ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΤΣΑΚΝΗΣ

(Ως3 - ΜΑΡΤΙΟΣ 2009)

ΚΕΙΜΕΝΟ/ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΑΓΑΚΗΣ

...Πιστός στο ρόλο μου, κάνω το σόλο μου, στους αδιάφορους και στους παράφορους τους θεατές μου...

Εικοσιεπτά μουσικές εκδόσεις, πλήθος συνεργασιών με σημαντικούς συνθέτες και στιχουργούς, μουσική για πολλές θεατρικές παραστάσεις, τηλεοπτικές σειρές και κινηματογραφικές ταινίες, συγγραφικές απόπειρες, συστηματική αρθρογραφία και συνεργασία με διάφορα έντυπα και -γενικότερα- μια στάση ζωής με έντονα στοιχεία πολιτικοποίησης και κοινωνικής ευαισθησίας... πλούσια καλλιτεχνική διαδρομή με πολλούς και σημαντικούς σταθμούς από έναν σημαντικό καλλιτέχνη-συνθέτη, στιχουργό κι ερμηνευτή, έναν ενεργό πολίτη, το Διονύση Τσακνή... Διαδρομή που δικαιολογεί με τη πολύχρονη διάρκεια και την πολυπραγμοσύνη της έναν απολογισμό σ' αυτή την καμπή του χρόνου, όμως ο ίδιος με την συνεχή καλλιτεχνική του δραστηριότητα δηλώνει παρών στο σύγχρονο μουσικό τοπίο συνεχίζοντας με συνέπεια να παρουσιάζει σημαντικές δημιουργίες. Με τη νέα του δισκογραφική δουλειά δηλώνει «Οι φίλοι μου είμαι εγώ» κι ερμηνεύει τραγούδια που έγραψαν γι' αυτόν όλοι οι φίλοι του καλλιτέχνες: ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, ο Σταμάτης Κραουνάκης, ο Φίλιππος Πλιάτσικας, ο Νίκος Ζούδιαρης, ο Γιάννης Σπάθας, ο Δημήτρης Μπαρμπαγάλας, η Λίνα Δημοπούλου, η Ίριδα Λουκά, ο Σταμάτης Χατζηευσταθίου και ο Νίκος Ζούδιαρης. Όσο για τις ζωντανές του εμφανίσεις ο Διονύσης Τσακνής ανταμώνει τους φίλους και θαυμαστές του στη νέα «Αρχιτεκτονική» και παρουσιάζει ένα πρόγραμμα γεμάτο με τα γνωστά του τραγούδια, αγαπημένες διασκευές αλλά και κομμάτια από το νέο του άλμπουμ, με τη Φιόνα Τζαβάρα και τον Αποστόλη Ψυχράμη να συνδράμουν επί σκηνής. Με αφορμή τη νέα του δισκογραφική δουλειά και τις ζωντανές του εμφανίσεις ο Διονύσης Τσακνής μιλάει στο Ως3 για τη μέχρι σήμερα καλλιτεχνική του διαδρομή, τους σημαντικούς σταθμούς και τις συνεργασίες του, εκφράζει τις προσδοκίες του για το μέλλον του ελληνικού τραγουδιού και χρωματίζει τα λόγια του με σχόλια για τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία.
 
Έχετε να επιδείξετε πλήθος συνεργασιών με σημαντικούς συνθέτες και στιχουργούς. Πόσο σημαντικές υπήρξαν αυτές οι συνεργασίες και εμπειρίες για την καλλιτεχνική σας διαδρομή;
Όχι τόσο με συνθέτες και στιχουργούς, όσο με τραγουδιστές. Επειδή έχω τις πιο πάνω ιδιότητες κι εγώ, η συνεργασία μου μαζί τους μέχρι αυτό το CD τουλάχιστον, ήταν πιο ιδιαίτερες και για πιο ειδικούς λόγους. Πρώτη φορά εμφανίζομαι ως ερμηνευτής τραγουδιών συναδέλφων, αλλά πίστεψέ με, είχε ενδιαφέρον. Θα ξεχώριζα βέβαια τη συνεργασία μου με τον Μίκη Θεοδωράκη και την εμπιστοσύνη που μού έδειξε, αναθέτοντάς μου να μελοποιήσω ήδη μελοποιημένα απ' αυτόν ποιήματά του.

Την καλλιτεχνική σας πορεία σημάδεψε η δωδεκάχρονη συνεργασία με το Λαυρέντη Μαχαιρίτσα. Τι σας έχει μείνει ως ανάμνηση από αυτή τη συνεργασία;
Τα καλύτερα. Γι' αυτό και είμαστε ακόμα και θα είμαστε πραγματικοί φίλοι. Το ουσιαστικότερο πάντως, ήταν η παντελής έλλειψη ανταγωνισμού στη σχέση μας, τόσο στη ζωή, όσο και στη σκηνή. Γι' αυτό υπήρχε μια υγεία στη συνεργασία μας και γι' αυτό άλλωστε κράτησε 12 χρόνια και μπορεί να αντέξει ακόμα.

To 1989 γράφατε «Γυρίζω τις πλάτες μου στο μέλλον...». Απέναντι σε τι «γυρίζετε» τις πλάτες σήμερα...;
Για τα ίδια πράγματα δυστυχώς. Δε νομίζω πως άλλαξαν τόσο πολύ οι συνθήκες από τότε που αισθάνθηκα την ανάγκη -από θυμό έστω- να γράψω αυτό το τραγούδι. Θα μπορούσα να προσθέσω πως, δυστυχώς το τραγούδι αυτό, είναι ακόμα επίκαιρο.

Είστε ένας έντονα πολιτικοποιημένος άνθρωπος και καλλιτέχνης, ένας ενεργός πολίτης, και είναι συχνά έντονη στα λεγόμενά σας, στα κείμενα και τα τραγούδια σας μια κριτική στάση απέναντι σε κοινωνικά φαινόμενα και πολιτικές. Πως επηρέασε και πως επηρεάζει αυτή η στάση ζωής την καλλιτεχνική σας πορεία;
Είμαι όντως χρεωμένος ή πιστωμένος -αν θέλετε- με αυτή την ιδιότητα του ενεργού πολίτη και πολιτικοποιημένου καλλιτέχνη και καθόλου δεν μετανιώνω γι' αυτό. Είναι προφανές, πως κάποιους ενοχλεί αυτή μου η στάση. Ποτέ δεν υπήρξα κρατικοδίαιτος ούτε και ευνοημένος από επιχορηγήσεις και φιλίες υψηλά ισταμένων. Κατά καιρούς, δέχτηκα και επιθέσεις από κομματικά εγκάθετα παπαγαλάκια της δημοσιογραφίας. Λοιδορήθηκα και αμφισβητήθηκαν οι προθέσεις μου. Πέρα βρέχει. Κοιμάμαι ήσυχος και εξακολουθώ να δίνω το στίγμα μου στα μουσικά πράγματα. Κέρδισα την εκτίμηση ενός σκεπτόμενου ακροατηρίου και αυτό, μού αρκεί.

Πιστεύετε ότι υπάρχει μέλλον για το πολιτικό και κοινωνικό τραγούδι στη χώρα μας;
Μόνο τέτοιο μέλλον βλέπω να υπάρχει. Ήδη η σάχλα υποχωρεί και οι νέοι άνθρωποι κυρίως, αναζητούν κάτι διαφορετικό σε όλα τα πεδία της τέχνης. Δεν είναι κάτι που τα αποτελέσματά του θα φανούν άμεσα, αλλά η τάση των πραγμάτων προς τα 'κει οδηγεί.

Ο τελευταίος σας δίσκος «Οι φίλοι μου είμαι εγώ» είναι ένας πολυσυλλεκτικός δίσκος, ένας δίσκος με τραγούδια που έγραψαν για εσάς καλλιτέχνες-φίλοι σας, ενώ έχει μελοποιηθεί ένα ποίημα του Francoise Villon σε μουσική του Νίκου Ζούδιαρη. Πείτε μας λίγα λόγια γι' αυτή την τελευταία σας δισκογραφική δουλειά...
Το είδα σαν παιχνίδι. Σαν μια διαδικασία που θα με ξεκούραζε απ' το άγχος του γραψίματος στίχων και μουσικής για κάποια κομμάτια που απαιτούνται για ένα CD. Τα δύο χρόνια που μεσολάβησαν απ' την τελευταία μου δουλειά «Τι γυρεύεις στον ύπνο μου πατέρα», είχα μια έντονη συνθετική δραστηριότητα (στο χώρο της θεατρικής κυρίως μουσικής) και αισθανόμουνα περίπου πως έχω «αδειάσει».

Σε αυτό το δίσκο επιλέγετε κυρίως το ρόλο του ερμηνευτή, έχετε επιδείξει όμως σημαντικό έργο και με τις ιδιότητες του συνθέτη και του στιχουργού. Πως θα χαρακτηρίζατε τον εαυτό σας και σε ποια ιδιότητα κλίνετε περισσότερο από την άποψη των καλλιτεχνικών σας ικανοτήτων αλλά και των προτιμήσεών σας...
Το τι αισθάνομαι για τον εαυτό μου είναι σαφές. Ο όγκος της δουλειάς μου άλλωστε, το αποδεικνύει Αισθάνθηκα όμως την ανάγκη, να ξεκουράσω το συνθέτη και στιχουργό μέσα μου. Έπειτα πάλι, γι' αυτό είναι οι φίλοι. Άσε που κατά τη γνώμη κάποιων, τα καταφέρνω στην ερμηνεία καλύτερα. Ειδικά στα live. Το δοκίμασα λοιπόν και πέρασα υπέροχα.

Η διαδικασία της καλλιτεχνικής σας δημιουργίας βασίζεται κυρίως στην έμπνευση ή λειτουργείτε πιο επαγγελματικά, με την έννοια ότι περιορίζεστε μέσα σε κάποια χρονικά περιθώρια στα οποία είστε υποχρεωμένος να συγκεντρωθείτε και να παράγετε στίχους και μουσικές ανεξάρτητα εάν είναι μια γόνιμη δημιουργικά περίοδος για εσάς;
Εξαρτάται. Όταν κάποιος σκηνοθέτης, μού παραγγέλνει μια μουσική για μια παράσταση, έχω δεν έχω όρεξη να γράψω, οφείλω να την αποκτήσω. Και για να παραφράσω κάτι που λένε οι Γάλλοι, «η όρεξη έρχεται τρώγοντας» θα έλεγα πως η όρεξη έρχεται δουλεύοντας. Υπό την έννοια αυτή, δεν απορρίπτω -το αντίθετο θα έλεγα- τον επαγγελματισμό. Απ' την άλλη, «αθέτησα» τη συμβατική μου υποχρέωση καθυστερώντας την έκδοση αυτής της δουλειάς, για ενάμιση χρόνο. Εφ' όσον δεν είχα κάτι να δώσω, κανένα συμβόλαιο δεν θα με ανάγκαζε να γράψω, αφού δεν ήμουν έτοιμος. Αυτά είναι λυμένα πράγματα σε ό,τι με αφορά.

Στίχος ή μουσική; Που δίνετε μεγαλύτερη έμφαση ως δημιουργός αλλά και ως ακροατής άλλων τραγουδιών;
Και στα δύο. Και πως θα μπορούσε να γίνει αλλιώς. Το γεγονός πως στο τέλος, κάποιο απ' τα δυο μπορεί να υπερτερεί, δεν σημαίνει πως ο δημιουργός έχει την πρόθεση να δώσει μεγαλύτερο βάρος στο ένα ή στο άλλο. Πάντως ένα αρμονικό πάντρεμα των δύο στοιχείων που συνθέτουν ένα τραγούδι, είναι δώρο της έμπνευσης στο δημιουργό και κατ' επέκταση στο κοινό εκ μέρους του.

Γενικότερα, ποια είναι η άποψή σας για τη σημερινή κατάσταση στο χώρο της μουσικής βιομηχανίας και εάν η νέα γενιά καλλιτεχνών που σας διαδέχεται σας δημιουργεί προσδοκίες για ένα καλύτερο μέλλον για το ελληνικό τραγούδι.
Αρχίζω απ' το τελευταίο. Η μουσική, ή καλύτερα η τραγουδοποιία στη χώρα μας λειτούργησε και θα λειτουργεί με τη μορφή της σκυταλοδρομίας. Πάντα θα υπάρχουν συνέχεια, αμφισβήτηση ή ανατροπές. Κάθε γενιά οφείλει να βάλει τη σφραγίδα της και εκεί βρίσκεται η ομορφιά αυτής της διαδοχής. Ήδη ακούω ενδιαφέροντα πράγματα και νέες μορφές έκφρασης. Μακριά από μένα η γεροντοκορίστικη αντιμετώπιση του καινούριου. Όσο για τη μουσική βιομηχανία των πολυεθνικών έχει πεθάνει προ πολλού, μόνο που δεν το ξέρει και περιφέρεται (αλήθεια για πόσο ακόμα;) σα ζόμπι ανάμεσά μας.

Σας ευχαριστούμε για το χρόνο σας και σας ευχόμαστε καλή επιτυχία στις εμφανίσεις σας, στη νέα σας δισκογραφική δουλειά και στη συνέχεια της καλλιτεχνικής σας πορείας.
Ευχαριστώ από καρδιάς!