Αρχικήισελίδα

Αφιερώματα

Ταιγεγονότα

Artως Radio

Exodως3

 

 

 

 

 

Αφιερώματα

 

 
Αφιερώματα
Ζapink: Έλληνες Σκιτσογράφοι

ΤΑΣΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ
Σενάρια ...κομικσίστικης φαντασίας

ΚΕΙΜΕΝΟ/ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: SOLOUP

«...Ήθελα να κάνω τον κόσμο να γελάει, να ξεχνάει τα βάσανα, τη μίζερη πραγματικότητα, τη φτώχεια, την αρρώστια κι όλα αυτά τα κακά μέσα στα οποία μεγάλωνα, σ' ένα προσφυγικό περιβάλλον με αναμνήσεις 'μεγαλείων' στις αλύτρωτες πατρίδες...»

Λένε ότι μια εικόνα είναι χίλιες λέξεις. Φανταστείτε δηλαδή, πόσες τέτοιες «λέξεις» υπάρχουν σε ένα κόμικς. Όχι μόνο αυτές που βρίσκονται τυπωμένες στο χαρτί, αλλά και όλες αυτές που υπονοούνται. Που έχουν συνταχτεί σε έναν αόρατο αφηγηματικό ιστό, γεμάτο από ιδέες, μνήμες και ανασυνθέσεις της πραγματικότητας που ζούμε. Αν δεν ήταν ο Τάσος, στην Ελλάδα θα πίστευαν ότι αυτές οι. λέξεις, ήταν αποκλειστικότητα των σκιτσογράφων. Γιατί ο Αποστολίδης, είναι το συνώνυμο του σεναρίου στα κόμικς. Για πολλά χρόνια, -χωρίς καθόλου «ίσως»- το μοναδικό δείγμα αυτού του παράξενου... πτηνού. Σεναριογράφος κόμικς! Με γνωστότερη δουλειά βέβαια τις «11 Κωμωδίες του Αριστοφάνη» σε κόμικς, σε σκίτσα του άλλου γερόλυκου σκιτσογράφου, του Γιώργου Ακοκαλίδη.
Βέβαια ο Τάσος δεν θα μπορούσε να είναι μόνο αυτό. Πρώτα απ' όλα είναι μαθηματικός. Όχι ένας οποιοσδήποτε βέβαια, μιας και, ως εκπαιδευτικός, τα τελευταία χρόνια διευθύνει το δευτεροβάθμιο πρόγραμμα της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής στη Θεσσαλονίκη. Είναι επίσης μέλος της εταιρίας Ελλήνων Σκηνοθετών. Ακόμα και ευθυμογράφος αφού έχει δουλέψει σε πολλές εφημερίδες με πρώτη και καλύτερη την «Εγνατία» της Θεσσαλονίκης. Αλλά και αυτοδίδακτος μουσικός, από μικρός, αντίβαρο των μαθηματικών και όλων αυτών που ορθώς λογίζονται στις ζωή του καθενός μας. Και όταν, ακόμα και σήμερα κάτι τον μπερδεύει, κάθεται στο πιάνο απ' ότι μου λέει και πλήκτρο στο πλήκτρο, ψηλαφεί την λύση του.

Όμως πέρα απ' όλα, εγώ θα τον περιέγραφα ως... ενορχηστρωτή. Γιατί απ' όσα έχουν φανεί όλα αυτά τα πλούσια χρόνια της δημιουργίας του, τούτο που ξέρει να κάνει με μαεστρία, είναι το να εμπνέει τους γύρω του και να τους συντονίζει σε έναν έντεχνο στόχο. Είτε αυτό είναι κόμικς, είτε ένα CDrom, είτε μια έκθεση, είτε ένα μάθημα σεναρίου (στην «Aura», στην «Praxis» ή στην «Παράλλαξη») είτε μια θεατρική παράσταση (με τον «Αιρετικό Θίασο» που ίδρυσε ο ίδιος). Εμπνέεται κι εμπνέει. Και τρανότερη απόδειξη τα πάνω από 30 άλμπουμ που έχουν κυκλοφορήσει μέχρι σήμερα. Σημαντικές συνεργασίες με άξιους δημιουργούς. Από τον Αλέκο Παπαδάτο με το κοινό τους ντεμπούτο στον «Ανθρωπάκο», τον Φώτη Πεχλιβανίδη και τον Αντώνη Φωτόπουλο στα στριπάκια «Ποντικολογίες» και «Άθλιοι των Αθλίων» της εφημερίδας «Το Ποντίκι», την αγαπημένη μας Μαρία Ηλέκτρα Ζογλοπίτου με το «Χαμένο Φάσμα», τον Μάκη Αδαμτζίλογλου στους «Άθλους του Βούγδουπου», τους «Μύθους του Αισώπου» με τον Κώστα Βουτσά, τον Νάσο Βακάλη στο «Τήνελλα Καλλίνικε», τον Γιώργο Τραγάκη στην «Ιφιγένεια στην Αυλίδα», τον Κώστα Αρώνη στην «Αντιγόνη» και συγνώμη αν και όποιους ξέχασα. Και φυσικά τον Γιώργο Ακοκαλίδη όπου εκτός από την -θρυλική πλέον -σειρά των κωμωδιών του Αριστοφάνη, μαστορεύουν ξανά μαζί, πιο ώριμοι αλλά εξίσου τρελοί και πεισματάρηδες, την «Οδύσσεια» του Ομήρου. Μια μεγάλη δουλειά που θα ολοκληρωθεί σε 8 τεύχη από τις εκδόσεις «Μεταίχμιο» και θα κυκλοφορήσει σε μηνιαία βάση το φθινόπωρο του 2011. Εννοείται Γιώργο και Τάσο ότι την αναμένουμε με λαχτάρα!
Αυτά τα ολίγα από μένα για τα τόσα πολλά μιας πολυτάλαντης δημιουργικής ζωής. Ολίγα, αφού ακόμα και ο χώρος των 6 σελίδων φαντάζει λίγος. Ο λόγος λοιπόν στον ίδιο τον Τάσο Αποστολίδη σε μια τηλεφωνική όσο και ...ηλεκτρονική συνέντευξη, λόγω χιλιομετρικής απόστασης.

Τάσο, στη ζωή σου προέκυψες Δόκτωρ Τζέκιλ, Μιστερ Χάιντ. Από τη μια Μαθηματικός και διευθυντής στη Γεωργική σχολή και από την άλλη ευθυμογράφος, σεναριογράφος, σκηνοθέτης. Πως τα συνδυάζεις αυτά τα δυο;
Εξισορροπούν το ένα το άλλο. Η θετική και οργανωμένη σκέψη πάλευε με την απείθαρχη καλλιτεχνική μου φύση από μικρή ηλικία. Ήθελα να γίνω εκπαιδευτικός και μάλιστα καλός και προσηνής με μεταδοτική ικανότητα, κατανόηση κι αγάπη για τα παιδιά, γιατί είχα υποστεί μια απίστευτα καταπιεστική, άδικη και παράλογη εκπαιδευτική μεταχείριση στο Δημοτικό σχολείο. Ήθελα ακόμη, από παιδί επίσης, να κάνω τον κόσμο να γελάει, να ξεχνάει τα βάσανα, τη μίζερη πραγματικότητα, τη φτώχεια, την αρρώστια κι όλα αυτά τα κακά μέσα στα οποία μεγάλωνα, σ' ένα προσφυγικό περιβάλλον με αναμνήσεις «μεγαλείων» στις αλύτρωτες πατρίδες. Είχα κλίση στη μουσική και στην. ποίηση! Έμαθα μόνος μου να παίζω πιάνο και ποιήματά μου υπάρχουν στην «Ανθολογία Νεοελλήνων Ποιητών» της Άγκυρας στα μέσα της δεκαετίας του '60. Στο γυμνάσιο -το ένδοξο ΠΕΜΠΤΟ της Θεσσαλονίκης-άρχισα να νιώθω μέσα μου τις διάφορες συγκρούσεις ανάμεσα στη λογική (της επιστήμης) και το παράλογο (των Τεχνών). Ήμουν στο περιβάλλον που μεγάλωνε ο Σαββόπουλος, στις διαμαρτυρίες του 114, στο πρώτο ρομαντικό κίνημα των Λαμπράκηδων και σε μια πόλη που μας γέμιζε ελπίδες, έρωτα που μας παρότρυνε σε αγώνες και διεκδικήσεις, που, μας έδινε στη ψευδαίσθηση ότι «αλλάζουμε τον κόσμο». Κατάλαβα νωρίς ότι έπρεπε να βαδίσω παράλληλα σε δύο δρόμους. Γιατί χρειαζόμουνα τον ένα για να με συντηρεί και τον άλλο για να με ...απογειώνει. Το 1965 περνάω έβδομος στο Μαθηματικό Θεσσαλονίκης και σχεδόν αμέσως αρχίζω να γράφω σε πανεπιστημιακές εφημερίδες κι αργότερα στην απογευματινή «Θεσσαλονίκη» χρονογραφήματα με εύθυμη διάθεση, που μου την έκοψε η χούντα του 1967! Μέχρι το 1973 που κυκλοφορεί το πρώτο μου βιβλίο: «Ευθυμογραφήματα για κατηφείς και ολίγη μυθολογία για αδαείς», έχω καταφέρει να τελειώσω σπουδές, να παντρευτώ, να διδάσκω μαθηματικά σε φροντιστήρια, να γράφω σχολικά βοηθήματα μαθηματικών και να δημοσιεύω ευθυμογραφήματα. Είχα βρει κάποιες ισορροπίες, αλλά μου έλειπαν πολλές ακόμα.

Οι κωμωδίες του Αριστοφάνη και η συνεργασία σου με τον Ακοκαλίδη, πως προέκυψε;
Το 1979 προσλαμβάνομαι ως καθηγητής μαθηματικών στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή Θεσσαλονίκης. Από την ίδρυση της το 1904, έδινε πάντα μεγάλη σημασία στην ολιστική εκπαίδευση άρα και στις πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες. Εκεί, λοιπόν για να γλυκάνω κάπως και την δυσκολία των μαθηματικών, ανέλαβα την ομάδα Θεάτρου. Στο πανεπιστήμιο είχα παρακολουθήσει κάτι σεμινάρια σκηνοθεσίας στον ΦΟΘΚ (Φοιτητικός Όμιλος Θεάτρου Κινηματογράφου) και ξαναθυμήθηκα κι εκείνες τις -άλλες πάλι αυτές-καλλιτεχνικές ανησυχίες μου. Είχα πει ας κάνω μια-δυο χρονιές θέατρο, μετά ίσως λογοτεχνία για να είμαι και πιο κοντά στο αντικείμενο μου... Τελικά έκανα 30 χρόνια θέατρο, ανεβάζοντας κάθε χρόνο και μια θεατρική παράσταση. Πήραμε βραβεία στους μαθητικούς αγώνες θεάτρου, διακριθήκαμε στην μαθητική Ολυμπιάδα και παίξαμε στη Επίδαυρο. Το 1981 αποφασίσαμε ν' ανεβάσουμε Όρνιθες. Δύσκολο και μεγάλο έργο με πολλές ιδιαιτερότητες στη σκηνική του παρουσία. Δυσκολευόμασταν πολύ στις πρόβες και ο χρόνος μας πίεζε. Τότε μου ήρθε μια «φαεινή ιδέα»: Άρχισα να μοιράζω στους μικρούς μου ηθοποιούς σελίδες στις οποίες έγραφα του διαλόγους, σκιτσάροντας υποτυπωδώς τους ήρωες και περιγράφοντας τις κινήσεις ή την συναισθηματική τους κατάσταση. Το εύρημα αυτό διευκόλυνε τις πρόβες που κατέληξαν σε μια καταπληκτική παράσταση! Τότε όμως διαπίστωσα ότι είχα στα χέρια μου γύρω στις 200 σελίδες «ντεκουπαρισμένο» υλικό, δηλαδή ένα υποτυπώδες «story board» που είναι η πρώτη ύλη ενός κόμικς. Την ίδια εποχή δούλευα ως χρονογράφος στη ΕΓΝΑΤΙΑ, απογευματινή εφημερίδα της Θεσσαλονίκης στην οποία ήταν γελοιογράφος ο Γιώργος Ακοκαλίδης ή ΑΚΟΚ. Τον γνώριζα από παλιά, αλλά στην Εγνατία οι σχέσεις μας έγιναν πιο στενές. Του πήγα λοιπόν μια μέρα το υλικό και του είπα: «Εγώ βάζω τα κείμενα, βάζεις εσύ τις εικόνες να κάνουμε ένα κόμικς;» Με κοίταξε με το γνωστό, σε όσους τον ξέρουνε, απαξιωτικό του ύφος: «Εσύ παιδί μου, είσαι τελείως τρελός». -Ένας φίλος εκδότης λίγες μέρες μετά που του είπα την ιδέα απάντησε: «Αυτά τα πράγματα δεν γίνονται στην Ελλάδα! Παράτα το!» Στο τέλος του 1982, με τους Όρνιθες και τη Λυσιστράτη στη μασχάλη, κατεβήκαμε με το Γιώργο στην Αθήνα αναζητώντας εκδότη! ...Πολλές φορές μ' έσωσε το πείσμα μου!

 

Πιο πριν, ποια ήταν η σχέση σου με τα κόμικς; Διάβαζες από μικρός ή αυτό ήρθε στη συνέχεια όταν ασχολήθηκες με τα σενάρια;
Κόμικς διάβαζα από παιδί, όχι με μανία, αλλά με ευχαρίστηση. Δεν υπήρχαν άλλωστε τότε και πολλά στην αγορά!... «Μίκυ μάους» του Ντίσνευ και βέβαια τα «Κλασσικά εικονογραφημένα» της Ατλαντίδας του Πεχλιβανίδη. Τα κόμικς ήταν «το σινεμά του φτωχού» όπως πολύ πετυχημένα είπε αργότερα ο Πέτρος Μαρτινίδης. Τα Κ.Ε αποτέλεσαν για μένα, αλλά και για όλη τη γενιά μου φαντάζομαι, τον προθάλαμο της λογοτεχνίας. Αργότερα αναζήτησα τα πρωτότυπα. Αλλά τους «Άθλιους» τους «Αδερφούς Καραμαζώφ», το «Έγκλημα και τιμωρία» κι ένα σωρό άλλα, τα πρωτοδιάβασα σε κόμικς. Σ' εκείνα τα κακοτυπωμένα, κακοχρωματισμένα και χιλιοδιαβασμένα (από χέρι σε χέρι) περιοδικά γνώρισα την Τέχνη της εικονογραφήγησης. Στα τέλη της δεκαετίας του 60 ως αρχές της δεκαετία του 70 άρχισαν να κυκλοφορούν στην Ελλάδα ξενόφερτα, αλλά ποιοτικά κόμικς είτε σε περιοδικά (Μαμούθ, Κολούμπρα κι αργότερα Βαβέλ κ.α ) είτε σε άλμπουμ (Αστεριξ, Τεν-Τεν κ.α). Τότε συνειδητοποίησα ότι υπάρχουν κόμικς που γράφονται για παιδιά, αλλά διαβάζονται μ' ενδιαφέρον κι από μεγάλους (ένας τέτοιος ήμουν κι εγώ!), όπως και ότι υπάρχουν κάποια που γράφονται για μεγάλους (ε, τέτοιος ήμουν σίγουρα!). Ήταν η εποχή, βέβαια, που οι ενήλικες έκρυβαν τα τεύχη μέσα στις εφημερίδες που αγόραζαν απ' το περίπτερο, με τον φόβο μην εισπράξουν στο ασανσέρ το ειρωνικό χαμόγελο του ενοίκου του γειτονικού διαμερίσματος (ο οποίος επίσης κρατούσε διπλωμένες εφημερίδες).

Για την εποχή ήταν ένα παράτολμο εγχείρημα. Ποια ήταν η αντίδραση των εκδοτών όταν τους δείχνατε μια τέτοια ιδέα;
Στη δεκαετία του '80 τα κόμικς δεν είχαν ακόμη απενοχοποιηθεί. Οι εκπαιδευτικοί τα θεωρούσαν υπεύθυνα για όλα τα κακά που διαπίστωναν στη γλώσσα των νέων, οι γονείς ανησυχούσαν για την δήθεν αναγνωστική μονομανία των παιδιών τους, οι πνευματικοί άνθρωποι τα θεωρούσαν προϊόντα υποκουλτούρας και ελάχιστοι από τις παραπάνω ομάδες είχαν την υπομονή να ψάξουν και τη γενναιότητα να παραδεχτούν ότι όπως σε όλες τις Καλές Τέχνες, έτσι και στα κόμικς υπάρχουν καλά και κακά δείγματα. Το ζητούμενο-ιδιαίτερα με τους νεαρούς αναγνώστες- ήταν να αναπτυχθεί η αισθητική και η κριτική τους ικανότητα ώστε να επιλέγουν το τι θα διαβάσουν κι όχι να διαβάζουν ό, τι πέσει στα χέρια τους!... Αντίστοιχη εκπαίδευση χρειάζονταν και οι εκδότες της εποχής! Και για τους μικρούς, αλλά και για τους μεγάλους εκδοτικούς οίκους τα κόμικς ήταν ένα άγνωστο προϊόν κι όπως άλλωστε κι οι εκδότες των τότε περιοδικών κι εφημερίδων δεν διακινδύνευαν επενδύσεις στο είδος. Εμείς, με δύο έργα τελειωμένα, όπως προανέφερα και την υπόσχεση ότι πρόθεσή μας ήταν να διασκευάσουμε και τις 11 κωμωδίες του Αριστοφάνη αντιμετωπίσαμε στην Αθήνα δύο κατηγορίες εκδοτών. Στην πρώτη οι εκδότες δεν πίστευαν ότι είχε η δουλειά μας καλλιτεχνικό ενδιαφέρον, αλλά επειδή ίσως είχε εμπορικό ενδιαφέρον, προτείνανε φτηνή έκδοση, με ελάχιστα ποσοστά και μεγάλη διάρκεια παραχώρησης πνευματικών δικαιωμάτων. Στη δεύτερη οι εκδότες πίστευαν ότι στη δουλειά μας υπήρχε καλλιτεχνικό ενδιαφέρον που έπρεπε να αναδειχθεί με πολυτελή έκδοση, αλλά επειδή έτσι το κόστος παραγωγής θα ήταν πολύ μεγάλο, θα έπρεπε οι απαιτήσεις μας να ήταν πολύ μικρές!... Ευτυχώς που υπήρξε και μια μεμονωμένη περίπτωση εκδότη: ο Θανάσης Καρακατσάνης των Αγροτικών Συνεταιριστικών Εκδόσεων ΑΕ της Θεσσαλονίκης, ο οποίος δήλωσε: «Δεν ξέρω από κόμικς, δεν διαβάζω κόμικς, μου αρέσει όμως η ιδέα και η δουλειά σας και θα προχωρήσουμε». Υπογράψαμε ένα αξιοπρεπέστατο συμβόλαιο και την Άνοιξη του '83 η Λυσιστράτη πούλησε στην πρώτη της έκδοση (10.000 αντίτυπα) σε 10 μέρες!

Οι αντιδράσεις του κοινού, ειδικά στην αρχή στη με τις «Λυσιστράτη»;
Είναι αλήθεια ότι δεν περιμέναμε τέτοια ανταπόκριση. Η σειρά των έντεκα άλμπουμ ολοκληρώθηκε το φθινόπωρο του '86. Όλες οι κωμωδίες είχαν την ίδια επιτυχία. Οι λόγοι εντοπίστηκαν και είναι: Τα πάντα επίκαιρα θέματα που έθιγε ο Αριστοφάνης, η έντονα νεολαιίστικη προφορικότητα του λόγου, το παιχνίδι του Γιώργου με το φως και τα χρώματα, η διαπίστωση ότι πολλά πράγματα της πολιτικής κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής δεν έχουν αλλάξει πολύ, παρά τους πολλούς αιώνες που πέρασαν από τότε, αλλά και η συναρπαστικότητα της αφήγησης με εικόνες και λόγο. Ελάχιστα αρνητικά ακούστηκαν κι όταν άρχισαν να γράφονται θετικά έως ενθουσιώδη σχόλια και κριτικές από έγκριτους δημοσιογράφους, κριτικούς, εκπαιδευτικούς, πανεπιστημιακούς, ανθρώπους του θεάτρου, σταμάτησαν κι αυτές οι ελάχιστες γκρίνιες!... Σε λίγο καιρό άρχισαν να μεταφράζονται έξι τίτλοι στα αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά, απέσπασαν διεθνή τιμητική διάκριση ως θεατρικά βιβλία, χρησιμοποιήθηκαν κατά κόρον από εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων, βοήθησαν ν' ανέβουν σχολικές παραστάσεις βασιζόμενες σ' αυτά, αποτέλεσαν θέμα μεταπτυχιακών η διδακτορικών διατριβών. Κυκλοφορούν συνεχώς επί 26 χρόνια αλλάζοντας πέντε εκδοτικές εταιρίες, πούλησαν πάνω από 750.000 αντίτυπα, αριθμός που δεν πλησίαστηκε καν από όλα μαζί τα άλλα είκοσι κόμικς-άλμπουμ που έχω εκδώσει! Τελικά οι διασκευές σε κόμικς των κωμωδιών του Αριστοφάνη αποτέλεσαν «έργο ζωής» για μένα και τον ΑΚΟΚ.

Το «Χαμένο Φάσμα» είναι ένα «διαφορετικό» σενάριο από αυτά που μας έχεις συνηθίσει. Μια αναζήτηση αρκετά εσωτερική. Πως προέκυψε ένα τέτοιο βιβλίο;  
Το 1994 βρέθηκα για σπουδές, επί ένα χρόνο, στις Η.Π.Α. Πήρα μαζί μου, για ώρα ανάγκης, ποιήματα του Μανόλη Αναγνωστάκη, μερικούς δίσκους του Μίκη και το Άσμα Ασμάτων του Σολομώντα, σε μετάφραση Λευτέρη Παπαδόπουλου. Δυστυχώς ή ευτυχώς προκύψαν πολλές ώρες ανάγκης εκείνο τον πιο κρύο χειμώνα τα τελευταία 50 χρόνια στο Σικάγο. Οι μνήμες, οι ανασφάλειες, οι έρωτες και το υλικό της καταφυγής που είχα μαζί μου γέννησαν το «ΧΑΜΕΝΟ ΦΑΣΜΑ». Μια σύγχρονη δραματική ερωτική ιστορία με τραγικές κορυφώσεις και έντονα ποιητικούς αφηγηματικούς δρόμους.

Με τη Μαρία Ζογλοπίτου πως συνεργαστήκατε στο «Φάσμα»;
Όταν γύρισα στην Ελλάδα ήξερα πως μόνο δύο καλλιτέχνες θα μπορούσαν να αποδώσουν σωστά το «Χ.Φ»: Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου ή η Μαρία Ζογλοπίτου. Ο Δημήτρης όμως είχε ήδη ξεκινήσει με την «Ομάδα Εδάφους» και δεν είχε καθόλου χρόνο. Η Μαρία έκανε μεταπτυχιακό στο Λονδίνο! Δεν μπορούσα ούτε καν να την εντοπίσω!... Τελικά ανταμώσαμε σε κάποιες διακοπές. Η Μαρία διάβασε το σενάριο, της άρεσε, αποφάσισε να το ζωγραφίσει ασπρόμαυρο και το Χαμένο Φάσμα, πέρασε τη δεύτερη περίοδο ξενιτιάς: Η Μαρία το πήρε και το δούλευε στο Λονδίνο. Κάναμε διορθώσεις με αλληλογραφία!...Δεν ξέρω αν άλλο κόμικς στην Ελλάδα πήρε ποτέ τόσες πολλές και τόσο καλές κριτικές. Μέχρι κι ο Κούρτοβικ έγραψε διθυράμβους:... Η χαρά μας όμως δεν κράτησε πολύ. Οκτώ μήνες μετά την έκδοση του άλμπουμ η Μαρία έφυγε στα 27 της ξαφνικά και για πάντα. Έπαθα μεγάλο σοκ. Δεν ήθελα να ασχοληθώ ξανά μ' αυτό το βιβλίο, στο οποίο η ηρωίδα πεθαίνει κι έχει ένα σωρό άλλες συμπτώσεις με τη μεγάλη αυτή κομίστα που έφυγε τόσο γρήγορα. Η δεύτερη έκδοση του βιβλίου έγινε όταν συμπληρώθηκαν δέκα χρόνια από το θάνατό της το 2007.

Το «Τήνελλα Καλλίνικε» πάλι, ήταν ένα κόμικ αρκετά διαφορετικό. Ενώ συνήθως καταπιάνεσαι μέσα από το χιούμορ και σαρκασμό με πιο ανθρώπινα πάθη και αδυναμίες, στο «Τήνελλα» υπάρχει ένα «θριαμβικό» κλίμα φορτισμένο αρκετά από την «ιδεολογία» του «Ολυμπιακού πνεύματος». Ενόψει, τότε, και των αγώνων του 2004. Πως προέκυψε αυτή η δουλειά;
Το «Τήνελλα Καλλίνικε - Οι Ολυμπιακοί αγώνες στην Αρχαία Ελλάδα» ήταν κατά κάποιο τρόπο παραγγελία από τον Θεσσαλονικιό εκδότη Λευτέρη Ντουρανίδη (Grafo A.E) ενόψει των Ολυμπιακών αγώνων της Αθήνας το 2004. Ήταν διπλή η πρόκληση: δεν είχα δουλέψει ποτέ ως τότε με παραγγελία και θα έπρεπε να συνεργαστώ με τον Νάσο Βακάλη που δούλευε στη Νέα Υόρκη! Τώρα κάναμε τις διορθώσεις με e-mail. Ουσιαστικά, θέλαμε να περιγράψουμε πως γίνονταν οι Ολυμπιακοί αγώνες στην αρχαιότητα και πλάσαμε ήρωες μύθο και δράση, για να μην έχει το έργο «ντοκυμαντερίστικο» χαρακτήρα... Μεταφράστηκε αγγλικά και γερμανικά, εντυπωσίασε η γραμμή του Βακάλη που έδωσε την αρχαιότητα με ένα πολύ προσωπικό ηλεκτρονικό στυλ.

Όταν ετοιμάζεις σενάριο για ένα κόμικ ή μια σειρά, σε βοηθάει να ξέρεις ποιος είναι ο σκιτσογράφος;
Βοηθάει και πριν την τελική γραφή του σεναρίου όχι μόνο πρέπει να έχω καταλήξει σε συνεργάτη, αλλά να έχουν λυθεί και όλα τα άλλα διαδικαστικά θέματα (εκδότης, συμβόλαια, αμοιβές, κλπ.)

Έχεις μια ιδιαίτερη «εμμονή» με τους Αρχαίους: Αριστοφάνης, Ηρακλής και .Βούγδουπος, Μύθοι του Αισώπου, Ολυμπιακοί αγώνες, Σοφοκλής, Ευριπίδης, Όμηρος. Τι είναι αυτό που σε οδηγεί στο να ξαναδείς με άλλο μάτι εκείνη την περίοδο αλλά και τα κλασσικά κείμενα;
Με γοητεύει όλο αυτό το πολύτιμο υλικό που έχουμε από την Αρχαία Ελλάδα. Τότε ειπώθηκαν και αναλύθηκαν όλα: θέματα κοινωνικά, πολιτικά, θεσμών, ηθών... Δημοκρατία, θέση της γυναίκας, έρωτας, γάμος, πόλεμος, ειρήνη... Και ειπώθηκαν με ιστορίες γεμάτες περιπέτειες, ανατροπές, φαντασία και δράση, συστατικά που κάνουν πάντα ενδιαφέρουσα μια διήγηση και κατ' επέκταση ένα σενάριο. Να μη ξεχνούμε άλλωστε η Ελληνική μυθολογία και ιστορία έδωσαν θέματα στο παγκόσμιο καλλιτεχνικό στερέωμα και σ' όλες τις μορφές των Καλών Τεχνών.

Έχοντας ζήσει από κοντά τα κόμικς στην Ελλάδα από το '80 κι έπειτα, πως βλέπεις την παρουσία και την εξέλιξή τους;
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπάρχει εξέλιξη: Πολλοί και καλοί καλλιτέχνες που τολμούν, εκδότες που επενδύουν, καινούρια περιοδικά... Φυσικά θα μπορούσαν να γίνουν πολλά περισσότερα, αλλά ας μη ξεχνάμε και την γενικότερη ύφεση του είδους, μετά την τεράστια εισβολή της εικόνας με την ιδιωτική και δορυφορική TV, το διαδύκτιο, τα TV-Games!... Πάντως είναι παρήγορο ότι οι νέοι κομίστες έχουν διακριτές υπογραφές, απομακρυνόμενοι όλο και περισσότερο από ξένες επιρροές, αντιγραφές και επιδράσεις.

Κάποτε ήσουν ίσως ο μοναδικός σεναριογράφος κόμικς. Μετά από χρόνια προέκυψε ο ...Βανέλλης. Σήμερα όμως, συναντούμε και νέους σεναριογράφους να συνεργάζονται με σκιτσογράφους και να στήνουν μαζί δουλειές. Παρακολουθείς καθόλου αυτές τις δουλειές;
Τα σενάρια είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα κι όχι μόνο στα κόμικς, αλλά και στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση. Λείπει -όχι πάντα βέβαια- η μυθοπλαστική ικανότητα, η περιγραφή και η αποκάλυψη των χαρακτήρων, η φαντασία και η ...απογείωση! Μήπως όλα αυτά όμως εντάσσονται στο γενικότερο πρόβλημα έλλειψης παιδείας; Γιατί από το «περιεχόμενο» του δημιουργού, θα παραχθεί το ενδιαφέρον έργο. Αν δεν υπάρχει περιεχόμενο τι να προκύψει;

Με τον Ακκοκαλίδη έχετε αρχίσει να ξαναδουλεύετε μαζί την Οδύσσεια του Ομήρου που θα βγει από το Μεταίχμιο. Πως είναι να συνεργάζεστε ξανά μετά από τόσα χρόνια, σε μια τέτοια μεγάλη δουλειά;
Η συνεργασία μας με τον ΑΚΟΚ είναι σαν τους μεγάλους έρωτες: μια στα νιάτα και μια στα γεράματα! Φυσικά, όλα αυτά τα χρόνια, δεν είχαμε χαθεί με τον Γιώργο, απλά δεν κάναμε κάτι μαζί. Τώρα που ξανασμίξαμε επαγγελματικά βρήκαμε ο ένας τον άλλο πιο ώριμο και η επικοινωνία μας είναι πιο εύκολη και πιο αποτελεσματική. Η Οδύσσεια δεν έχει στοιχεία του γελοιογράφου Ακοκαλίδη, αλλά του ζωγράφου! Ο κόσμος θα δει μια διαφορετική γραμμή. Υπάρχει και μία πρωτότυπη διαχείρηση των gutters, αλλά και άλλες μικρές και μεγάλες εκπλήξεις. Τα οχτώ βιβλία θ' αρχίσουν να κυκλοφορούν -ένα ανά μήνα- το φθινόπωρο του 2011!

Τάσο, σ' ευχαριστούμε πολύ.
Κι εγώ ευχαριστώ...


 

 

 

 

 

Σκιτσογράφοι
Αρκάς
Ιορδάνης Ανανιάδης
Τάσος Αναστασίου
Αρχέλαος
Τάσος Αποστολίδης
Αντώνης Βαβαγιάννης
Σπύρος Βερύκιος
Δημήτης Βιτάλης
Θεοδόσης Βρανάς
Σπύρος Δερβενιώτης
Μιχάλης Διαλυνάς
Λάζαρος Ζήκος
Πέτρος Ζερβός
Μαρία Ζογλοπίτου
Χρήστος Ζωϊδης
Γιάννης Ιωάννου
Γιάννης Καλαϊτζής
Καρκ
Μιχάλης Κουντούρης
Νίκος Κούτσης
Γιάννης Κουτσούρης
Κυρ
Ηλίας Κυριαζής
Κων
Βασίλης Λώλος
Ηλίας Μακρής
Μποστ
Παναγιώτης Μαραγκός
Νίκος Μαρουλάκης
Γιώργος Μελισσαρόπουλος
Νίκος Μηλιώρης
Γιάννης Μητσομπόνος
Κώστας Μητρόπουλος
Γιώργος Μπότσος
Αλή Ντίνο 1
Αλή Ντίνο 2
΄Εφη Ξένου
Σπύρος Ορνεράκης
Ζήσης Παπαγεωργίου
Γιώργος Παπαδάκης
Αλέκος Παπαδάτος
Βαγγέλης Παυλίδης
Θανάσης Πέτρου
Ανδρέας Πετρουλάκης
Φώτης Πεχλιβανίδης
Βλαντιμίρ Ραντιμπράτοβιτς
Στάθης
Tasmar
Τέτη Σώτου
Ηλίας Ταμπακέας
Γιώργος Tραγάκης
Γιώργος Τσούκης
Δημήτρης Χαντζόπουλος
Βαγγέλης Χερουβείμ
Βασίλης Χριστοδούλου
Soloup
 
Ειδικά Αφιερώματα

Comicdom 

Δημήτρης Βανέλλης
Παυλίνα Καλλίδου
Koμικοϊστορίες
Γκιουνερί Ιτσογλου
Παραπέντε
Ομάδα "Υ"

Αστεινομία vs Haderer

 
Αrtως Radio
Το ραδιόφωνο του Ως3