CESARIA EVORA

(Ως3 - ΜΑΡΤΙΟΣ 2006)

ΚΕΙΜΕΝΟ/ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΗΣ

Η ξυπόλητη ντίβα του Πράσινου Ακρωτηρίου, επανέρχεται με το «Rogamar», καινούριο album αφιερωμένο στην θάλασσα.

Είναι ελάχιστοι οι  καλλιτέχνες παγκοσμίως που κατάφεραν το όνομά τους να δίνει ταυτόχρονα και γεωγραφικό στίγμα. Ακόμα λιγότεροι αυτοί που το ταύτισαν και με το μουσικό στίγμα της χώρας τους. Και μετρημένοι στα δάχτυλα αυτοί που μας έκαναν να ανατρέξουμε σε χάρτες και βιβλία, να σχεδιάσουμε ταξίδια, να ονειρευτούμε τόπους, να αρχίσουμε να ψάχνουμε την ιστορία τους, τη μουσική τους παράδοση. Αυτοί τέλος πάντων που μας έφεραν μπροστά σε ένα καινούριο σύμπαν. Τι κι αν αυτό το σύμπαν μας περίμενε σε μια γωνιά της κεντρικής Αφρικής. Τι κι αν αυτά τα νησιά ήταν πάντα εκεί και μας περίμεναν. Τι κι αν υπάρχει ολόκληρη κοινότητα Caboverdιανών στην Αθήνα. Αν δεν υπήρχε η Cesaria Evora, νομίζω πως για πολλούς από εμάς, τα νησιά του Πράσινου Ακρωτηρίου, θα παρέμεναν λίγα δευτερόλεπτα σχολικής παράδοσης γεωγραφίας, σε κάποιες από τις τάξεις του δημοτικού ή και του γυμνασίου. Η Cize όπως την αποκαλούν οι φίλοι της μας στέλνει λίγη από τη θαλασσινή αύρα του Mindelo, με τη μελαγχολία της, την αγαλλίαση της, τις χαρές και τα γέλια της. Και το Πράσινο Ακρωτήρι ζωντανεύει και πάλι σε όλες τις γωνιές του πλανήτη.

Είστε ο λόγος που προσδιορίσαμε γεωγραφικά το που βρίσκονται τα νησιά του Πράσινου Ακρωτηρίου. Είναι κάτι που σας απασχολεί και μουσικά; Το ότι θα πρέπει κάθε φορά να δίνετε ένα μουσικό στίγμα που έχει σχέση και με το γεωγραφικό σας «στίγμα»;
Τα νησιά του πράσινου Ακρωτηρίου υπήρχαν πολύ πριν από εμένα στον χάρτη και θα συνεχίσουν να υπάρχουν και μετά από εμένα. Η αλήθεια όμως είναι πως λίγοι άνθρωποι ήξεραν την χώρα μου, πριν γίνω διάσημη. Τώρα πολλοί άνθρωποι μου λένε πως πέταξαν μέχρι το Πράσινο Ακρωτήριο ή ότι γνώρισαν τη χώρα μου λόγω της μουσική μου. Ο λόγος που τραγουδώ το Cabo Verde είναι πολύ απλός. Οι συνθέτες μας γράφουν τραγούδια για αυτό. Το Πράσινο Ακρωτήρι είναι έμπνευση.

Στο «Rogamar» συνεργάζεστε και με τον Ismael Lo. Θα μας μιλήσετε λίγο για την περιπέτεια του album, αλλά και γι αυτή σας τη συνεργασία.
Για μένα αυτή η συνεργασία με τον Ismael Lo, είναι απόλυτα φυσιολογική. Δεν εμπεριέχει καμιά έκπληξη. Γνωριζόμαστε εδώ και πολλά χρόνια και συναντιόμαστε συχνά σε διάφορα φεστιβάλ στην Ευρώπη. Τον έχω φιλοξενήσει και στο σπίτι μου, όταν ταξίδεψε στο Cado Verde. Επίσης οι σχέσεις φιλίας των χωρών μας, του Πράσινου Ακρωτηρίου και της Σενεγάλης είναι πολύ παλιές. Με όλους αυτούς τους λόγους να συντρέχουν, η συνεργασία ήταν ένα φυσικό επακόλουθο.

To Πράσινο Ακρωτήρι, φαντάζει σαν ένας εξωτικός προορισμός, σχεδόν ένας παράδεισος πάνω στη γη. Στους δίσκους όμως και στις συνεντεύξεις σας δεν παραλείπετε ποτέ να σημειώνετε τα προβλήματα του τόπου σας, και κυρίως τη θέση της γυναίκας και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει. Αν πλάι σε μια υπέροχη εικόνα από το μουσικό Festival που διοργανώνεται κάθε χρόνο στο Cabo Verde έπρεπε να βάλετε μια για αντιδιαστολή, ποια θα ήταν αυτή;
Δεν θα έβαζα καμιά εικόνα για αντιδιαστολή. Αγαπώ τη χώρα μου, περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα πάνω στη γη. Η αλήθεια είναι πως στον Πράσινο Ακρωτήρι αντιμετωπίζουμε πολλά προβλήματα: ανεργία, κοινωνική ανισότητα, κ.λ.π. Είναι επίσης αλήθεια πως το βάρος αυτών των προβλημάτων πέφτει σχεδόν εξολοκλήρου στις πλάτες των γυναικών, οι οποίες επιπροσθέτως έχουν να μεγαλώσουν τα παιδιά τους, να συντηρήσουν τα σπίτια τους και τους συζύγους τους. Έχουν πολλά να κάνουν, αλλά έχουν και μια αστείρευτη πηγή ενέργειας και πολύ κουράγιο!

Στο καινούριο σας album, συνεργάζεστε με τη Δήμητρα Γαλάνη. Πως ήταν η συνεργασία. Σκοπεύετε να επισκεφθείτε τη χώρα μας σύντομα;
Δεν έχω συναντήσει ποτέ τη Δήμητρα Γαλάνη αλλά έχω ακούσει τη μουσική της και την πολύ όμορφη φωνή της. Ήταν μια πρόταση της εταιρίας μου να συνεργαστούμε σε ένα τραγούδι στο άλμπουμ και δέχθηκα με μεγάλη μου χαρά. Το «Um Pincelada» («Μια πινελιά») είναι ό,τι πρέπει για ντουέτο. Τους στίχους έχει γράψει ο Ζακ Στεφάνου και τη μουσική ο Teofilo Chantre. Για μένα ανεξάρτητα από που προέρχεται ή σε ποια γλώσσα τραγουδάει ο καλλιτέχνης,  η επικοινωνία με τους ακροατές του είναι αυτό που μετράει. Και όπως έχω ξαναπεί «η μουσική είναι η γλώσσα που μιλάμε όλοι μας».
Θα ήθελα να επισκεφτώ πάλι τη χώρα σας -έχω πολύ καλές αναμνήσεις-, αλλά δεν μπορώ να προσδιορίσω τώρα το χρόνο. 

Αν σας ζητούσαμε να μας φέρετε ακόμα πιο κοντά στις μουσικές του τόπου σας, και περισσότερο στη σύγχρονη εικόνα του, ποιους καλλιτέχνες θα μας προτείνατε να ανακαλύψουμε;
Αν θέλετε να ακούσετε μουσική από το Πράσινο Ακρωτήριο θα σας πρότεινα να ακούσετε τους παρακάτω καλλιτέχνες: LURA, TCHEKA, TEOFILO CHANTRE, MAYRA (που ηχογραφεί το πρώτο της album), BANA. Και αν ψάχνετε πιο σύγχρονο ήχο και καινούρια συγκροτήματα: SPLASH, GIL SEMEDO και πολλούς άλλους.

Με ποιο στίχο θα θέλατε να κλείσουμε τη συνομιλία μας;
(γέλια) Από το Um Pincelada που τραγουδάει η Δήμητρα Γαλάνη!

Um Pincelada
(Μια πινελιά)

Λουλούδι που πεθαίνει
κι αυτό το παιδί που λείπει
το σύννεφο που φεύγει

αναμνήσεις
γεμάτες λύπη

Είναι η μνήμη που γεμίζει
με φαντασία τους άδειους τοίχους
Και κάθε στροφή
Στο παρελθόν επιστροφή

Αλλάζει η γη
κι ιστορία διαρκεί...