ANDREW  LLOYD WEBBER

(Ως3 - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2005)

KEΙΜΕΝΟ/ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΜΠΑΜΠΗΣ ΞΑΡΧΑΚΟΣ

Συνθέτης με παγκόσμια φήμη, ο δημιουργός των πιο γνωστών μιούζικαλ όλων των εποχών, με αφορμή την παράσταση CATS που επιτέλους θα δούμε και στην Ελλάδα, μιλάει αποκλειστικά στο ΩΣ3.

Τα πιο πετυχημένα και μακροβιότερα μιούζικαλ (Sunset Boulevard, Jesus Christ Superstar, Evita, Cats, The Phantom of the Opera, κ.ά.) που παίζονται επί δεκαετίες στο Broadway της Ν. Υόρκης ή στο West End του Λονδίνου, φέρουν την υπογραφή του, ενώ το βιογραφικό του συμπληρώνουν ουκ ολίγα βραβεία (7 Tony, 3 Grammy, 6 Olivier, μια Χρυσή Σφαίρα, ένα Όσκαρ, ένα διεθνές Emmy, κ.α) για τη μέχρι στιγμής τεράστια σημασίας προσφορά του στην ιστορία του παγκόσμιου μουσικού θεάματος. Η ανακοίνωση μιας σειράς παραστάσεων του δημοφιλούς Cats στην Αθήνα που θα παρουσιαστούν από τον αυθεντικό, πολυπρόσωπο θίασο στο «Μπάτμιντον Θέατρο» στο Γουδί, μας έδωσε την καλύτερη αφορμή για αυτήν τη συνέντευξη. Συναντήσαμε τον Andrew Lloyd Webber, το ζωντανό αυτό θρύλο της παγκόσμιας μουσικής-θεατρικής επικαιρότητας και διαπιστώσαμε πόσο μεγάλος καλλιτέχνης και πόσο απλός άνθρωπος είναι.

Από μικρή ηλικία η ζωή σας ήταν γεμάτη μουσική, αφού προέρχεστε από οικογένεια μουσικών. Αυτό επηρέασε την απόφασή σας να ακολουθήσετε τον ίδιο δρόμο;
Πάντα ήξερα βαθιά μέσα μου ότι μπορώ να γράφω μελωδίες, αλλά δεν ήμουν σίγουρος ότι ήταν της μόδας κάτι τέτοιο. Μετά την πρώτη φορά όμως πείστηκα.(γέλια)

Από πού εμπνέεστε για να γράψετε ένα μιούζικαλ;
Είναι δύσκολο να σας πω, διότι οι ιστορίες των μιούζικαλ είναι όλες τόσο διαφορετικές. Συχνά έχω μια μελωδία να τριγυρίζει στο κεφάλι μου και στο τέλος καταλήγω σε κάτι εντελώς διαφορετικό. Σ' αυτό με βοηθάει πολύ η γυναίκα μου αλλά επίσης και ένα μηχάνημα που αγόρασα, ένα καινούργιο Yamaha Clavinova -όπως λέγεται- το οποίο μπορεί να ηχογραφεί αυτόματα, κάτι ιδιαίτερα βολικό για κάποιον σαν εμένα. Είμαι βέβαια αρκετά μεθοδικός και συνήθως όλα τα επεξεργάζομαι αρκετά διεξοδικά. Καμιά φορά όμως μπορεί κάτι να μου έρθει ξαφνικά στη μέση της νύχτας, οπότε το «μηχάνημα» αυτό είναι ο σωτήρας μου.                
                                                  
Πού θεωρείτε ότι πρέπει να στηριχτεί μία παράσταση για να έχει επιτυχία, στην πλοκή, στη μουσική, στην σκηνική της παρουσίαση ή στους πρωταγωνιστές;
Αφού εγώ και ο Tim Rice αρχίσαμε τη συνεργασία μας και απορροφήσαμε πολλά στοιχεία από την καθημερινότητα στο «Jesus Christ Superstar», είδαμε ότι όσο μπανάλ κι αν είναι η μουσική, η ιστορία του έργου είναι που αγγίζει το κοινό. Με ενοχλεί όταν ο κόσμος θεωρεί ότι μία παράσταση είναι επιτυχημένη γιατί έχει φαντασμαγορικά σκηνικά ή κοστούμια, που φυσικά την συμπληρώνουν, κατ' αρχήν όμως η μουσική και κατόπιν η πλοκή του έργου την κάνουν επιτυχία. Μπορείς να χαθείς μέσα στη μουσική του «Phantom of the Οpera» και αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι το άλμπουμ του αγοράστηκε από πολύ μεγαλύτερο κοινό σε σχέση με όσους έχουν μέχρι τώρα δει την παράσταση.

Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει χάσμα γενεών μεταξύ της θεατρικής και της ποπ μουσικής;
Στο παρελθόν η θεατρική μουσική ήταν η ποπ  που όλοι θέλανε να ακούσουν. Ο κόσμος ήθελε να πάει να δει  μιούζικαλ. Πιστεύω πως ακόμα θέλουν. Η  διαφορά είναι  φανερή: δεν υπάρχουν πια τόσο καλές μελωδίες στη ποπ ούτε και στο μουσικό θέατρο. Η δική μου δουλειά αυτή τη στιγμή θεωρείται καλή, αλλά όλο και κάποιος μουσικός παραγωγός υπάρχει που δεν θέλει να ηχογραφήσει κάποια από τα τραγούδια μας επειδή προέρχονται από κάποιο μιούζικαλ. Βέβαια, σήμερα βοηθάει πολύ ότι πολλά τραγούδια παίζονται στο ραδιόφωνο και άρα ο κόσμος τα γνωρίζει.

Θα έρθει όμως κάποια στιγμή το μιούζικαλ να μην έχει την ίδια απήχηση στον κόσμο;
Όχι, δεν το πιστεύω αυτό. Περισσότερο ανησυχώ για τις τεράστιες οπτικοακουστικές εταιρίες όπως π.χ. της Disney που εισέβαλαν στην αγορά, διότι τα budget  τους είναι απεριόριστα και έτσι τους ενδιαφέρει πρώτα το πως θα βγάλουν χρήματα και μετά  το δημιουργικό μέρος.

Μιλώντας για την παράσταση που θα δούμε κι εμείς στην Αθήνα. Τι σας ενέπνευσε να γράψετε το Cats;

Εν μέρει με ενέπνευσε ένα παραμύθι της παιδικής μου ηλικίας, το Old Possum's book of Practical Cats που είχε και έχει μεγάλη επιρροή επάνω μου. Εν μέρει και η περιέργειά μου να βάλω μουσική σε ένα ήδη φτιαγμένο κείμενο - σενάριο. Συνήθως, μόλις μία δραματική ιστορία δημιουργηθεί, τα λόγια γράφονται πάνω στη μουσική που έχω ήδη συνθέσει. Κάποια στιγμή με το CATS ήθελα να δω αν μπορούσα να το κάνω και αντίστροφα. Ευτυχώς το συγκεκριμένο βιβλίο περιέχει ποιήματα με μεγάλη μουσικότητα. Ποιήματα με εγγενή ρυθμό, όπως το Rum Tum Tugger και το Old Deuteronomy, και παρόλο που σχεδόν υπαγορεύουν τη μουσική που θα τα συνοδέψει, συχνά το μέτρο τους γίνεται τόσο ιδιόρρυθμο και ξεχωριστό, ώστε αποτελούν μεγάλη πρόκληση για κάθε συνθέτη που θα καταπιαστεί μαζί τους και θα τους μετατρέψει σε νότες. Στα τέλη του 1977 έγραψα κάποια κομμάτια, τα οποία έπαιζα στο πιάνο για τους φίλους μου, αλλά ποτέ δεν πήρα σοβαρά την ιδέα μέχρι να γράψω το «Tell me on a Sunday», το οποίο έπαιξα στην τηλεόραση του BBC στις αρχές του 1980. Τότε άρχισα να σκέφτομαι το παραμύθι της παιδικής μου ηλικίας σαν ένα πιθανό κονσέρτο που θα μπορούσε να παρουσιαστεί ακόμα και στην τηλεόραση.

Πως άρχισε να υλοποιείται αυτό το παιδικό παραμύθι σε ένα ολοκληρωμένο μιούζικαλ;
Κάποιες συνθέσεις παρουσιάστηκαν στο Φεστιβάλ του Sydmonton  το καλοκαίρι του 1980, όπου ευτυχώς παρευρέθηκε η χήρα του T.S. Eliot,  η οποία  είχε φέρει μαζί της μία ολόκληρη σειρά από στροφές ποιημάτων του συζύγου της που δεν είχαν μέχρι τότε δημοσιευθεί. Οι μουσικές και θεατρικές εικόνες που μου δημιούργησαν με έκαναν να νιώσω ότι υπήρχαν πολλές περισσότερες προοπτικές από όσες είχα φανταστεί. Συνειδητοποίησα αμέσως ότι χρειαζόμουν κάποιον που θα με ενθάρρυνε να ξαναδουλέψω τις συνθέσεις και να δω αν θα μπορούσε να δημιουργηθεί μία θεατρική ενότητα, την οποία να μπορώ να αναπτύξω.
Αργότερα εκείνο το καλοκαίρι  συνάντησα για πρώτη φορά τον  Trevor Nunn. Σύντομα  η χήρα του Eliot μας προμήθευσε και  με άλλες αδημοσίευτες στροφές, τρεις από τις οποίες ενσωματώσαμε αυτούσιες στο Cats. Επίσης μας έδωσε μία περίληψη ενός εναρκτήριου ποιήματος που φαίνεται  ότι προοριζόταν για ένα μεγαλύτερο βιβλίο, με θέμα τις γάτες και τους σκύλους. Αυτό βέβαια δεν ήταν κατάλληλο για τη σκηνή, αλλά μας ενέπνευσε να γράψουμε στίχους πάνω στην ίδια λογική, που θα μιλούσαν για την ανωτερότητα των γατών Jellicle. Χρησιμοποιήσαμε κάποιους στίχους  από το εισαγωγικό αυτό ποίημα του Eliot στο κομμάτι  The Name of Cats. Το πιο συναρπαστικό  ήταν ότι ανακαλύψαμε μία παραπομπή σε ένα από τα γράμματα του Eliot που οδηγούσε σε ένα ανολοκλήρωτο αλλά εύλογο ειρμό. Πρότεινε ότι τελικά οι γάτες κατευθύνονταν  «.ψηλά ψηλά πίσω από το Russel Hotel, ψηλά ψηλά στο Heaviside Layer». Μαζί με τον Trevor Nunn  στρωθήκαμε στη δουλειά και ξεψαχνίζοντας γραπτά του Eliot ξαναθυμηθήκαμε τις πολλές αναφορές του στις γάτες στο κυρίως σώμα των γραπτών του.
Πρέπει να πω ότι απόλαυσα τη δουλειά μου στο Cats όσο σε κανένα άλλο show. Επίσης θα ευγνωμονώ τη χήρα του Εliot,  Valerie Eliot, χωρίς τη συμπαράσταση της οποίας το μιούζικαλ  δεν θα μπορούσε να πάρει τη μορφή που έχει σήμερα.


Θα μπορούσατε να μας πείτε λίγα λόγια για την υπόθεση;

Ναι, φυσικά! Η υπόθεση ξεκινάει μία νύχτα που οι Jellicle Cats βγαίνουν να παίξουν σε ένα σκουπιδότοπο. Είναι η νύχτα του καθιερωμένου ετήσιου  χορού των Jellicle Cats, όπου ο αρχηγός τους θα ανακοινώσει το όνομα της γάτας που θα ξαναγεννηθεί και θα ζήσει μία νέα ζωή. Η ανακοίνωση αυτή θα γίνει λίγο πριν την αυγή. Όσο οι ψιψίνες περιμένουν, διασκεδάζουν με το να διηγούνται παλιές ιστορίες για τις πιο διάσημες και δημοφιλείς γάτες της ράτσας τους. Το κοινό παρακολουθεί και φυσικά  περιμένει να ανακοινωθεί στο τέλος το όνομα της γάτας...   

Περιμένατε ότι το Cats θα γινόταν το πιο δημοφιλές μιούζικαλ στον κόσμο;
Όχι, η επιτυχία του σόου εξέπληξε και εμένα και τη δημιουργική μας ομάδα. Ακόμα και τη βραδιά της πρεμιέρας δεν μπορούσαμε να ξέρουμε πώς θα πήγαινε, Κυρίως γιατί ήταν κάτι εντελώς διαφορετικό από αυτά που είχαμε κάνει μέχρι τώρα. Και γενικά πιστεύω ότι -κυρίως στο μουσικό θέατρο- δεν μπορείς να προβλέψεις τι μπορεί να γίνει, αν θα έχει επιτυχία ή απήχηση στον κόσμο. Φυσικά πάντα θα είμαι ευγνώμων στον Bernard Delfont που πίστεψε στο «Cats», όταν όλοι πίστευαν ότι το συγκεκριμένο μιούζικαλ δύσκολα θα έπιανε και δεν θα είχε την απαραίτητη επιτυχία.

Τα έργα σας είναι τα μοναδικά ίσως που παίζονταν ταυτόχρονα σε τρία διαφορετικά σόου σε Λονδίνο και Ν. Υόρκη, για πολλά χρόνια. Τι σας έκανε να αποφασίσετε να σταματήσετε τις παραστάσεις σε ΗΠΑ και Αγγλία; Πιστεύετε ότι κούρασε τον κόσμο η πολύχρονη  αυτή παράσταση;
Όχι, δεν το πιστεύω, ο κόσμος σε καμία περίπτωση δεν μας έδειξε κάτι τέτοιο. Πολλοί ήταν αυτοί που θέλησαν να το δουν και να το ξαναδούν. Στην ουσία η απόφαση ήταν των παραγωγών, αλλά και εγώ πιστεύω ότι μετά από 21 χρόνια στο Λονδίνο και 19 χρόνια στη Νέα Υόρκη ήταν η κατάλληλη ώρα η πρώτη θεατρική ζωή των «Cats» να τελειώσει. Τώρα σειρά έχουν οι περιοδείες και φυσικά ανάμεσά στις πόλεις που θα επισκεφτούμε είναι και η Αθήνα...

Δεν θέλετε να ξεκουραστείτε, να χαλαρώσετε λίγο ή έστω να ασχοληθείτε με λιγότερα πράγματα;
(Γελάει.). Όλοι μου λένε ότι πρέπει να χαλαρώσω λίγο, ίσως όμως δεν είναι στη φύση μου. Η γυναίκα μου πιστεύω ότι είναι το ηρεμιστικό μου! Για την υγεία μου πάντως, η αλήθεια είναι ότι πρέπει κατά καιρούς να ξεκουράζομαι. Κάτι που ελπίζω κάποια μέρα να το καταφέρω και να πάω διακοπές.

Ποιο θα ήταν για σας το ιδανικό μέρος για διακοπές;
Οπουδήποτε, αρκεί να υπάρχει ένα δωμάτιο με ένα πιάνο...

Τα νησιά μας έχουν ωραία μπαλκόνια με θέα τη θάλασσα!!!
Το γνωρίζω και να είστε σίγουρος ότι θα το σκεφτώ σοβαρά.

Ευχαριστούμε για τη συνομιλία και την τιμή που μας κάνατε.
Ευχαριστώ κι εγώ. Με τη σειρά μου να ευχηθώ καλή συνέχεια στο πολύ καλό περιοδικό σας!

 

CATS - Γεγονότα και Αριθμοί

Πρώτη πρεμιέρα στο Λονδίνο στις 11 Μαΐου 1981 στο New London Theatre.

Στις 7 Οκτωβρίου 1982, γίνεται η πρεμιέρα του CATS στο Winter Garden Theatre του Broadway.

Η τελευταία παράσταση του CATS στο Winter Garden Theatre δόθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2000, μετά από 7.485 παραστάσεις. Ο CATS αποτελεί το μακροβιότερο μιούζικαλ του Broadway.

Το CATS, το μακροβιότερο μιούζικαλ στην ιστορία του West End, παίχτηκε για τελευταία φορά στις 11 Μαΐου 2002, γιορτάζοντας τα 21α του γενέθλια στο New London Theatre, μετά από 8.950 συγκλονιστικές παραστάσεις.

Η περιοδεία του CATS στην Αμερική αποτελεί την μεγαλύτερη συνεχόμενη περιοδεία στην θεατρική ιστορία της χώρας. Οι τέσσερις περιοδείες του CATS στην Αμερική έχουν παίξει συνολικά μέχρι σήμερα 16 ολόκληρα χρόνια και δύο μήνες.

Από την πρεμιέρα του μέχρι σήμερα το CATS έχει παιχτεί σε 26 χώρες, περισσότερες από 300 πόλεις και μπροστά σε παραπάνω από 64 εκατομμύρια θεατές σε ολόκληρο τον κόσμος.

Το CATS έχει μεταφραστεί σε 14 γλώσσες, μεταξύ των οποίων Γερμανικά (τρεις ξεχωριστές μεταφράσεις για Γερμανία, Αυστρία και Ελβετία), Ουγγρικά, Νορβηγικά, Φινλανδικά, Ολλανδικά, Σουηδικά, Γαλλικά, Ιταλικά, Ιαπωνικά και Ισπανικά (δύο ξεχωριστές μεταφράσεις για το Μεξικό και την Αργεντινή): με περισσότερες από 40 παραγωγές, ανάμεσα στις οποίες η Big Top tour στην Αυστραλία..

Το εκπληκτικό σκηνικό απεικονίζει έναν σκουπιδότοπο, μεγέθους τριπλάσιου του πραγματικού με 1.500 υποστυλώματα.

Το τραγούδι Memory έχει ηχογραφηθεί από περισσότερους από 150 καλλιτέχνες, από την Barbra Streisand και τον Johnny Mathis ως την Liberace.