αισθάνομαι ότι σήμερα παραδίδεται στο Ελληνικό κοινό ένας τόμος που περιέχει την πραγματικότητα του βίου του καθενός μας από το 1974 έως σήμερα όπως την είδαν τα Ελληνικά κόμικς. Πρόκειται επιπλέον για μια ακαδημαϊκή καταγραφή και ανάλυση που κυριολεκτικά την αξίζουν οι εγχώριοι δημιουργοί και μια δικαίωση του ρόλου τους που χρόνια περίμεναν, παρά τις συνεχείς ματαιώσεις της θλιβερής νεοελληνικής πραγματικότητας από τη δεκαετία του 1980 έως σήμερα.
Το βιβλίο διαβάζεται κυριολεκτικά απνευστί, καλή ανάγνωση σε όλους.   


(Εισαγωγή της Εύης Σαμπανίκου -Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας του Πανεπιστήμιο Αιγαίου
- στο βιβλίο «Τα Ελληνικά Κόμικς» του Soloup).  

Τα Ελληνικά comics
Soloup
Εκδόσεις Τόπος

Από την Κολούμπρα στη Βαβέλ και από το Παρά Πέντε στο Εννιά, από το Αντί στο Σχολιαστή και από το Τέταρτο στη Γαλέρα, απ' την Τσιγγάνικη Ορχήστρα στο Logicomix κι απ' τον Ευρωπαίο στο Manifesto, από το φεστιβάλ του Γκαζιού στο Comicdom Con κι από το Comicart.gr στο Greekcomics.gr, από τα στριπάκια στα webcomics και από τα «μικιμάου» στα graphic novels, από τους δημιουργούς στους αναγνώστες και από τους εκδότες στους σχολιαστές, από τα περιοδικά στα άλμπουμ και από το χαρτί στο internet.Τα «ελληνικά κόμικς» είναι εδώ! Όχι απλά σαν μια παρέλαση τίτλων και ονομάτων αλλά στην πιο ολοκληρωμένη, πρωτογενή έρευνα που έχει γίνει μέχρι σήμερα. Μια περιήγηση των ελληνικών κόμικς μέσα στον χρόνο σε μια συνεπή ιστορική σειρά από τη Μεταπολίτευση στην Παγκοσμιοποίηση και από το 1974 μέχρι και τις μέρες των. μνημονίων. Κόμικς που κουβαλούν ιδέες και αναπαριστούν «πραγματικότητες» μα, πάνω απ' όλα μας προσφέρουν την απόλαυση της ανάγνωσης. Εγχειρίδιο και μπούσουλας, τα «Ελληνικά κόμικς» αποτελούν τόσο την βάση για οποιαδήποτε παραπέρα σοβαρή έρευνα όσο και έναν οδηγό για τον αναγνώστη των ελληνικών κόμικς.


Το Γιούσουρι και άλλες φανταστικές ιστορίες
Πέτρου Θανάσης - Βανέλλης Δημήτρης
Εκδόσεις Τόπος

 

Καβάφης, Καρυωτάκης, Καρκαβίτσας, Ροδοκανάκης, Νικολαΐδης ο Κύπριος, Παπαδιαμάντης! Οι δημιουργοί του επιτυχημένου Παραρλάμα (Τόπος 2011) με το Γιούσουρι τολμούν να «αναμετρηθούν» με τα ιερά τέρατα της νεοελληνικής λογοτεχνίας - και το καταφέρνουν άψογα, «μεταγράφοντας» έξι φανταστικά αφηγήματα σε συναρπαστικό κόμικς. Το φανταστικό αφήγημα γέννησε την επιστημονική φαντασία, το κόμικς και το σύγχρονο graphic novel. Διόλου τυχαίο, επομένως, που τα φανταστικά αφηγήματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας εμπνέουν τον Θανάση Πέτρου και τον Δημήτρη Βανέλλη: στο Γιούσουρι, το παλαιό θέμα των ιστοριών διασταυρώνεται πειστικά με τη νέα μορφή της κομίστικης ανάγνωσης.

Oι ιστορίες του τόμου είναι:
Κ.Π. Καβάφης (1863-1933): "Eις το Φως της Hμέρας"
Ανδρέας Καρκαβίτσας (1865-1922): "Το Γιούσουρι"
Κ.Γ. Καρυωτάκης (1896-1928): "Ο ονειροπόλος"
Πλάτων Ροδοκανάκης (1883-1920): "Κλεοπάτρας θάνατος"
Νίκος Νικολαΐδης ο Κύπριος (περ.1884-1956): "Ο Σκέλεθρας"
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851-1911): "Υπό την βασιλικήν δρυν"
O σεναριογράφος Δημήτρης Βανέλλης ενώ, εξ ανάγκης, υποχρεώθηκε να κρατήσει τα απαραίτητα αφηγηματικά στοιχεία, ταυτόχρονα έδωσε τις εντάσεις, πρόβαλε τα πάθη, σκιαγράφησε τους χαρακτήρες, συμπύκνωσε σωστά τους διαλόγους, υπογράμμισε τις ανατροπές και τις κορυφώσεις με μέτρο και ακρίβεια. Από την άλλη, ο κομίστας Θανάσης Πέτρου ανέδειξε τη σκηνογραφία, τον χρόνο και τον ρυθμό της εποχής (πράγμα εξαιρετικά δύσκολο στο κόμικς). Ζωγράφισε, στην κυριολεξία, πρόσωπα και πράγματα έως τις έσχατες λεπτομέρειές τους ενώ ταυτόχρονα άφησε ελεύθερο τον αναγνώστη να φανταστεί από μόνος του πράγματα. Απεικόνισε πολύ πετυχημένα τη διαφορετική «θερμοκρασία» των συμβάντων. Ζούμαρε στα σωστά σημεία (και το εκτέλεσε άψογα). Μοντάρισε με πειστικότητα τις σκηνές του. Έδεσε με σωστά χρώματα την «ταυτότητα» της κάθε ιστορίας. Ο αναγνώστης καλείται να κρίνει από μόνος του την αλήθεια των παραπάνω ισχυρισμών.

Από τον Πρόλογο του βιβλίου
Το ελληνικό φανταστικό ως κόμικς,  του Άρη Μαραγκόπουλου

Το σουμεριακό έπος του Γκιλγκαμές, οι σανσκριτικές Βέδες, τα ομηρικά έπη, οι βιβλικές ιστορίες, τα Αργοναυτικά του Απολλώνιου του Ρόδιου, το μυθιστόρημα του ψευδο-Καλλισθένη για τον Μεγαλέξανδρο, η Αληθινή ιστορία του Λουκιανού, οι αραβικές Χίλιες και μία νύχτες, ο Θάνατος του Αρθούρου του Τόμας Μάλορι, το ρομαντικό-γοτθικό μυθιστόρημα (με εξέχοντες εκπροσώπους το Κάστρο του Οτράντο του Ουόλπολ και τον Φρανκεστάιν της Μαίρης Σέλλεϊ) αποτελούν τους παλαιότερους σταθμούς σε μια ισχυρή παράδοση στην παγκόσμια λογοτεχνία - αυτή που διαμόρφωσε τον Κανόνα όπου, κατά τον 19ο και 20ό αιώνα, κινήθηκε όλη η λογοτεχνία που σήμερα αποκαλούμε λογοτεχνία «του φανταστικού». Και είναι αυτή ακριβώς η λογοτεχνία που ενέπνευσε με τη σειρά της την επιστημονική φαντασία, τα έργα κόμικς και το σύγχρονο γραφιστικό μυθιστόρημα.
Ως προς την ελληνική πραγματικότητα το γνωστό πολύτομο έργο του Μάκη Πανώριου, Το Ελληνικό Φανταστικό Διήγημα (εκδ. Αίολος 1997), συγκεντρώνει πολλά δείγματα από την ελληνική γραμματεία επιχειρώντας να αναπαραστήσει σε μια συνεκτική ιστορία την ελληνική συνεισφορά στο συγκεκριμένο είδος. Οι νεοέλληνες συγγραφείς που έγραψαν φανταστική ιστορία το έκαναν, όπως και αυτοί που «μεταγράφονται» εδώ, δίχως να έχουν σαφή συνείδηση ότι συνεισφέρουν σε ένα είδος όπου η ανθρωπότητα ανατρέχει από τα πρώτα της κιόλας βήματα στην Ιστορία. Το έκαναν στο πλαίσιο των δικών τους πνευματικών αναζητήσεων.
Αυτό είναι όμως το μοναδικό ενδιαφέρον που παρουσιάζει αυτός ο τόμος. Φανταστικές ιστορίες που γράφτηκαν για να διαβαστούν σε πολύ συγκεκριμένα συμφραζόμενα, σε πολύ συγκεκριμένη συγκυρία, συναντώνται εδώ, για πρώτη φορά στη νεοελληνική λογοτεχνία, με το σύγχρονο γραφιστικό μυθιστόρημα, με το κόμικς - που αποτελούν τη φυσιολογική εξέλιξη του είδους στο οποίο, «άθελά» τους, συνεισέφεραν οι εν λόγω συγγραφείς. Για να το πούμε διαφορετικά: η φανταστική ιστορία, ως λογοτεχνική μήτρα, διασταυρώνεται εδώ με τον κατεξοχήν απόγονό της - το κόμικς!
Φυσικά όλα αυτά ακούγονται θαυμάσια σε επίπεδο προθέσεων. Δεν θα τολμούσαμε να διατυπώσουμε παρόμοιες απόψεις αν το αποτέλεσμα αυτής της «μεταγραφής» δεν ήταν αυτό που μπορεί να απολαύσει ο αναγνώστης φυλλομετρώντας αυτές τις σελίδες. Οι δύο συνεργάτες του τόμου έχουν ήδη δώσει ένα πειστικό δείγμα της δουλειάς τους σ' αυτόν τον τομέα (που αναγνωρίστηκε από ολόκληρη την κριτική): το Παραρλάμα, του Δημοσθένη Βουτυρά (εκδ. Τόπος 2011). Στο Γιούσουρι, όμως, η αρμονική συνεργασία των δύο δημιουργών προχωρά ένα βήμα πάρα πέρα.
Ο σεναριογράφος Δημήτρης Βανέλλης ενώ, εξ ανάγκης, υποχρεώθηκε να κρατήσει τα απαραίτητα αφηγηματικά στοιχεία, ταυτόχρονα έδωσε τις εντάσεις, πρόβαλε τα πάθη, σκιαγράφησε τους χαρακτήρες, συμπύκνωσε σωστά τους διαλόγους, υπογράμμισε τις ανατροπές και τις κορυφώσεις με μέτρο και ακρίβεια. Από την άλλη, ο κομίστας Θανάσης Πέτρου ανέδειξε τη σκηνογραφία, τον χρόνο και τον ρυθμό της εποχής (πράγμα εξαιρετικά δύσκολο στο κόμικς). Ζωγράφισε, στην κυριολεξία, πρόσωπα και πράγματα έως τις έσχατες λεπτομέρειές τους ενώ ταυτόχρονα άφησε ελεύθερο τον αναγνώστη να φανταστεί από μόνος του πράγματα. Απεικόνισε πολύ πετυχημένα τη διαφορετική «θερμοκρασία» των συμβάντων. Ζούμαρε στα σωστά σημεία (και το εκτέλεσε άψογα). Μοντάρισε με πειστικότητα τις σκηνές του. Έδεσε με σωστά χρώματα την «ταυτότητα» της κάθε ιστορίας.
Ο αναγνώστης καλείται να κρίνει από μόνος του την αλήθεια των παραπάνω ισχυρισμών.
Άρης Μαραγκόπουλος

 

Ζap-ink/Σκιτσογράφοι στο αρχείο του Ως3:
Aρχέλαος - Ιορδάνης Ανανιάδης - Τάσος Αναστασίου - Τάσος Αποστολίδης - Αρκάς -Αστειονομία vs Ηaderer - Αντώνης Βαβαγιάννης - Σπύρος Βερύκιος - Δημήτρης Βιτάλης - Θεοδόσης Βρανάς - Comicdom - Σπύρος Δερβενιώτης - Μιχάλης Διαλυνάς - Λάζαρος Ζήκος- Πέτρος Ζερβός - Μαρία Ηλέκτρα Ζογλοπιίου - Χρήστος ζωϊδης - Γιάννης Ιωάννου - Γιάννης Καλαϊτζής - Κark - Μιχάλης Κουντούρης - Νίκος Κούτσης - Γιάννης Κουτσούρης - Παυλίνα Καλλίδου - Κυρ - Ηλίας Κυριαζής - Κων - Βασίλης Λώλος - Ηλίας Μακρής - Παναγιώτης Μαραγκός - Νίκος Μαρουλάκης - Γιώργος Μελισσαρόπουλος - Νίκος Μηλιώρης - Παναγιώτης Μητσομπόνος - Κώστας Μητρόπουλος - Γιώργος Μπότσος - Μποστ - Άλη Ντίνο 1 - Άλη Ντίνο 2 - Έφη Ξένου - Σπύρος Ορνεράκης - Ζήσης Παπαγεωργίου - Αλέκος Παπαδάκος - Γιώργος Παπαδάκης - Βαγγέλης Παυλίδης - Θανάσης Πέτρου - Ανδρέας Πετρουλάκης - Φώτης Πεχλιβανίδης - Στάθης - Τέτη Σώτου - Τasmar - Ηλίας Ταμπακέας - Γιώργος Τραγάκης - Γιώργος Τσούκης - Δημήτρης Χαντζόπουλος - Βαγγέλης Χερουβείμ - Βασίλης Χριστοδούλου - Βλαντιμίρ Ραντιμπρατόβιτς - Ομάδα Υ....


 
Δεκέμβριος 2014
Editorial
Περιεχόμενα
Παράθυροiμεiθέα
του Γιώργου Ανδρέου
Διογένους Λέξεις
του Διογένη Δασκάλου
Ρεύμα...
του Σπύρου Ορνεράκη
Σκάντζα Βάρδια
του Μπάμπη Ξαρχάκου
Ζαπink
του Soloup
Ταξίδιiστοiχρόνο
του Νίκου Ζερβονικολάκη
Χώστρια
Ωστρικήiσκόνη
Συνεντεύξεις
Λόγιαiστοiχαρτί
Πολιτική
ΑποστολήιτουιΩς3
Βιβλίο
Τόπος
Ζωντανόςiπλανήτης
Μουσική
Θέατρο
Κινηματογράφος
Εικαστικά
Χορός
Φωτογραφία

Το Ως3 παρουσιάζει:

Exodως3
Η ατζέντα του μήνα:
Μουσικές σκηνές, Σινεματιές,
Πάμε Θέατρο, Φωτογραφία, Χορός, Εικαστικά, Φεστιβάλ.

Αφιερώματα

Το Ως3 παρουσιάζει: