iΑρχικήiσελίδα

iΤαυτότητα

iΠεριεχόμενα

iΑρχείο

iRadio Αrtως

iExodως3

 

 

 

 

 

 

 

 
Ένα ταξίδι στο χρόνο

Ένας ταύρος ...τρέχει στη Μεσόγειο

 

 

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΝΙΚΟΣ ΖΕΡΒΟΝΙΚΟΛΑΚΗΣ

«Ο Ιερός ταύρος, είναι ο κώδικας του Μύθου της Ευρώπης. Είναι το «κλειδί» των πραγμάτων, που μεταφέρει στη ...ράχη του ο μύθος, με τον ίδιο τρόπο που ο Ιερός Ταύρος -Δίας, μεταφέρει στη ράχη του την Ευρώπη.»
 

Εδώ και χιλιάδες χρόνια, ένας ταύρος τρέχει στη Μεσόγειο. Είναι ένας Ιερός ταύρος, που σέρνει πίσω του ένα μύθο. Ο μύθος λέει, ότι οι ηγεμόνες της Φοινίκης, ο Αγήνορας και η Τηλεφάεσσα, είχαν μια κόρη που την έλεγαν Ευρώπη. Το ζευγάρι είχε κι ένα γιο, που τον έλεγαν Κάδμο και έγινε ιδρυτής της Θήβας. Μια μέρα, εκεί που η Ευρώπη μάζευε λουλούδια με τις φίλες της σε ένα λιβάδι, δίπλα στη θάλασσα, την είδε ο Δίας και την ερωτεύθηκε. Για να την πλησιάσει ο Θεός, μεταμορφώθηκε σε ένα πολύ όμορφο ταύρο. Η Ευρώπη ενθουσιάστηκε όταν τον είδε και πήγε να τον χαϊδέψει. Και ο ταύρος, όμως, έδειχνε ευχαριστημένος από τα χάδια της πριγκίπισσας.
Οι μύθοι, σχεδόν πάντοτε, έχουν να κάνουν με αλλόκοτες ιστορίες. Ωστόσο, πάντοτε, πίσω τους κρύβονται αλήθειες. Γι' αυτό και πάντοτε, οι μύθοι διαβάζονται με δυο τρόπους. Αυτή είναι και η μαγεία τους.

Το ιερό ζώο του μύθου.
Από τα προϊστορικά χρόνια, τα παιχνίδια με τον ταύρο, ήταν μια συνηθισμένη υπόθεση στο χώρο της Μεσογείου. Ο ταύρος, ήταν πάντοτε ένα Ιερό ζώο και τα παιγνίδια στη ράχη του, ήταν μια υπόθεση δεξιοτεχνίας και γοήτρου, τόσο για τα αγόρια, όσο και για τα κορίτσια.
Πόσο μάλλον, που αυτός εδώ ο ταύρος του μύθου, πήγαινε γυρεύοντας, να ανοίξει παρτίδες με τη νεαρή και όμορφη Πριγκίπισσα, που δεν άργησε τελικά να δοκιμάσει να ανεβεί στη ράχη του. Τότε, ο ταύρος άρχισε να τρέχει σαν αέρας. Μάταια, η Ευρώπη προσπαθούσε να κατεβεί από τη ράχη του. Ο ταύρος, πετούσε ήδη πάνω από τη θάλασσα, διασχίζοντας τον ουρανό της Μεσογείου προς τη Δύση.
Η Ευρώπη, παρά το φόβο της, είχε εντυπωσιαστεί, γιατί σ' αυτό το παράξενο ταξίδι, τους συνόδευαν Τρίτωνες, Έρωτες και Νηρηίδες, μέχρι που έφτασαν στην Κρήτη.
Εκεί, στην Κρήτη, μαθαίνει από τον ίδιο το Δία την αλήθεια, γιατί ο ταύρος που ταξίδευε στην πλάτη του εξαφανίστηκε και ξαφνικά, η Ευρώπη είδε να την κρατάει ο Δίας απ' το χέρι και να την οδηγεί στο Δικταίο Άντρο, στο σπήλαιο όπου ανατράφηκε ο Θεός και τώρα οι νύμφες και οι νεράϊδες, στρώνουν γι' αυτή το νυφικό κρεβάτι.
Ας δούμε πως περιγράφει τη σκηνή της άφιξης στην Κρήτη ο Λουκιανός Σαμωσατέας στο έργο του Ενάλιοι Διάλογοι. 
«Επεί δε επέβη τη νήσω (Κρήτη) ο μεν ταύρος ουκέτι εφαίνετο, επιλαβόμενος δε της χειρός o Ζεύς απήγε την Ευρώπην εις το Δικταίον άντρον ερυθριώσαν και κάτω ορώσαν.», (Λουκιανός Σαμωσατέας, Ενάλιοι Διάλογοι, 15, 4).
Μετάφραση: «Όταν έφτασε στο νησί της Κρήτης, ο ταύρος δε φαινόταν πια και ο Δίας πιάνοντάς την από το χέρι, οδήγησε την Ευρώπη στο Δικταίο Άντρο και αυτή είχε κοκκινίσει και είχε το βλέμμα της στραμμένο κάτω».
Από αυτό το ερωτικό σμίξιμο του Δία με την Ευρώπη στο Δικταίο Άντρο, γεννήθηκε ο Μίνωας, ενώ, μαζί της, απόκτησε ακόμη ένα γιο, τον Ραδάμανθυ -όπως γράφει ο Θεόφραστος στο έργο του «Φυτών Ιστορία».

 
«Εν Κρήτη δε λέγεται πλάτανόν τινα είναι εν τη Γορτυναία προς πηγή τινί η ου φυλλοβολεί. Μυθολογούσι δε ως υπό ταύτη εμίγη της Ευρώπη ο Ζευς». (Θεόφραστος, Ιστορία Φυτών, 9,5).
Μετάφραση: «Λέγεται ότι στην Κρήτη υπάρχει ένας πλάτανος σε μια πηγή στη Γόρτυνα, που δε ρίχνει τα φύλλα του. Μυθολογούν ότι κάτω από αυτό τον πλάτανο, έσμιξε ερωτικά ο Δίας με την Ευρώπη».
Ο Μύθος αυτός, έχει και άλλες ακόμη παραλλαγές, ωστόσο, αυτό που ενδιαφέρει, είναι το επεισόδιο της αρπαγής και το ταξίδι από την Φοινικική ακτή, μέχρι την Κρήτη. Το πέρασμα, δηλαδή, πάνω από τη Μεσόγειο στην Κρήτη, που συμβολίζει και το πέρασμα πολιτισμικών στοιχείων από τον ίδιο δρόμο προς τη Δύση.
Αυτό το μύθο, αποτυπώνει στη μια πλευρά του το Ελληνικό κέρμα των 2 Ευρώ. Η παράσταση αυτή, της Ευρώπης πάνω στον ταύρο, προέρχεται από ένα μωσαϊκό του 3ου π.Χ. αιώνα, που βρέθηκε στη Σπάρτη.
Η διαδρομή που ακολουθεί ο ταύρος με την Ευρώπη, πάνω από τη Μεσόγειο, δεν είναι άλλη, από το θαλασσινό δρόμο των προϊστορικών χρόνων, που συνδέει την Κρήτη με τη Φοινίκη και από εκεί με την Αίγυπτο, μέχρι τη χώρα του Πούντ (το σημερινό Σουδάν). Είναι η δεύτερη ανάγνωση του μύθου, η κρυμμένη αλήθεια.
Ο ίδιος Μύθος, έχει αποδοθεί από την αρχαιότητα μέσα από ένα πλήθος παραστάσεις. Μια από αυτές, προέρχεται από την Πομπηΐα.

Η αρπαγή της Ευρώπης και η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η αρπαγή της Ευρώπης, ήταν για πολλούς αιώνες προσφιλές θέμα για την τέχνη στη Δύση. Έτσι, μπορεί να ειπωθεί ότι με φόντο αυτό τον τολμηρό μύθο και τις αποτυπώσεις του, η Ευρώπη γιόρτασε πριν από μερικούς μήνες, τα 50 χρόνια της, με τη μορφή της «Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Στις 25 Μαρτίου του 2007, συμπληρώθηκαν ακριβώς 50 χρόνια από την αντίστοιχη ημερομηνία του 1957, όταν υπογράφηκε στο Καπιτώλιο, η Συνθήκη της Ρώμης. Τότε, ήταν τα έξι μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα - Χάλυβα, που επέκτειναν τη συνεργασία τους, υπογράφοντας τη Συνθήκη της Ρώμης, για την ίδρυση της ΕΟΚ και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας. Σήμερα, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι 27, ενώ υπάρχει και ένα κοινό νόμισμα, το Ευρώ.

Έτσι, με αφορμή τα πεντηκοστά της γενέθλια, η Ευρωπαϊκή Ένωση, κυκλοφόρησε ένα επετειακό κέρμα των 2 Ευρώ, που η μια όψη του, θυμίζει το χώρο της υπογραφής της Συνθήκης της Ρώμης. Φιλοξενεί δηλαδή σ' αυτή την όψη του, τα γεωμετρικά σχέδια του Michelangelo, τα οποία κοσμούν το δάπεδο στην πλατεία του Καπιτώλιου (Piazza del Campidoglio). Και με φόντο αυτά ακριβώς τα σχέδια, εικονίζεται το κείμενο της Συνθήκης της Ρώμης, στο αναμνηστικό νόμισμα των 2 Ευρώ.


Ένα παρόμοιο κέρμα, έχει κυκλοφορήσει και η Ιταλία, στο σετ των κερμάτων του Ευρώ. Είναι το νόμισμα των 50 cent, που εικονίζεται στη μια του όψη η κάτοψη της Piazza del Campidoglio, με το άγαλμα του Marco Aurelio (Μάρκου Αυρήλιου) στο κέντρο της.
Το αυθεντικό άγαλμα του Καίσαρα της Ρώμης Μάρκου Αυρήλιου, που υπήρχε σε αυτή τη θέση, φιλοξενείται τώρα στο Μουσείο του Καπιτωλίου και είναι ένα από τα πολύ σημαντικά εκθέματά του. Στη θέση, στο κέντρο της πλατείας, με τα σχέδια του Michelangelo, υπάρχει σήμερα ένα επίσης χάλκινο, ακριβές αντίγραφό του.

 
Από τη Μινωική Κρήτη στη Φαραωνική Αίγυπτο.
Να επιστρέψουμε όμως στο μύθο της Ευρώπης και στον ταύρο, που φαίνεται να διατρέχει τη Μεσόγειο από τα προϊστορικά χρόνια.  Είναι ένας ταύρος που συμπυκνώνει πάνω του, το πνεύμα των πολιτισμών που άνθισαν στις χώρες των ακτών της Μεσογείου.
Και είναι ασφαλώς, ένας Ιερός Ταύρος. Αυτός ο Ιερός ταύρος, είναι και ο κώδικας του Μύθου της Ευρώπης. Είναι το «κλειδί» των πραγμάτων, που μεταφέρει στη .ράχη του ο μύθος, με τον ίδιο τρόπο που ο Ιερός Ταύρος -Δίας, μεταφέρει στη ράχη του την Ευρώπη.
Στην Φαραωνική Αίγυπτο, αυτός ο ταύρος είναι ο Άπις. Ένας χθόνιος, Ηλιακός Θεός της γονιμότητας, που λατρευόταν στο Απείο, στη Μέμφιδα, από την εποχή του Αρχαίου Βασιλείου. Όταν πέθαινε ένας ταύρος-Άπις, τον έθαβαν σε ένα υπόγειο νεκροταφείο, που υπήρχε ειδικά γι' αυτούς τους ταύρους στη Μέμφιδα.

Την ίδια περίοδο, υπάρχει στη Μινωική Κρήτη, ο Ιερός Ταύρος των Ταυροκαθαψίων και του Λαβυρίνθου. Με την παράσταση αυτού του ταύρου, από το αγώνισμα των Ταυροκαθαψίων, η Κνωσός σφραγίζει τα προϊόντα της, που προορίζονται για το εξαγωγικό της εμπόριο. Έχουν βρεθεί, πλήθος από τέτοια Μινωικά σφραγίσματα στην Αίγυπτο.
Και μετά την Κνωσό, ο Ιερός Ταύρος, παραμένει στη Μεσόγειο. Είναι χιλιάδες οι παραστάσεις με τις ταυροκεφαλές (τα βούκρανα) που κοσμούν τους βωμούς των αρχαίων ναών, αλλά και τις αναθηματικές στήλες.
Ο ταύρος, μοιάζει να είναι ο κοινός πολιτισμικός τόπος, για όλους τους λαούς της Μεσογείου. Ο ταύρος-Θεός, όπως ακριβώς αυτός που σήκωσε στην πλάτη του την Ευρώπη, μεταφέροντάς την με αυτό τον υπερρεαλιστικό τρόπο πάνω από τη Μεσόγειο.

Ο Ιερός Ταύρος, πέρασε ακόμη και στη Χριστιανική λατρεία, με τον υμνογράφο της Εκκλησίας, να υμνεί με αυτό τον τρόπο την Παναγία και τον Χριστό: «Δάμαλις τον μόσχον η τεκούσα».
Ο ταύρος, μοιάζει να είναι η σύνοψη των πολιτισμών της Μεσογείου. Διαφορετικοί λαοί, με διαφορετικούς πολιτισμούς και διαφορετικές γλώσσες, βρίσκουν στον Ιερό Ταύρο, ένα «κοινό τόπο». Και σ' αυτό τον ΚΟΙΝΟ ΤΟΠΟ, έχει τις ρίζες της η Ευρώπη.
Τι μπορεί να σημαίνουν άραγε οι αγώνες με τον ταύρο (Ταυροκαθάψια) στην Κεντρική Αυλή του ανακτόρου της Κνωσού, με τη συμμετοχή αθλητών από διάφορες περιοχές; Η απαρχή ίσως των Ολυμπιακών Αγώνων. Μια από κοινού σπονδή (ομοσπονδία).
Ο μύθος της Ευρώπης έχει πολλαπλή ανάγνωση, καθώς είναι φορτωμένος κώδικες και σύμβολα.
Ωραίος μύθος!



Μια πριγκίπισσα των Φοινίκων, που το αλφάβητό τους σφραγίζει τις σύγχρονες γλώσσες των λαών της Μεσογείου, καθισμένη στη ράχη ενός Ιερού Ζώου, που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, δεν έπαψε ποτέ να λατρεύεται ανά τη Μεσόγειο, περνάει πάνω από αυτή τη θάλασσα των πολιτισμών και δίνει το όνομά της σε μια Ήπειρο. Ένα όνομα καθοσιώσεως: Ευρώπη.



 
Αρχείο
Αφιερώματα
Λόγιαiστοiχαρτί
Έλληνες Σκιτσογράφοι
Έναiταξίδιiστοiχρόνο
Σπύρος Ορνεράκης
Συνεντεύξεις
Aποστολές
Τόποι & προορισμοί
Για συλλέκτες / Εξώφυλλα
Ότανiέρχονταιiοιiφίλοιiμας

Αιγαίο, αιγές,
αιγίδα, επαιγίζω...
Δελφοί:
με οδηγό Τον Παυσανία
Εκ Σπλάχνων
Γης Ανέρωθε
Η Πορτάρα
του ήλιου στη Νάξο

Τήνος: Μοναστήρια
Οι Καθρέπτες του χρόνου

Κνωσός:
Ο Πρίγκιπας των κρίνων
Το Μυστήριο
Μιας Λιβελούλας
Νεφερτίτη:
Η Προτομή της οργής
Σαντορίνη: Ξεστή 3
Κάβος:
Ενα Μυσταγωγικό έθιμο
Ένας Ταύρος
τρέχει στη Μεσόγειο
Ρώμη:
Fonatana Di Ttrevi
Ο Σφραγιδοφύλακας
Του Φαραώ Ακενατόν
Ιερές Φωτιές:
Τα Πύραυνα Του Εξαγνισμού

Ελούντα:
Η Αρχαία «Όλους»

Τριζόνι:
Ο Ηχος Του Καλοκαιριού
Ζάρκος:
Ληστεία στο παλάτι
Ψείρα: Δυο Ωραίες
Κυρίες 4.000 Ετών
Ολυμπία:
Με τα στεφάνια της ελιάς
Ένα Σκαθάρι
Οδηγεί το χρόνο
Η Μούμια
Mιας ιέρειας του Άμμωνα
Κούλες:
Rocca al Mare
Τo όνομα του Ρόδου:
στο παλάτι των ιπποτών
Λάβα στους κρατήρες
Της Σαντορίνης

Μάλια Κρήτης:
Συνoικία «Μ»

Δήλος: Ένα Αρχαίο εργαστήριο κοσμημάτων

Ναύπακτος:
Η Ναυμαχία Της Ευρώπης

Η λίμνη των μύθων:
Στον Αγ. Νικόλαο Κρήτης

Σαντορίνη:
Η ζωή με το ηφαίστειο

Ηνίοχος:
Η έκφραση της τελειότητας

Μαλάβρα - Μινώα:
Το Δύσκολο Πέρασμα

Αζοριάς - Καβούσι:
Mια αρχαία κουζίνα

Η τοιχογραφία του στόλου
στην προϊστορική Θήρα

Μυστικά σύμβολα
κρυμένα στους τοίχους Μινωικών παλατιών

Κορκοδειλόσαυρες
στη Δήλο