ΣΟΦΙΑ ΦΙΛΙΠΠΙΔΟΥ

( Ως3 - ΜΑΡΤΙΟΣ 2003)

ΚΕΙΜΕΝΟ/ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΒΟΥΛΑ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ

Είναι αντιστάρ με αέρα όμως ντίβας. Μια αστείρευτη πηγή χιούμορ και κεφιού χαρακτηρίζει το παίξιμο της, αποκαλύπτοντας, παράλληλα, μεγάλα αποθέματα πνευματικότητας. Είναι η υπέροχη, αιρετική Τζινετ στο φετινό θεατρικό «άνδρες με τα όλα τους». Ερμηνεία που επαινέθηκε αρκούντως, αποτελώντας την ευχάριστη έκπληξη του έργου, καθώς ο χαρακτήρας δεν υπήρχε στην ταινία...

Ξεκίνησα από το θεατρικό εργαστήρι με «Φαύστα» του Μποστ... Εκεί έμεινα έξι χρόνια. Δούλεψα με Πατεράκη, Ναουμίδη, Γακίδη, Γούναρη, Ψαλτόπουλο, Στέργιογλου, Τσαμπούλα, κ.ά. Έκλεισα τη δημιουργική αυτή περίοδο με «Βεγγέρα», στην Πειραματική Σκηνή. Πέντε χρόνια εκεί. Ωραία περίοδος! Αν και δεν είχα ελεύθερο χρόνο να ζήσω εκείνο το κλίμα συνολικά, παρά μόνο από σκηνής. Σπούδαζα, δούλευα, έπαιζα και στο θέατρο. Παρότι φοιτήτρια δεν ζούσα μόνη, αλλά με τους γονείς. Έτσι δεν πρόλαβα να βιώσω σε όλο το εύρος αυτήν την ωραία ατμόσφαιρα ανεμελιάς μετά τη μεταπολίτευση. Θέατρο και μόνο ήταν τότε η ζωή μου και η χαρά μου. Η εμπειρία της Θεσσαλονίκης και των πρώτων μου επαφών με τη θεατρική τέχνη με βοήθησε να λειτουργήσω μαζί με άλλους. Μεγάλο σχολείο να λειτουργείς συλλογικά! Η συνύπαρξη διδάσκει πειθαρχία, ψαλιδίζει τον εγωισμό σου. Υπήρχε ανάγκη τότε να λειτουργήσουμε συλλογικά. Γι' αυτό σήμερα Εργαστήρι και Πειραματική Σκηνή αποτελούν για μένα χώρους παραμυθένιους. Πιστεύω ότι κάναμε ωραία δουλειά!

Δεν ζούσαμε τότε από το θέατρο... Ούτε το θέμα μας είναι να ζήσουμε από αυτό. Το θέατρο μας ζούσε. Μας έδινε οξυγόνο για να ζήσουμε, να γνωρίσουμε τους εαυτούς μας, να μάθουμε χίλια δυο πράγματα. Για μένα το θέατρο ήταν προέκταση του παιγνιδιού, ως παιδί αγαπούσα πολύ το παιγνίδι. Εκεί βγαίνανε τα χαρίσματά μου. Ενστικτωδώς οδηγήθηκα στο θέατρο. Όχι επειδή είχα αφορμή από το περιβάλλον  μου. Ήταν δική μου υπόθεση. Μόνη μου τα βρήκα, μόνη μου έκανα ό,τι έκανα. Ούτε καν ένα φίλο δεν είχα σχετικό με θέατρο! Μια εσωτερική φωνή μέσα μου με πήγε εκεί. Και καλώς με πήγε. Αλλιώς .μπορεί να έπαιρνα το καράβι για Αμερική. Τόσο του φευγιού ήμουνα, ήταν χαρακτηριστικό μου. Δεν μπορούσε κανείς να με κρατήσει, αν ήθελα να παίξω στη γειτονιά. Πηδούσα από τα παράθυρα. Το θέατρο ήταν ένας τρόπος να φεύγω. Τώρα πώς έφυγα, πώς τα βρήκα. Πήγα δραματική, τέλειωσα το πανεπιστήμιο σαν καλό παιδί, έκανα και θεατρολογικές σπουδές, που δυστυχώς δεν ολοκλήρωσα, ήταν η εποχή που κατέβηκα στην Αθήνα. Την εκκρεμότητα με την πτυχιακή μου πρέπει κάποια στιγμή να την τακτοποιήσω...

Τελικά το ένστικτο να στραφώ στο θέατρο, με δικαίωσε... Δεν με απογοήτευσε ο χώρος. Αν και σήμερα πια τα πράγματα αγρίεψαν. Η κατάσταση άλλαξε με την εμφάνιση της τηλεόρασης. Άρχισαν τότε να βγαίνουν κάποια πρόσωπα προς τα έξω, αυτό να δημιουργεί αναγνωρισιμότητα και το παιγνίδι να γίνεται ολοένα και πιο ανταγωνιστικό. Με αποκορύφωση τα reality, που σήμερα δημιουργούν είδωλα και αστέρια, έστω εβδομαδιαίας διάρκειας. Το πράγμα σήμερα αγρίεψε. Ούτε να το φανταστώ τότε που ξεκινούσα! Επιλέγοντας το θέατρο δεν φιλοδοξούσα να γίνω κάτι συγκεκριμένο. Απλώς μπήκα σε ένα δρόμο, δεν ήθελα να παρεκκλίνω από αυτόν. Ξέρετε, έχω την ψευδαίσθηση μιας αποστολής που πρέπει να βγάλω σε πέρας. Βάσει αυτής της πεποίθησης κινούμαι σε ένα δρόμο, το σωστό νομίζω, και δεν το λέω χριστιανικά, αλλά μάλλον με τη μυθολογική σημασία.

Μετά την επιτυχία της βεγγέρας to '85,  που ήταν καθοριστική, άρχισε να με πιάνει η παλιά, γνωστή τάση φυγής. Είχα ανάγκη να κόψω τους δεσμούς με οικογένεια, με Θεσσαλονίκη, τη δουλειά, τα τακτοποιημένα πράγματα που είχα. Να πάρω απόσταση. Αυτό συνδυάστηκε με μια πρόταση των Στέργιογλου - Ζαχαράκη για μια παράσταση καμπαρέ στο ΖΟΟΜ. Τον πρώτο καιρό μάλιστα με φιλοξενήσανε. Δυο μήνες χρειάστηκα να πάρω την απόφαση, ήταν δύσκολο να αποκοπώ.

Έφυγα με μια βαλίτσα... Δεν ήξερα τίποτα στην Αθήνα! Είναι αλήθεια ότι και ως άτομο είμαι κάπως μετέωρη. Δεν κυριαρχούμαι, δεν ανήκω πουθενά. Αυτό δημιουργεί μόνιμο αίσθημα μετεωρισμού. Έτσι μετέωρη κατέβηκα. Αρχικά ήταν καλά, το παιγνίδι συνεχιζόταν, έγραφα κείμενα, χόρευα, έπαιζα, ήμουν με αξιόλογους συναδέλφους, την Μεντή, τον Μπέζο. Όμως δεν «πήγε» εισπρακτικά. Ευτυχώς είχαν κυκλοφορήσει καλές φήμες, η επόμενη πρόταση δεν άργησε να έρθει από τον κύριο Λειβαδά. Αλλιώς δεν ξέρω τι θα γινόταν. Δεν ήξερα κανέναν, δεν είχα να ακουμπήσω πουθενά. Στάθηκα εξ ανάγκης στη δουλειά... Τότε κατάλαβα ότι τα πράγματα ήταν πιο σοβαρά απ' ότι είχε αντιληφθεί το φευγάτο μου μυαλό. Μέχρι τότε ήξερα να κάνω θέατρο και καλά τη δουλειά μου. Ότι υπάρχει κάποιος που βλέπει και που κανονίζει δίκαια. Είμαι μεγαλωμένη με παραδοσιακή παιδεία, πιστεύοντας αφελώς ότι αυτά που πρέπει να κάνω, αν τα κάνω σωστά, εντάξει. Μετά κατάλαβα τι παίζεται... Ποτέ όμως δεν έχασα την πίστη μου σ' ό,τι έκανα. Κλονίστηκα στιγμιαία, γκρίνιαξα, άντεξα όμως, είδα το παιγνίδι, είδα πού κόβεται η πίτα και αποφάσισα να ζητήσω το κομμάτι μου, που βεβαίως δεν θα μου το δίνανε στο πιάτο. Μετά όλα πήραν το δρόμο τους. Στην αρχή δεν παρακολουθούσα το παρασκήνιο. Μου διέφυγε η επιρροή του παρασκηνίου. Ώσπου κατάλαβα πράγματα για το χώρο κι έτσι το αντιμετωπίζω ως μέρος του παιγνιδιού. Είναι η από πίσω πλευρά που οφείλω να γνωρίζω.

Στο θέατρο έχεις ανάγκη να ψάχνεσαι... Να προβληματίζεσαι, να βρίσκεις ιδέες, φράσεις ή λέξεις που μπορεί να σε πάνε πιο μπροστά. Το να γράφω ήρθε φυσικά, με τα χρόνια. Δεν ξέρω πώς. Μικρή έγραφα καλές εκθέσεις αλλά αυτό δεν λέει τίποτα. Πολλά παιδιά γράφουν και μετά τίποτα, μια άλλη ανάγκη τους κατευθύνει αλλού. Μου αρέσει να γράφω. Φυσικά δεν μιλάμε για έργα που όλα είναι έτοιμα από τον συγγραφέα τους, για τα αριστουργήματα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, αλλά για νέα έργα ή ακόμα και για συνεντεύξεις όπου χρειάζεται να πεις τη γνώμη σου. Γι αυτό χρειάζεται να είσαι ενημερωμένος, να φιλτράρεις τις γνώσεις σου και τα διαβάσματά σου, να φρεσκάρεις τις πληροφορίες σου. Όλα αυτά βέβαια αν έχεις το ψώνιο να πεις τη γνώμη σου δημόσια. Εγώ έχω. Μου αρέσει να μιλάω, να φτιάχνω προτάσεις και κείμενα, όπως μου αρέσει να φτιάχνω φαγητό. Να ετοιμάζω υλικά, να ψάχνω συνταγές άλλων, και να βάζω τη δική μου νοστιμιά. Όταν μπορώ θέλω να προσθέτω την πινελιά μου, στο θέατρο, στη ζωή.

Μου αρέσει το διάβασμα... Αφού δεν μπορώ να ταξιδεύω... αλλά το διάβασμα είναι λαβύρινθος. Δεν τελειώνει. Μπορεί μελετώντας κάτι, να χρειαστεί να αφιερώσεις όλη σου τη ζωή. Αρκεί να μη χαθείς στα πολλά ψαξίματα. Μου αρέσει να βυθίζομαι σε ένα βιβλίο, το ένα βιβλίο να με πηγαίνει στο άλλο, μου αρέσει η μελέτη. Με μολύβι και χαρτί. Να κρατάω σημειώσεις. Συνολικά από τα διαβάσματά μου, τα αρχαία κείμενα μου έχουν πάρει τα μυαλά. Τα γνώρισα όταν σπούδαζα, αργότερα, μετά τη δεύτερη - τρίτη ανάγνωση, μυρίστηκα τα μυστικά που έκρυβαν. διαβάζω βέβαια και διάφορα. Θέατρο όχι μετά μανίας, προτιμώ τα κείμενα να τα ψάχνω στην πράξη. Ούτε διαβάζω ένα έργο μήπως και το ανεβάσω κάποτε, όχι. Ούτε έχω ρόλους που ονειρεύομαι να παίξω. Όταν έρθει η στιγμή να ασχοληθώ με ένα έργο, μελετάω τα πάντα.

Μου αρέσουν κι αλλά, καθημερινά πράγματα... Και τηλεόραση βλέπω, και περιοδικά διαβάζω, και ενημερώνομαι από εφημερίδες. Είμαι άνθρωπος της ζωής, όχι της απομόνωσης. Δεν είμαι αρκετά κοινωνική, κοσμική, αλλά όταν βρεθώ με κόσμο είμαι της χαράς.

Νεότερη τα έβλεπα όλα με μεγαλύτερο ενθουσιασμό... Μεγαλώνοντας νιώθω να έχει μειωθεί η αφέλεια και η αγωνία, έχω όμως περισσότερη γνώση. Η ματιά μου άλλαξε, όχι τα πράγματα. Τώρα τα βλέπω με ωριμότητα. Τότε ως τρελός, τώρα ως μάγος... Όχι ότι δεν ξεσηκώνομαι και τώρα! Μπορεί να φύγω όποτε θέλω. Και στις τρεις τη νύχτα άμα λάχει!

Εμένα το παιγνίδι μου αρέσει να παίζω... Να υπάρχει κάτι να με βγάζει από το σπίτι. Όταν θέλω να παίξω, βγαίνω από το σπίτι μου. Όπως μικρή. Με φωνάζουν, βγαίνω από την πόρτα και παίζω. Έχω διάθεση; Θα παίξω. Αν το παιγνίδι μου αρέσει, αν οι συμπαίκτες είναι εντάξει. Όχι ότι δεν έχω κάνει υποχωρήσεις. Αλλά μόνο για να γίνει παιγνίδι. Δόξα τω θεώ, δεν έκανα ευτελιστικούς συμβιβασμούς. Ακόμη κι έξω, όμως, να είμαι για λίγο από το παιγνίδι, πάλι παίζω. Βλέπω, μαθαίνω κανόνες, γίνομαι θεατής, αλλά είμαι κοντά. Δεν εγκαταλείπω, γιατί στο παιγνίδι θα ξαναμπώ. Εγώ να παίζω θέλω.

Με ρωτάνε γιατί δεν παίζω στη θεσσαλονικη... Η υπόθεση Θεσσαλονίκη, αυτό το συρτάρι το γεμάτο χαρές, μνήμες, εμπειρίες μέσα μου δεν το έχω ακόμα τακτοποιήσει. Κάποια στιγμή θέλω να τα βάλω όλα σε τάξη, να δω  γιατί τόσα χρόνια δεν έκατσε να παρουσιάσω μια παράσταση εκεί, γιατί δεν ήρθε ακόμα μια σοβαρή πρόταση.. Μόλις τακτοποιήσω το θέμα Θεσσαλονίκη, τότε θα μιλήσω. Είναι ωραία ερώτηση, με απασχολεί. Μάλιστα ήθελα να προετοιμαστώ να σου απαντήσω, αλλά δεν τα κατάφερα. Δεν θέλω να αδικήσω κανέναν. Πρέπει να το ψάξω. Όταν το βρω, τότε θα μιλήσω...

Έργα σημεία αναφοράς στη δουλειά μου; Εκτός από «Βεγγέρα» και «40 Χρόνια Μποστ», ξεχωρίζω τη «Φαύστα» στη Νέα σκηνή του Εθνικού, τον «Πλούτο» με το Θέατρο Τέχνης, παράσταση που μου έδωσε πολλά γιατί την παίξαμε στην Επίδαυρο κι ακόμα νιώθω στα αυτιά μου τον φοβερό ήχο από το χειροκρότημα δέκα χιλιάδων θεατών. Πολλές δουλειές με σημάδεψαν. σημαντική θεωρώ επίσης το «Όταν η Μέριλιν Μένει Μόνη της», ένα μονόλογο που έπαιξα στο θέατρο Χορν.

Το «άνδρες με τα όλα τους» με κέρδισε αμέσως... Μόλις διάβασα το έργο, είπα: «θα το κάνω!» Βρίσκω εκπληκτικό το ρόλο της Τζινέτ, μια αξεπέραστη φιγούρα, ένας χαρακτήρας που ο συγγραφές Μακ Νάϊλι αγάπησε πολύ. Η πιο ποιητική φιγούρα στο έργο! Οι άλλοι ήρωες πάσχουν, υποφέρουν. Αυτή βλέπει λοξά όσα συμβαίνουν. Στην ταινία δεν υπάρχει. Διαβάζοντας το κείμενο που έφερε ο Φασουλής, μυρίστηκα αμέσως το ενδιαφέρον του ρόλου. Κατάλαβα ότι έχω κάτι σημαντικό στα χέρια μου και το αγάπησα πολύ. Πήγα, γιατί είδα ότι έχω πολύ καλό ρόλο.