iΑρχικήiσελίδα

iΤαυτότητα

iΠεριεχόμενα

iΑρχείο

iRadio Αrtως

iExodως3

 

 

 

 

 

 

 

 
Λόγια στο χαρτί

ΠΑΥΛΟΣ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΣ
Η λάμψη του δεν τον εγκατέλειψε ποτέ...

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΚΩΣΤΑΣ ΛΕΙΒΑΔΑΣ

«Φυσική λάμψη που σου τραβούσε το βλέμμα αμέσως, ακόμη και αν δεν ήξερες ποιος είναι. Τώρα που το σκέφτομαι, δε νομίζω να πέρασε πουθενά στη ζωή του απαρατήρητος αυτός ο άνθρωπος. Λάμψη, όχι αστεία»

Είδα τον Σιδηρόπουλο στη Δροσοπούλου. Στ' αλήθεια! Μεγάλωσα Κεφαλληνίας και Πατησίων, Κεφαλληνίας 53, απέναντι από το Au Revoir, το θρυλικό μπαρ που ευτυχώς υπάρχει ακόμη. Περνάς απέναντι τη Πατησίων, βρίσκεις μπροστά σου το ανθοπωλείο «Μαμάης» -υπάρχει ακόμη και αυτό- και λίγα νούμερα πιο κάτω το 53, σχεδόν στο ύψος της εισόδου της στοάς Μπρόντγουει, που τόσες δόξες γνώρισε σε εκείνη την άλλη Αθήνα, η οποία άλλαξε πρόσωπο οριστικά μετά το 1990. Το 1979 τα σχολεία ήταν ακόμη ανοιχτά και τα Σάββατα και περίμενα το σχολικό λεωφορείο πάντα εκεί μπροστά στου «Μαμάη». Όλα τα παραπάνω μέχρι το 1986. Μετά, Γυμνάσιο-Λύκειο πήγα στο 19ο, Αχαρνών και Αγίου Μελετίου. Εκεί πια, τέρμα τα σχολικά και οι συνοδοί και ζήτω ο ποδαρόδρομος. Στη Δροσοπούλου, στρίβοντας από τη Κεφαλληνίας προς Φωκίωνος ήταν ένα από τα πέντε-έξι (μεγάλο σκορ!) δισκάδικα της περιοχής, όπου περιοχή με τη στενή έννοια γύρω στα τρία με τέσσερα οικοδομικά τετράγωνα. Εκεί λοιπόν με το που έστριβες, στην είσοδο της πολυκατοικίας ακριβώς πριν το δισκάδικο, είδα το Σιδηρόπουλο πρώτη φορά, γύρω στα 1984, δε παίρνω όρκο.
Ο αδελφός μου εφτά χρόνια μεγαλύτερος, με σκούντηξε με τρόπο: «να ρε, αυτός είναι ο Σιδηρόπουλος!». Μια απίστευτα στιλάτη φιγούρα, ενός αντικειμενικά πολύ ωραίου άντρα -εκ των υστέρων προσθέτω στη περιγραφή μου και το μπλαζέ περπάτημα-, ντυμένου ρόκερ μεν αλλά πολύ μοδάτα, με τη κλασική έννοια. Ο δικός μας Τζάγκερ, ένας «κούκλος» για τα κορίτσια της Πατησίων. Τα χρώματα, ακόμη και το συγκεκριμένο φουλάρι, έπαιζαν κάποιο ρόλο επάνω του. Τόνιζαν αυτό το πολύ καθαρό πρόσωπο, σχεδόν εφηβικό, και ενίσχυαν τη πολύ φωτεινή αύρα που υπήρχε γύρω του. Φυσική λάμψη που σου τραβούσε το βλέμμα αμέσως, ακόμη και αν δεν ήξερες ποιος είναι. Τώρα που το σκέφτομαι, δε νομίζω να πέρασε πουθενά στη ζωή του απαρατήρητος αυτός ο άνθρωπος. Λάμψη, όχι αστεία. Αυτή η πρώτη του εικόνα, με το καφέ δερμάτινο ημίπαλτο, είναι αυτή που ζωγραφίζεται μέχρι σήμερα μπροστά στα μάτια μου κάθε φορά που βλέπω ή ακούω το όνομά του. Η δε λάμψη του, τα χρόνια που ακολούθησαν, όσες φορές τον είδα ζωντανά -ακόμη και τη περίοδο που ήταν σε κακή κατάσταση με δεμένο χέρι στη σκηνή- δεν τον εγκατέλειψε ποτέ. Μιλάω για τη σκηνή πάντα, και απ' όσα είδα ως έφηβος φαν.
Μετά το 1987 άρχισαν αν θυμάμαι καλά τα και εμπορικότερα χρόνια του. Η φήμη του εξαπλωνόταν διαρκώς, ο σεβασμός γύρω από το πρόσωπό του αυξανόταν και ξέφευγε από τα όρια των Εξαρχείων, της Κυψέλης και της πιστής μειοψηφίας του ηλεκτρικού τραγουδιού της Ελλάδας. Όμως, από το «Δάμωνα και Φιντία» το ντουέτο του με τον αείμνηστο Παντελή Δεληγιαννίδη και τις συνεργασίες του με το Γιάννη Μαρκόπουλο, μέχρι τα τελευταία χρόνια στο «Ροντέο» και στο «Αν» η απόσταση ήταν μεγάλη, το ταξίδι πλούσιο και η καλλιτεχνική του ωριμότητα στο ζενίθ της. Η χημεία με το δικό του γκρουπ, τους «Απροσάρμοστους», απλά αξεπέραστη: ο πιο χαρισματικός Έλληνας ηλεκτρικός περφόρμερ, με το πιο γερό πάτημα στη σκηνή που έχω δει μέχρι σήμερα, πλαισιωμένος από ένα γκρουπ φωτιά και λάβρα, το οποίο πυροβολούσε στο πλάι του αδιακρίτως, συμπληρώνοντας τις ευρηματικές του φράσεις, κρατώντας πάντα το τέμπο σαν ξυράφι, «καβάλα στ' άλογο», όπως λέμε. Rock n' roll και Φανκ, στο σταυρό. Πραγματικά έχοντας τη μεγάλη τύχη, τη συναστρία, να συνδεθώ αργότερα (που να το φανταζόμουν;) με αυτούς τους μουσικούς, αυτή η «γκρούβα», η πολυρρυθμία που πετύχαιναν οι Απροσάρμοστοι με ένα σώμα μια ψυχή, παραμένει ακόμη μοναδικό παράδειγμα στα αυτιά μου σε ένα ελληνικό ηλεκτρικό τραγούδι που πάντα χώλαινε σε αυτό το τομέα. Ιδιαίτερα η επαφή μου με τον Οδυσσέα Γαλανάκη και τον Αλέκο Αράπη, με τους οποίους βρέθηκα σε πλήθος ηχογραφήσεων και live από το 1997 ως το 2002 και τους «χρωστάω», με βοήθησε να διαπιστώσω αυτό που πάντα σκεφτόμουν: Ότι δηλαδή οι Απροσάρμοστοι, συνολικά θα πρέπει να ήταν ουσιαστικοί συνδημιουργοί, με τα στιχουργήματα και την ενορχηστρωτική φαντασία τους σε πολλά από τα επιτεύγματα του Παύλου. Για όλους αυτούς τους λόγους όποτε δίνουν παραστάσεις το πλήθος συρρέει αλλά και για κάτι ακόμη πιο σημαντικό: τη μετρημένη στάση τους σε όλα εμφανέστατη μέσα από τις συναυλίες-μνημόσυνα κάθε χρόνο στην επέτειο του θανάτου του Παύλου, με την οποία προστάτευσαν και τίμησαν και το έργο του leader τους αλλά και τη δική τους συνέχεια. Οι Απροσάρμοστοι, που είχαν δυο ακόμα βαρύτατες απώλειες τα τελευταία χρόνια: Τον Βασίλη Πετρίδη, ιδρυτικό κορυφαίο μέλος του γκρουπ, -τον Έλληνα Κιθ Ρίτσαρντς κατά πολλούς-, και τον αγαπημένο μου all time ρυθμικό κιθαρίστα, καθώς και τον Λουκά Γκέκα, σεμινάριο και αυτός για το πώς παίζεται το πιάνο στα Rock n' roll ιδιώματα, πως γεμίζεις τον ήχο χωρίς να τον λασπώνεις. Αιωνία τους η μνήμη.
Ο αδελφός μου που ανήκε στους fans του αγγλόφωνου ελληνικού ηλεκτρικού τραγουδιού -και είναι χαρακτηριστικό αυτό- μου έλεγε από τότε πως στη παρέα του όλοι βγάζανε το καπέλο στο Παύλο. Για τον Παύλο, δεν υπήρχαν τα γνωστά, μίζερα «ναι μεν, αλλά» των κολλημένων «αγγλάκηδων». Ο Παύλος ο Πρίγκιπας, όπως Elvis The King ή Jerry the Killer, ο Παύλος ο ερμηνευτής με το απίστευτο μέτρο του μακριά από υπερβολές, ο θαυμάσιος εκτελεστής διασκευών (άκου το «Street Fighting Man» και θα καταλάβεις), ο διανοούμενος (δισέγγονος του Ζορμπά αλλά και ανιψιός της Έλλης Αλεξίου, εντάξει; Φυσικομαθηματικός και λάτρης της ποίησης, συνδυασμός που σκοτώνει). Ο ανεπανάληπτος περφόρμερ που ήξερε να σκοτώνει το μεγάλο του Εγώ, να πεθαίνει στη σκηνή δηλαδή όπως όλοι οι «μεγάλοι», ο Παύλος ο γητευτής που άφηνε τις γκόμενες ξερές να τον κοιτάζουν, ο Παύλος του «Φλου» με τη Σπυριδούλα, τον δίσκου-ευαγγέλιο που ακόμη ωθεί πιτσιρικάδες μα πιάσουν τη κιθάρα στα χέρια τους και να φτιάξουν το δικό τους γκρουπ, ο Παύλος με τα μοναδικά μουσικά του χαρμάνια γεμάτα Rock n' roll, Μπλουζ, Σοουλ και Φανκ ιδιώματα -και πολύ ρεμπέτικο στη βάση- που πάντοτε όμως μύριζαν βροχερές βόλτες στη νυχτερινή Ελλάδα.
Ο Παύλος που αποσυντέθηκε μπροστά στα μάτια του κοινού, δοκιμάζοντας την αντοχή της αγάπης του. Στο μεταξύ η επεισοδιακή του εμφάνιση, η τόσο αβίαστα αντισυμβατική, στα «Κυριακάτικα» μια ζωντανή εκπομπή της Έλενας Ακρίτα και του Δημήτρη Κωνσταντάρα στην ΕΡΤ της εποχής, ήταν για μένα ακόμη μια αποκάλυψη που τάραζε την ανία της εποχής. Τον ξαναείδα πολλές φορές στη γειτονιά, στο δρόμο και για κάποιο λόγο πάντοτε έσκυβα το κεφάλι. Όπως το σκύβω μέχρι σήμερα σε όλα τα παραπάνω και σε αυτά τα δύο καταλυτικά που θα σου πω τώρα: 1ον η περίπτωση του στιχουργού-Σιδηρόπουλου, νομίζω πως ακόμη δεν έχει τονιστεί όσο θα έπρεπε. Δεινός κατασκευαστής εικόνων, λαϊκός και άμεσος, πότε γυμνός και έρημος, πότε θωρακισμένη φονική μηχανή, μαθηματικός και αινιγματικός, αυτοβιογραφικός και ξένος μαζί, διαρκώς υπόγεια πολιτικοποιημένος και είρων, δε σταμάτησε να γράφει διαμάντια κάνοντας απολύτως δικές του τις επιρροές του. Μέσα από αυτά τα διάφορα πρόσωπά του, η αγάπη και η ελπίδα πάντα παρούσες, νιώθω πως παλεύουν να βρουν βήμα και αποδέκτη ακόμη και στις βαθύτερες στιγμές απόγνωσης και αυτοκαταστροφής.
Άγιος και αλήτης σε μια στιχουργία ποιητικής του δρόμου, πέρα όμως από το τόπο και το χρόνο. Με καυστικό κυνικό χιούμορ χωρίς όμως να αστειεύεται ποτέ για το θέμα του. Δοκίμασα να πω ζωντανά πριν από λίγους μήνες, «Την ώρα του Stuff». Λύγισα. Πώς να ξαναπείς μετά από αυτόν αυτό το «Πες μου αν μ' αγάπησες» ή «Αν τον κόπο μου έβλεπες πίσω από κάθε μου φιλί»; Αν με παρακολούθησες μέχρι τώρα άκου και το 2ον. Για να καταλάβει κανείς πόσο σπινθηροβόλος προφήτης και κοφτερό μυαλό υπήρξε αυτός ο μουσικάνθρωπος, σου παραθέτω τα δικά του λόγια απ' τη περιβόητη συνέντευξη του στην ΕΤ2, είκοσι πέντε, και βάλε, χρόνια πριν. Είναι τρομερή η διαύγεια με την οποία ο Παύλος έβλεπε το γήπεδο της εξέλιξης του ελληνικού τραγουδιού και της βιομηχανίας του τις επόμενες τρεις δεκαετίες. Και πόσο πολύ παρεξηγήθηκε αυτή η σκέψη που εκφράζει και η Σχολή που γέννησε. Η μουσική είναι Μία, φίλοι μου, και Αγία, αλλά αυτό δε συμπεριλαμβάνει και τα απομεινάρια από το Τριώδιο. Είναι θέμα Αισθήματος και Αισθητικής.
Τα συμπεράσματα δικά σας και τα λόγια του Παύλου, αυτολεξεί:
«Θα έλεγα αυτό που είπε ο Εγγονόπουλος ή ο Νάνος Βαλαωρίτης, δε θυμάμαι καλά, ότι πια δεν είμαστε Έλληνες αλλά είμαστε σαν Έλληνες, μετά από τη Τουρκία, με αποτέλεσμα να έχουμε πάρα πολύ ανατολική κουλτούρα με τα προϊόντα και τα υποπροϊόντα της τα πολιτιστικά. Παρόλα αυτά όμως η ανατολική αυτή κουλτούρα, όταν συγχωνεύθηκε από εμάς τους Έλληνες, απόκτησε μια ιδιαιτερότητα, και η πεντατονικές κλίμακες οι θρακιώτικες και τα καραγκούνικα και τα νησιώτικα και τα κρητικά, όλα αυτά απόκτησαν μια ιδιαιτερότητα. Τα ρεμπέτικα, τα νεολαϊικά, όλα αυτά έχουν ιδιαιτερότητα. Αυτή είναι η ανατολική κουλτούρα. Δίνω τη δυτική κουλτούρα για ποιο λόγο; Γιατί αυτή τη στιγμή είμαστε κατά 70% με 30%, παίζει αυτό το ποσοστό, περισσότερο Ανατολίτες παρά Δυτικοί. Όταν λοιπόν έρθει το πλήρωμα του χρόνου, ΜΟΝΑΧΟ ΤΟΥ, έτσι ούτως ώστε ο μεσήλικας να μην ενοχλείτε από την ηλεκτρική κιθάρα, ο νεαρός να μην ενοχλείτε από το μπουζούκι, οι μουσικοί οι ίδιοι, οι μπουζουκτσήδες και αυτό που αντιπροσωπεύουν και ηλεκτρική κιθάρα και αυτό που αντιπροσωπεύει, να μην έχουν στήσει δυο ταμπούρια απέναντι ο ένας από τον άλλον και να μάχονται, αλλά να είναι πια, να υπάρχει, να έχει γίνει πια σαν τρόπος ζωής η χρυσή τομή των δυο κουλτούρων αυτών, δηλαδή εν ολίγης, να έχει έρθει ένα 50-50, μια ισορρόπηση μέσα μας, και μέσα από αυτό το πράγμα να πηγάσει η χρυσή τομή του τραγουδιού της ιδιαιτερότητας που έχουμε στην ανατολική κουλτούρα και της ιδιαιτερότητας που θα αποκτήσουμε στη δυτική κουλτούρα με τα υποπροϊόντα της. Μ' αρέσει το rock n' roll, μ' αρέσει η στιχουργική του, μ' αρέσει αυτά που περνάει στο κόσμο, ε, και γενικά μ' αρέσει ότι είναι προπάντων μουσική για τον άνθρωπο, για τα πάθη του, για το συναίσθημά του και όχι μουσική για τη ψυχρή λογική και προπάντων όχι για την τεχνοκρατία.»

Υ.Γ.: Επιστρέφω στους ίδιους δρόμους στη Κυψέλη συχνά. Μαζί με την οικειότητα, τη χαρά, τη νοσταλγία και το προβληματισμό για την περιοχή, μαζί μου λέω, περπατάει στο μισό μέτρο και μια μελαγχολία. Μελαγχολία, λέξη κλειδί για το σύνολο της αίσθησης που σου αφήνει ο Παύλος μέσα σου. Η αίσθηση να βγεις γρήγορα έξω από το σπίτι, λίγο μετά που έχεις ξυπνήσει και να αναζητήσεις ένα φίλο, να σου πάρει το βάρος. Ένα φίλο. Και πιο πίσω ακόμη, πίσω, ξανά πίσω, η αγάπη που σου έλειψε μικρός, πώς ένιωθες έξι χρονών, πόσο μόνος ένιωθες στα έξι σου, και φανταζόσουν τότε πως θα σε έτρωγε κάποτε τόσο πολύ η μεγάλη ενήλικη μοναξιά στη μεγάλη πόλη που γίνεται ανυπόφορη πληγή;


SLOW SNOW...

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΚΩΣΤΑΣ ΛΕΙΒΑΔΑΣ

Ευτυχώς χιόνισε, όσο χιόνισε, και κάπως έτσι τελειώνει κι αυτός ο περίεργος μήνας. Φεύγει. Τον παίρνει ένα ελικόπτερο. Πάνω απ' τις ταράτσες των φυλακών μας με μια αμείλικτη υπενθύμιση: Ο καθένας ας μετρηθεί με τις προθέσεις του και την ετοιμότητα του. Το κράτος παιδική χαρά, το ατελείωτο γαϊτανάκι ευθυνών, (εγώ το έκανα; Όχι εσύ! Εγώ; Όχι αυτός) δεν είναι τίποτα άλλο απ' τον καθρέφτη μας. Οι παραιτήσεις στην Ελλάδα σχεδόν πάντα χρησιμοποιούνται όπως η μπλόφα στη πόκα.
Για συνεχίσω από πριν, το έρημο το λεκανοπέδιο κοιτάζει τις χιονισμένες μέρες πια με το κιάλι. Ο δήμαρχος της Πεντέλης πρωί πρωί, προσευχόταν να «ρίξει» χιόνι, και να κρατήσει. Υπήρχε λόγος σοβαρός: τα χιλιάδες δεντράκια που ξαναγύρισαν στου Κοκκιναρά, στο πλαίσιο αναδάσωσης του Πεντελικού. Να και κάτι καλό! Πάντα να ριζώνει η ελπίδα πάνω στη παλιά πληγή ξανά και ξανά.
Κλείνω τη τηλεόραση για μια ακόμη φορά. Η σκηνή που έσβησα έκρυβε ένα φως βαθύτερο. Γκάλοπ στο γκάλοπ πάλι και διάφοροι ανέλυαν το πόσο πολύ αυξήθηκε το ποσοστό των αδιάφορων, των αναποφάσιστων, των «ρίχνω μαύρη πέτρα» στο δικομματισμό ενόψει των επόμενων εκλογών. Ανάσταση θα πεις και θα συμφωνήσω.
Απλά, νιώθω δυο αγκάθια εδώ. Πρώτον: Όχι άλλο γκάλοπ, όχι άλλη σφυγμομέτρηση, φτάνει. Στα πλαίσια του γκάλοπ για τους Μεγάλους Έλληνες, είδαμε και τον Πλάτωνα να συναγωνίζεται στα πρώτα στάδια της ψηφοφορίας με τηλεοπτικούς αστέρες της προηγούμενης πενταετίας. Ήμαρτον.
Και δεύτερον: Νομίζουμε οφείλουμε να ξέρουμε τι σημαίνει όταν γυρίζουμε τη πλάτη, σωστά μεν αλλά χωρίς στόχο δε. Η γιαγιά μου μού έλεγε πρώτα με νοιάζει ποιος θα έρθει και μετά ποιον θα διώξω. Εμείς το αντιστρέψαμε αυτό και το αφήσαμε στο slow motion. Πολύ slow, slow snow. Ένας φίλος μου αναρωτιόταν μήπως τελικά εμείς είμαστε οι «γνωστοί άγνωστοι»; Αυτός ο ανυπόφορος άλλος απέναντι στον οποίο χτίζουμε ή διαλύουμε τις ζωές μας; Και ένας άλλος φίλος πάλι, έλεγε «είμαστε τόσο γελοίοι, όσο η εξουσία που επιλέγουμε». Αυτός ο φίλος, ο δεύτερος, φορούσε ένα μπλουζάκι πάνω στο οποίο έγραφε μια ατάκα του Γούντι Άλεν: «Η ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΝΟΧΛΗΤΙΚΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ ΜΕΤΑΞΥ ΔΥΟ ΚΑΛΩΝ ΥΠΝΑΚΩΝ». Τρέχα γύρευε δηλαδή.
Τέλος πάντων συζητώντας με άλλους συνομίληκους βρήκαμε πολλά σημαντικά και ενδιαφέροντα τον τελευταίο μήνα για να περάσουμε τις νύχτες μας: Τα χειμερινά σπορ στα δορυφορικά, το άρθρο του Ευγενίου Αρανίτση «Τα αίτια της εξέγερσης των παιδιών», τις φετινές οσκαρικές ταινίες, που ο μέσος όρος τους ήταν υψηλότατος, την επιστροφή της μεγάλης-μεγάλης Ελένης Βιτάλη στο Κύτταρο, τα καινούργια του Νίκου Πορτοκάλογλου που επίσης επέστρεψε στις ζωντανές εμφανίσεις μετά από δυο χρόνια. Υπέροχες βραδιές βγαλμένες από τα παλιά. Πολλές φορές το 24ωρο δεν μπορείς να γευτείς όσα σε θρέφουν. Δε πειράζει και αύριο μέρα είναι.

Υ.Γ.1: Τα διηγήματα του Πιραντέλλο απ' τις εκδόσεις Ροές για καληνύχτα. Μαστόρικα, ευφάνταστα, αιώνια. Η ανθρώπινη φύση σε όλες τις εκφάνσεις ιδεώδης και αμείλικτη μέσα από ένα συμβολισμό που σημαδεύει κατευθείαν στη καρδιά. Στο σημείωμα της μεταφράστριας Μάρας Θεοδωρίτση διαβάζουμε: Το ελληνικό κοινό γνωρίζει τον Πιραντέλλο το έτος 1914, σχεδόν ταυτόχρονα με το ιταλικό. Η Ελλάδα ανακαλύπτει, πρώτη από όλες τις άλλες χώρες, το μεγαλύτερο θεατρικό συγγραφέα και διηγηματογράφο της νεότερης Ιταλίας. Αυτό ενδεχομένως να έχει και πάλι συμβολική σημασία. Δεδομένου πως ο Πιραντέλλο, καταγόμενος από τη Σικελία, δηλαδή τη μεγάλη Ελλάδα, έλεγε ότι φέρνει την Ελλάδα μέσα του και το πνεύμα της φωτίζει τη σκέψη του. Ο ίδιος ανέφερε επίσης ότι το οικογενειακό του όνομα, Πυράγγελος, φανέρωνε την ελληνική καταγωγή του.
Άστο μη σκέφτεσαι τίποτα. Οι Pink Floyd για χρόνια γυρίζουν στα Δωδεκάνησα και στη Χαλκιδική και ο Gilmour στο προηγούμενο δίσκο του είχε δώσει σε ένα κομμάτι το τίτλο «Καστελόριζο». Το ξέρες;
Υ.Γ.2: Και λίγη καλοπιστία δεν βλάπτει πάντως. Συνήθως η τελευταίες τρύπες του ζουρνά είναι εύκολος στόχος. Να παρακαλέσω ιδιαίτερα συναδέλφους και μάλιστα ανθρώπους που δεν έχουμε έρθει ποτέ σε επαφή, ούτως ώστε να έχουνε προσωπική εμπειρία και γνώμη του ατόμου μου-και κατ' επέκταση κάθε αγνώστου τους- να μην ξεχνούν πως το φτυάρι είναι κυρίως για να σκάβουμε και όχι για να θάβουμε. Ή τουλάχιστον αν θάψουμε, αυτονόητο είναι, πως θα έχουμε σκάψει πρώτα, αλλιώς που θα θάψουμε. Μεγάλος λαϊκός συνθέτης και δεξιοτέχνης του μπουζουκιού, κάποτε πριν πολλές πολλές δεκαετίες, έκανε δώρο στους μουσικούς του τη Πρωτοχρονιά, ένα μενταγιόν με ένα χρυσό φτυάρι και όταν κάποιοι διαμαρτυρηθήκαν «μα αφεντικό δεν έχουμε πει τίποτα εμείς», εκείνος τους απάντησε «τις μονές μέρες ή τις ζυγές;». Η φύση του ανθρώπου...


ΩΣ ΑΚΡΟΑΤΗΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΚΩΣΤΑΣ ΛΕΙΒΑΔΑΣ

Και να, που παντοδύναμος πελαργός έκανε το θαύμα του. Ένα μήνυμα στο κινητό, 6 η ώρα το πρωί: «Έγινα μπαμπάς». Μίλτο και Λαμπρινή, να σας ζήσει. Τελειώσανε οι γιορτές, κι έβαλα τα χριστουγεννιάτικα στο πικάπ. Παλιά χριστουγεννιάτικα της Motown τότε που ο Stevie Wonder ήταν δεκαέξι ετών κι ο Michael Jackson πέντε. Motown Christmas και ο Άγιος Βασίλης στο εξώφυλλο μαύρος και χαμογελαστός. Τέλειο, από τους αγαπημένους μου δίσκους όλων των εποχών. Αργά το βράδυ, άκουγα το καινούργιο cd του Udo Lindenberg -μέγας Γερμανός ρόκερ και στιχουργός με αίμα- που τσακίζει κόκαλα. Τα φώτα απ' το μικροσκοπικό δέντρο αναβοσβήνουν στο τέμπο του τραγουδιού «Απαγορευμένη πόλη». Νομίζω θα τ' αφήσω το παλιόδεντρο, σα φωτιστικό, ξέρω 'γω, ας πούμε μέχρι το Μάιο. Η πόλη προσπαθεί να συνέλθει, μα το αίτημα να αιωρείται: η χώρα, προς τα πού πάει; Τι μαγειρεύεται; Και πέρα από αυτό που φαίνεται, και δε λέγεται, εμείς πότε θα συνεννοηθούμε; Πότε θα βγούμε απ' τη συλλογική αμνησία; Ως πότε κάθε μας θεμιτή διαμαρτυρία θα ξεφουσκώνει σε μια εβδομάδα;
Κλείνω τα μάτια. Οι σκηνές από τη Γάζα. Τη γεμάτη αίμα Γάζα. Άλλη μούγκα από εκεί, όχι για μας, ξέρεις τι εννοώ.
-Βγάλε τις σκηνές απ' τις ειδήσεις, δε μπορώ να βλέπω.
-Να δεις!
Αδιανόητα πράγματα που συμβαίνουν στ' αλήθεια. Μη λες «τι να πεις;» Να πεις! Συνεννόηση είναι η σωστή λέξη.
Κλείνω τα μάτια. Η Σύρος τα Χριστούγεννα. Η Ερμούπολη, αιώνια αρχόντισσα, το μοναδικό θέατρο Απόλλων, φωταγωγημένο. Πριν το Ηράκλειο, η Πρέβεζα, η Κέρκυρα, μετά η Λευκάδα, η Κως, η Σέρρες. Η ελληνική επαρχία, διψασμένη, ευγενής, μερακλίδικη, συνειδητοποιημένη σε μεγάλο βαθμό. Κάτι μας έχει ξεφύγει, κάτι σας έχει ξεφύγει. Μήπως, τελικά, τα πιο ανάγωγα και αδιάφορα κομμάτια του πληθυσμού της χώρας, ζουν στη πρωτεύουσα και στη συμπρωτεύουσα; Για σκεφτείτε το. Πολιτισμικά τουλάχιστον.
Έσπασα το ρόδι στο πατρικό μου. Περίμενα τους ουρανούς να ανοίξουν στα Χανιά. Διάλεξα προσεκτικά την ευχή μου, Παραμονή Θεοφανείων. Κοιμήθηκα με τις καμπάνες, πριν τον αγιασμό. Τώρα καλό ήταν αυτό; Η παγκόσμια μουσική σκηνή στο ηλεκτρικό τραγούδι, βράζει και οργιάζει από ατίθασους πιτσιρικάδες. Εμείς, εδώ, κοιμόμαστε τον ύπνο του Αδίκου. Δε θα καπνίσω.
Τελευταίο πλάνο: ένας γρήγορος, αλλά πολύτιμος ύπνος στο σπίτι της θείας μου, μέσα στο Φιρκά. Ο Φάρος έξω, τα μεγάλα κύματα να σκάνε στο κάστρο, και η βροχή στα κεραμίδια. Βγαίνω στα στενά. Στο Fagotto, οι συγκινητικοί Late Payment, προβάρουν το «Witchcraft», Γερμανοί τζαζίστες, που έρχονται απ' τη Στουτγάρδη, στα Χανιά, κάθε χρόνο και «τζαμάρουν» για πάρτη τους ολόκληρη την πρώτη βδομάδα του χρόνου. Night by night. Βλέπεις, λατρεύουν τα Χανιά. Όλοι οι Έλληνες έχουν πολλούς Γιάννηδες, πρέπει να προλάβω το αεροπλάνο. Δε θέλω να φύγω, κι όμως η Αθήνα δε μου 'χει λείψει ποτέ πιο πολύ. Περίεργο.
Υ.Γ.1: Η επανεμφάνιση της Κατερίνας Κυρμιζή και του Νίκου Γρηγοριάδη στο χώρο Boite στου Ζωγράφου. Όποιος προλάβει, να μην το χάσει. Όχι μόνο ξαναθυμηθήκαμε το υπέροχο υλικό τους, που έχουμε αγαπήσει στο παρελθόν, αλλά είδαμε και την αγαπημένη ελληνική ποπ φωνή της γενιάς μου -σε ένα απρόβλεπτο πρόγραμμα-, να έχει εξελιχθεί σε ερμηνεύτρια ολκής. Τους χρωστάμε το βράδυ της 21 Δεκεμβρίου, γιατί μακριά από αγγλόφωνα και υπερεκτιμημένα, μας θύμισαν, γιατί αρχίσαμε να φτιάχνουμε παραστάσεις και να ξεβολευόμαστε.
Υ.Γ.2: Τιμή και δόξα, στον Κύμα Fm, στη Κέρκυρα, για τον τρόπο που κρατάει τα μπόσικα, αντιστέκεται και προβληματίζεται γύρω από το ελληνικό τραγούδι. Χωρίς αυτούς τους σταθμούς στην περιφέρεια, μια ολόκληρη ομάδα καλλιτεχνών, απ' τον πιο διάσημο ως τον πιο άσημο, θα ήταν εξαφανισμένοι απ' το ραδιόφωνο της επαρχίας.
Υ.Γ.3: Το «Μεταφοραί-Εκδρομαί, ο Μήτσος» του Πουλικάκου, παραμένει πιο επίκαιρο, πολύχρωμο και επιδραστικό, από ποτέ. Sgt. Pepper's, Zappa, αλλά κάτω απ' όλα, Ελλάδα και υπόδειγμα παραγωγής για την Εποχή.
Τιμή και δόξα και στον Κανούτε της Σεβίλλης, το γλυκό και αμείλικτο σέντερ φορ, ο οποίος, αφού πέτυχε γκολ εναντίον της Λακορούνια, στο Κύπελλο Ισπανίας, σήκωσε τη φανέλα του, για να διαβάσει η υφήλιος ένα μήνυμα συμπαράστασης στους Παλαιστίνιους. Απ' τις μεγάλες στιγμές του αθλητισμού φέτος, ίσως η μεγαλύτερη...


 ΜΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΗ ΜΟΥ!
...ΑΛΗΘΕΙΑ ΛΕΩ

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΚΩΣΤΑΣ ΛΕΙΒΑΔΑΣ

«Δεν έχεις πίστη, όταν τα στάχυα σου προσμένεις να γένουνεστάρι
κι απ' το άκαρπο δεντρί που κέντρωσες, προσμένεις καρπερό βλαστάρι.
Πίστη έχεις όταν απ' το χέρσωμα κι απ' τα αστραποκαμένα ξύλα,
προσμένεις τον καρπό ολόδροσο και καταπράσινα τα φύλλα»

Έβλεπα τα καμένα της Ηλείας και σκεφτόμουνα.
Η πρώτη στροφή του σπουδαίου ποιήματος του Γεώργιου Δροσίνη -ποίημα που εύχομαι σύντομα να ακούσετε τραγουδημένο- στριφογυρνάει τις τελευταίες εβδομάδες επίμονα στο μυαλό μου, μέσα από τόσες και τόσες αφορμές και σκέψεις. Και ο τίτλος αυτού: Πίστη.
Ένα ποίημα που η γιαγιά μου, όπως και πολλοί απ' τη γενιά της, σύμφωνα με την παιδεία τους και τον τρόπο ζωής της εποχής, είχε απομνημονεύσει, μαθήτρια ακόμα και δεν έχανε ευκαιρία να το απαγγέλει. Τελευταία φορά, μας το απήγγειλε πέρσι, ένα μήνα πριν να φύγει από κοντά μας, με την ίδια θέρμη και συγκίνηση, που το «έλεγε» κοριτσάκι. Πάντα αλάνθαστη, 75 χρόνια μετά από την πρώτη φορά που το διάβασε κι έχοντας ζήσει όλη της τη ζωή γεμάτη πίστη στο Θεό, στην Αγάπη, και στον Άνθρωπο, πίστη ολοζώντανη και αδάμαστη μέχρι το τελευταίο δευτερόλεπτο.
Δεύτερα Χριστούγεννα, χωρίς εκείνη, πώς να μην την σκεφτώ, πώς να μην πονέσω. Το κενό που άφησε η φυσική της απουσία, ειδικά για όλα τα μέλη της οικογένειας που έχουν περάσει τα τριάντα, μέρα με τη μέρα μεγαλώνει, προσθέτει αστάθεια στο βήμα μας, αφαιρεί απ' το ειδικό μας βάρος σαν πρόσωπα, ταυτόχρονα όμως μ' έναν περίεργο τρόπο η δύναμη της φλόγας της είναι πιο παρούσα από ποτέ.
Αποκαλυπτική κι εν τέλει στέρεα. (Οι εκκλησίες ήταν ερειπωμένες, μέσα όμως όλα τα κεριά ήταν αναμμένα- David Gilmour από το On an Island.)
Στα τέλη της εφηβείας μου, συζητούσαμε ώρες. Διαφωνούσαμε σχεδόν πάντα. Της έλεγα, πως δεν υπάρχει πιο ευφάνταστος και κυνικός σεναριογράφος απ' την ίδια τη ζωή. Τίποτα πιο στυγερό, τίποτα πιο μελό απ' την ίδια τη ζωή. Ποιο βήμα μου να προϋπολογίσω, ποιο σχέδιο να πάρω στα σοβαρά; Η ζωή τα ανατρέπει όλα, όποτε της γουστάρει. Εκείνη δε μιλούσε.
Κάπου κάπου, περνούσε απ' το μυαλό μου ο Dylan, που σ' ένα στίχο του, ευχαριστεί τον άγγελό του, που του φανέρωσε πόσο αδύναμα, σαθρά ήταν τα θεμέλια του οικοδομήματός του, ή πάλι ο Springsteen που βασισμένος στη ΔΕΣΜΕΥΣΗ, την ΠΙΣΤΗ, και την ΑΦΟΣΙΩΣΗ στη σκληρή δουλειά, για τα όνειρά του, κατάφερε να κρατήσει 35 χρόνια τη μπάντα του και το μήνυμα των τραγουδιών του στη ζωή. Αλλά και ο δικός μας Νίκος Πορτοκάλογλου, που σ' έναν από τους δυνατότερους στίχους του τα λέει όλα σε δυο γραμμές: «Αν φοβηθείς να παίξεις παιχνίδια με τον διάβολο και όρθιος αντέξεις, τι μου ζητάς, δε μ' αγαπάς».
Μηδένα προ του τέλους όμως. με διέκοπτε μια άλλη σκέψη και συνέχιζα να της μιλάω κάθε τόσο για την παγκόσμια αυτοκτονία του πλανήτη και του μέλλοντος μας, πως όλοι μας σιγοντάρουμε με τη σιωπή μας, την ισοπέδωση του κόσμου. Τη σιωπή και την αδράνεια. Γκρίνιαζα για την ταχύτητα και την υπερπληροφόρηση που μας αποπροσανατολίζει και μας εθίζει να κινούμαστε αποκλειστικά σε ρυθμούς και όρους διαφήμισης και κατανάλωσης, παγιδευμένοι στην τρομερή και ομιχλώδη έννοια της ανάπτυξης. Ποιο τραγούδι θα μας σώσει; Ποιο μπορεί ν' αλλάξει τον κόσμο πια; Το Ελληνικό Κράτος πώς επιβιώνει χωρίς σοβαρά θεσμικά πλαίσια; Σε κάθε πιθανό σου στραβοπάτημα, πόσα κοράκια περιμένουν στη γωνία να σε φάνε, ξέρεις; Είτε μιλάμε για το στενό περίγυρο της σχολής που σπουδάζεις, είτε για τις μυστικές υπηρεσίες, all over the world. Ποιος κυβερνάει τελικά και για ποιους; Η γιαγιά μου, που ανήκε στη γενιά που είχε περάσει τρεις πολέμους, τ' άκουγε και χαμογελούσε.
Αλήθεια; Αλήθεια! Ε, και; Αρκεί να σκέφτεσαι έτσι, λοιπόν, για να μην κάνεις ποτέ για τον εαυτό σου και για κανέναν ΤΙΠΟΤΑ. Τίποτα για Τίποτα. Για να βρίσκεις κάθε σκοπό μάταιο και να κλείνεις άδειος, χωρίς όνειρο, τα ματάκια σου μια ώρα νωρίτερα. «Ζώντας χωρίς καμιά επίγεια ή μεταφυσική πίστη.» θυμάσαι το γράμμα του Άγιου Καρυωτάκη; Σου αρέσει αυτό το τραγουδάκι για να ευ-τυχήσεις; «Ο καθένας το παλεύει όπως ξέρει και μπορεί». Εσύ αποφασίζεις. Εδώ είναι το θέμα πάντα. Εσύ αποφασίζεις, εσύ τι κάνεις;
Ψάχνω πάλι στα τραγούδια. Ο αρχαίος ποιητής χαρακτηρίζει Ευδαίμονα αυτόν που πάλευε με τα χειμερινά κύματα και τα κατάφερε να βγει στο λιμάνι. Η Joni Mitchel φέτος στα εξήντα της, προσεύχεται στο τελευταίο της CD (Shine): «Άσε τη μικρή σου φλόγα να λάμψει, να φέγγει δίπλα στους ψαράδες που επέστρεψαν πάλι με τα δίχτυα τους άδεια απ' τις μολυσμένες θάλασσες. Να λάμψει, δίπλα στην Φρακενστάιν τεχνολογία μας, να φέγγει μέσα στη σκοτεινιά, που μας βυθίζει στον ύπνο, να λάμπει για να 'χουν τα παιδιά στο μέλλον ένα ασφαλές μέρος να παίξουν. Άσε τη μικρή σου φλόγα να λάμψει απέναντι στις άθλιες ηγεσίες που εξουσιοδοτήθηκαν να σκοτώνουν, να φέγγει στη μνήμη αυτών που άνοιξαν το δρόμο για ΜΑΣ. Εκείνων που ταξίδευαν μέσα τους, ξεπέρασαν τον εαυτό τους και μας δίδαξαν την απλότητα».
Και ο Δροσίνης στη τελευταία στροφή:
«Δεν έχεις πίστη όταν πιστεύοντας ρωτάς τη κρίση και τη γνώση
Δεν έχεις πίστη όταν τη πίστη σου στο λογικό έχει θεμελιώσει
Πίστη έχεις όταν κάθε σου όνειρο το ανάβεις στο βωμό της τάμα,
Κι αν κάποιο τάμα σου είναι αδύνατο προσμένεις να γενεί το ΘΑΜΑ».

Νομίζεις πως έγινα μελό; Διδακτικός; Καλά, περίμενε και θα δεις τι ξημερώνει αύριο και μου απαντάς μετά. Εγώ θα πιστεύω κι εσύ κορόιδευέ με όσο θες. Όπως θες.
Καλά Χριστούγεννα!
Υ.Γ.1: Στους bloggers που βοήθησαν. Κρύβεται μια ελπίδα στην επικοινωνία τους και στη συσπείρωση.
Υ.Γ.2: Μην τα «σκάσετε» όλα πάλι μέσα στις γιορτές. Τέλη Γενάρη έρχονται οι εκπτώσεις.


ΔΙΚΑΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΚΩΣΤΑΣ ΛΕΙΒΑΔAΣ

Το χάνω πάλι το κέφι μου όσο περνάει ο καιρός. Το χάνω και το καταγράφω αυτό που χάνω σε ημερολόγιο ναύτη που έχει μέρες να δει στεριά. Τριακόσια χρόνια πριν.
Μέρα τη μέρα, πάλι τα ίδια, άθελά μου επανέρχομαι. Εμμονές. «Είναι οι ανόητες λεπτομέρειες που μου ραγίζουν την καρδιά», λέει ένας στίχος. Στέκομαι στο τέρμα της Ερμού, στην Πάτρα, και κοιτάζω την αγαπημένη μου γωνία με το χρωματοπωλείο και το κουρείο κάτω από τη στοά -μια εικόνα της πόλης όπως ήταν πενήντα χρόνια πριν- απέναντι από το Τμήμα και την Ασφάλεια - ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑ. Από που να «ψωνίσουμε» λίγο χρώμα και μαγεία από τα παλιά; Από το χρωματοπωλείο;
Και να μπροστά μου η αμείλικτη παρέλαση που παίζει με τα μάτια και τα νεύρα μας. Βραβεία με κατηγορίες χωρίς αντικείμενο και αντίκρισμα, ριάλιτι αποχωρήσεις σε υπερμεγέθυνση, δικαστές βγαλμένοι από το Λούκι Λουκ, Μητροπολίτες με μητροτουλίπες, ο βασικός μέτοχος στο ζενίθ, ΟΛΑ μπροστά στο πιο δυνατό φως των προβολέων αυτής της κοινωνίας, να έχουμε να εκπολιτιζόμαστε, να μορφωνόμαστε, να περνάμε την ΩΡΑ μας και τα γέρικα νιάτα μας.
Δύο λόγχες ξαφνικά σκίζουν με δύναμη τον μπερντέ.
Που είναι όλα τα χρήματα (και οι αποδείξεις τους βέβαια) τα ιδρωμένα χρήματα που μαζεύτηκαν στο ρελαντί για να σταλούν υπέρ θυμάτων και αδυνάτων μετά το τσουνάμι; Τι θα γίνει τώρα; Πρέπει τελικά να δίνουμε, έτσι με παρόρμηση, τα τελευταία λεφτάκια μας ή δεν πρέπει; Χωρίς έλεγχο; Αν διαφωνείτε τότε γιατί άδειασαν τα παγκάρια των εκκλησιών τον τελευταίο μήνα; Πρέπει να δούμε αντίστοιχες κασέτες από την Ταϊλάνδη; Αναρωτιέμαι...
Και μετά μια λέξη μόνο: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Μετά από τόσες προειδοποιήσεις, τελεσίγραφα, εκθέσεις, καμπάνες κινδύνου, μετά από τόσα αρνητικά ρεκόρ χωρίς καν βαριά βιομηχανία, πώς κοιμόμαστε τόσο αμέριμνοι; Οι επιστήμονες όλοι λένε ότι είναι ήδη πολύ αργά ακόμη και για μεγάλες τομές και μέσα στο χρηματιστήριο των ρύπων, η αντίστροφη μέτρηση συνεχίζεται. Δηλαδή, δεν καταλαβαίνω! Διαβάζουμε κάθε εβδομάδα το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου του πλανήτη και δεν το συζητάμε ούτε μεταξύ μας;
Αναφέρομαι σε μας τους καθημερινούς, συνηθισμένους εναλλακτικούς φλιπαρισμένους.
Είπαμε όμως! Δύο ώρες για το Περιβάλλον, σαρανταδύο για τη Χρυσοπηγή.
Δίκαια πράγματα!


ΤΡΑΓΟΥΔΩΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΡΟΧΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΚΩΣΤΑΣ ΛΕΙΒΑΔΑΣ

Πεθυμήσαμε μια γλυκιά βροχή. Μια δειλή βροχή, φθινοπωρινή, από εκείνες που φέρνουν τα κυκλάμινα και το άρωμα από το αλάτι της γης και των δέντρων.
Θυμάσαι; -Μοσχοβολούσε ο τόπος, πάω να φέρω δύο λουλούδια για το εικόνισμα του Αγίου έλεγες- χωρίς να ξέρεις ακόμα σε τι πιστεύεις, αν πιστεύεις και ποιος είναι ο κόσμος. Απλά όλα και ήσυχα.
Πεθύμησα μια απλή βροχή, στην Ώρα της.
Από εκείνες που σε τραβάνε να περπατήσεις μέσα της.
Απροστάτευτος, έξω από τις μαρκίζες. Η χαρά του να γίνεσαι μούσκεμα, που δε μοιάζει με τίποτα.
Και πόσο θέλεις πάντα να τη μοιραστείς! Ακόμα κι απ΄ το τηλέφωνο...
Οι αισθήσεις που αναβαπτίζονται, η συνείδηση που συνέρχεται. Η ανάσα σου που την ακούς ξαφνικά, χωρίς να προλάβεις να το σκεφτείς.
ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗ, υπενθύμιζαν οι ρεκλάμες των χειμερινών σινεμά όλο το καλοκαίρι.
Να, μέσα σε ένα απλό, καθημερινό σχήμα η σύνθεση, η λειτουργία και η σημασία όλων των εποχών και των αποχρώσεών τους. Αυτό πόνεσε! Οι αποχρώσεις...
Φέτος, ούτε χρυσοκαφετιά φύλλα, ούτε αστεία για τις ομπρέλες, ούτε χρόνος αναμονής για να κατεβάσεις τα χειμωνιάτικα. Κατευθείαν στο ψητό! Ένας καλοκαιροχειμώνας γεμάτος βιαστικές μπόρες που πάνε κι έρχονται και μας δέρνουν. Μέσα και έξω. Χαμένοι και γεμάτοι ιώσεις, μεσ' το ξεθωριασμένο φως της υγρασίας, κάτι περιμένουμε. Άρρωστος καιρός δε λέμε;
Και μαζί με τους πάγους που λειώνουν, αρρωσταίνουν κι άλλο και οι καιροί!
Και η ταινία της ζωής μας, εκεί, να ζητάει σενάρια και όλα να μπάζουν, να μπάζουν από παντού και να μας φταίνε. Ή μήπως υπερβάλουμε;
Καλά, για την ΩΡΑ, δε πάμε ένα σινεμά καλύτερα;
Kαλή άνοιξη. Τα δώρα και τα μάτια σας!

Η ΜΥΡΩΔΙΑ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ*

Η μυρωδιά της βροχής,
αυτή, μπορεί μονάχα ν' αντέξει
σ' αυτό το φως της αυγής,
γυμνή κάθε μεγάλη σου λέξη.
Κανείς δε ξύπνησε ακόμα
Φέρνει ο αέρας χώμα μες τα μάτια...

Σ.τ.Ε. *Απόσπασμα από ακυκλοφόρητο τραγούδι του Κώστα Λειβαδά


HOMEWORK FOR THE SUMMER HOLIDAYS
(ΚΑΤ' ΟΙΚΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΩΝ ΜΑΣ ΔΙΑΚΟΠΩΝ)

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΚΩΣΤΑΣ ΛΕΙΒΑΔΑΣ


12 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΟΥΛΑ

1. α) Τι σημαίνει το να βλέπει κανείς αγχωμένους εργάτες, δεκαπέντε μέρες πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες, να προετοιμάζουν ακόμα την Κηφισίας κάτω από τις γέφυρες;
β) Τι ρόλο έπαιξε συναισθηματικά σε αυτήν τη προετοιμασία το «Shake it» του Σάκη που ακουγόταν από το τρανζίστορ του επιβλέποντός τους, παρέα με τα τρυπάνια τοίχου;
2. Τρεις μήνες μετά τη μεγάλη αυθόρμητη πορεία και συγκέντρωση μπροστά στην Αμερικάνικη πρεσβεία πόσοι από τους συμμετέχουν αναρωτιόντουσαν που είναι ο Σαντάμ; (Να υποθέσω όσοι αναρωτιούνται ακόμα τι ρόλο έπαιξε και που είναι ο Μπιλ Λάντεν;)
3. Τι οδήγησε παίκτη σε γνωστό τηλεπαιχνίδι γνώσεων να απαντήσει ότι η Συνθήκη του Κιότο είναι τίτλος ταινίας με τον Μπαρτ Λάνγκαστερ; Τι σημαίνει αυτό για σας; (Αγοράστε κανένα κλιματιστικό παραπάνω, καλού κακού πριν απαντήσετε...)
4. Η πειρατεία σκοτώνει τη μουσική. Η πλύση εγκεφάλου και η μαλακία; (Επ!) Την αφήνει αναίσθητη; (Μην βιάζεστε να απαντήσετε παρακαλώ! Υπάρχει όλο το καλοκαίρι μπροστά σας)
5. α) Μάθατε τι λένε οι καινούργιοι τρομονόμοι, παιδάκια;
β) Έχει πυρηνικά το Ισραήλ και τι γνωρίζετε για τους Βριλ; (Άσχετο)
6. Η οικονομία και ο δημόσιος τομέας στη διευρυμένη Ενωμένη Ευρώπη, από
τώρα και για δέκα χρόνια, δεν μας ενδιαφέρει σαν θέμα; Έχει σχέση η αδιαφορία μας με τη θέση που κατέλαβε ο Λόγος και ο Ήχος στα βραβεία Αρίων και με το ότι άλλος παίκτης σε άλλο γνωστό τηλεπαιχνίδι απάντησε ότι οι Επτά Αδελφές είναι έργο του Τσέχωφ;
7. Πόσο ρόλο έπαιξε το γεγονός ότι ο έρωτας είναι το μόνο σταθερό ψέμα στη
ψυχολογία όσων έπαιζαν στο Χρηματιστήριο «τω καιρώ εκείνω» και τι σημαίνει εδώ ο στίχος του Έλβις Κοστέλο «οι απαντήσεις ήταν όλες εδώ, κάτω από τη μύτη σου. Οι ερωτήσεις δεν έφτασαν ποτέ, αγάπη μου!»
8. Ποιος έχει μετοχές και που; Πότε μας είναι χρήσιμο να το γνωρίζουμε και
ποια είναι η νόμιμη διαδικασία; (Για Έλληνες πολίτες, έτσι;)
9. Πως ο σουρεαλισμός εμφανίζεται πάλι σαν πρωτοπορία στα ριάλιτι;
(Παρακαλώ απαντήστε συνθετικά μέσα από όλα τα γνωστά παιχνίδια. Χαίρε Γωγουλίνι!)

(Τα κορίτσια μόνο)
10. Ποια είναι τα συμπτώματα της συναισθηματικής φαρυγγίτιδας;
Πως θα αντιμετωπιστεί η επιδημία αυτή; Τι θέλει να μας πει ο στίχος «Ζώντας
έτσι ανίδεη χωρίς μνήμη και περισυλλογή μόνο μικρούς θανάτους μπορείς να απολαμβάνεις»; (Αναφέρατε τρόπους μετάδοσης της νόσου)

(Τα αγόρια μόνο)
11. Ποιος ανόητος θα τολμήσει για τα επόμενα ένα εκατομμύριο χρόνια να αμφισβητήσει τον άθλο της Εθνικής στο Euro 2004 και τη σημασία της κεφαλιάς του Χαριστέα (στον τελικό) στο λαϊκό μας πολιτισμό; Η μεγαλύτερη έκπληξη όλων των εποχών σε όλα τα αθλήματα, πως επιτεύχθηκε και τι μας διδάσκει αυτό;
12. Τελευταία (αφεθείτε στα υποερωτήματα με φαντασία).
α) Πότε προσέξατε τελευταία φορά το φεγγάρι, τους κύκλους του και τις όψεις του και τι σημαίνουν οι τελευταίες μέρες έως το θερινό ηλιοστάσιο για σας;
β) Τι σημαίνει ο τίτλος «Τι χρονιά και αυτή...»;
γ) Γιατί ενώ η εξομολόγηση είναι μυστήριο άπαξ, την πήραμε σχοινί-κορδόνι σαπουνόπερα και βάσει ποιών κριτηρίων συντελείται το μυστήριο του γάμου;
δ) Αναφέρατε τουλάχιστον τέσσερις ταινίες των αδελφών ΜΑΡΞ (κατά βούληση και αγαπημένες σκηνές)
ε) Γιατί οι βασικότεροι λόγοι που βλέπω τα μάτια της παρέας μου τελευταία (γύρω στα 5 χρόνια) κόκκινα, είναι οι οθόνες και ουσίες; Που κρύβονται τα δάκρυα τα αληθινά;

KAI... H ΙΣΤΟΡΙΟΥΛΑ
Αν υπήρχε μετρητής ποινικά κολασίμων πράξεων, εκείνη τη στιγμή στο λιμάνι, καρδιά του Αυγούστου, θα είχε εκραγεί από την ποικιλία των σημάτων. Κι όμως, ο αστυνόμος είχε έρθει με ενισχύσεις, για να συντονίσει μια σπουδαία επιχείρηση. Κάποιος έπρεπε να τρομάξει, να «κατεβάσει» από τις στέγες τον Τρελό της Παλιάς Πόλης, ο οποίος εκείνο το απόγευμα δεν άντεξε το λίβα, βγήκε από την τρύπα του και, ταράτσα με ταράτσα, κατέληξε στο πλυσταριό της Κυρά Μαρίας, ουρλιάζοντας και ξεσπώντας σε διαβολικά γέλια. Συναγερμός! Όλη η γειτονιά στο πόδι κι ένα μάτσο τουρίστες όλων των ειδών μαζί με τους ιδιοκτήτες των τουριστικών μαγαζιών και διάφορα λούμπεν στοιχεία της πόλης, ενίοτε παράνομα, παρακολουθούσαν τη μεγάλη στιγμή.
Ο αστυνόμος, με αμείλικτη ακρίβεια, πήρε τη ντουντούκα στο χέρι, για να νικήσει τις μουσικές των cafe, και ζυγίζοντας τα λόγια του, είπε: Έμπα μέσα μωρέ. Μέσα! Γιατί αλλιώς θα σε μαζέψουμε μέσα-μέσα εμείς. Ακούς!
Μεσολαβώντας μια θανατερή καλοκαιρινή σιωπή που πάγωσε το χρόνο, ο Τρελός φάνηκε να είπε: Μέσα; Ποιο είναι το μέσα; Εγώ είμαι μέσα κι εσείς έξω; ΄Η εγώ είμαι έξω κι εσείς μέσα;
Με βαθιά αγάπη στη virtual reality γενιά μου!
Καλή δύναμη, καλό καλοκαίρι...



 
Αρχείο
Αφιερώματα
Λόγιαiστοiχαρτί
Έλληνες Σκιτσογράφοι
Έναiταξίδιiστοiχρόνο
Σπύρος Ορνεράκης
Συνεντεύξεις
Aποστολές
Τόποι & προορισμοί
Για συλλέκτες / Εξώφυλλα
Ότανiέρχονταιiοιiφίλοιiμας

Γιώργος Ανδρέου
Διογένης Δασκάλου
Μπάμπης Ξαρχάκος
Νοέλ Μπάξερ
Σωτήρης Τσιλίκας
Οδυσσέας Ιωάννου
Χρήστος Παπαμιχάλης
Διονύσης Τσακνής
Δημήτρης Σταρόβας
Κώστας Λειβαδάς
Γιώργος Αυγερόπουλος
Λαυρέντης Μαχαιρίτσας
Φίλιππος Πλιάτσικας
Θανάσης Παπακωνσταντίνου
Στέλιος Μάινας
Ιεροκλής Μιχαηλίδης
Χρήστος Θηβαίος
Ρένια Λουϊζίδου
Ρίκα Βαγιάννη
Δήμητρα Γαλάνη
Γιώργος Δημητριάδης
Μάνος Ελευθερίου
Μίκης Θεοδωράκης
Σταύρος Κουγιουμτζής
Γιάννης Κούτρας
Αργύρης Μπακιρτζής
Μίλτος Πασχαλίδης
Μάνος Χατζιδάκις
Γεράσιμος Γεννατάς
Σωτήρης Κακίσης
Ρένος Χαραλαμπίδης
Λιζέτα Καλημέρη
Μαρία Χούκλη
Λουδοβίκος των Ανωγείων