iΑρχικήiσελίδα

iΤαυτότητα

iΠεριεχόμενα

iΑρχείο

iRadio Αrtως

iExodως3

 

 

 

 

 

 

 

 
Aποστολές

ΣΤΟΥΣ ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ ΤΗΣ ΝΟΡΒΗΓΙΑΣ

Καλοκαιρινές διακοπές στον πάγο...

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΚΩΣΤΑΝΤΗΣ ΜΙΖΑΡΑΣ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ

...O Nagel Harbor, Νορβηγός πιλότος στο Colombo,
άμα έδινε κανονική πορεία στα καράβια
που φεύγαν για τους άγνωστους και μακρινούς λιμένες,
κατέβαινε στη βάρκα του, βαρύς, συλλογισμένος,
με τα χοντρά του χέρια στο στήθος σταυρωμένα,
καπνίζοντας ένα χοντρό χωμάτινο τσιμπούκι,
και σε μια γλώσσα βορινή σιγά μονολογώντας
έφευγε μόλις χάνονταν ολότελα τα πλοία...

Νίκος Καββαδίας

Ούτε 10 - 20 χιλιάδες χρόνια δεν έχουν περάσει απ' όταν οι παγετώνες «αποσύρθηκαν» και οι πρώτοι κάτοικοι της Νορβηγίας, εκμεταλλευόμενοι το θερμό ρεύμα του Κόλπου κατοίκησαν τις ακτές. Η διάβρωση σε αυτά τα παράλια έχει δημιουργήσει ένα μεγάλο αρχιπέλαγος με 200.000 και πλέον νησιά και χιλιάδες κόλπους και κολπίσκους... Περνώντας τους, εικόνες φατριών Βίκινγκς να παραμονεύουν η μια την άλλη για να πετύχουν αιφνιδιαστικό χτύπημα γεμίζουν το μυαλό, όπως γεμίζει το οπτικό μας πεδίο με απόκρημνα βράχια που πιέζονται από δασώδης περιοχές και καταλήγουν σε βαθιά μαύρα νερά. Το κλίμα της Νορβηγίας είναι ωκεάνιο στις δυτικές ακτές και ηπειρωτικό στο εσωτερικό και στις αρκτικές περιοχές, είναι παρά τη ψυχρότητά του, ήπιο σχετικά με το γεωγραφικό πλάτος της χώρας και αυτό επειδή επηρεάζεται από το θερμό ρεύμα του Κόλπου, το οποίο διαρρέει τις ακτές μέχρι τα βορειότερα τμήματά τους.



Η χώρα καταλαμβάνει την περιοχή της σκανδιναβικής χερσονήσου που βρέχεται από τον Ατλαντικό Ωκεανό. Στο νοτιοδυτικό τμήμα της συναντά κανείς τα μεγαλύτερα υψόμετρα (2000-2500 μ.). Το νοτιοανατολικό τμήμα είναι πιο χαμηλό, με μεγάλες και εύφορες κοιλάδες. Το υψίπεδο είναι καλυμμένο από πάγους, ανάμεσα στους οποίους υπάρχουν κομμάτια γης και σχηματίζουν τα περίφημα φιόρδ. Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον αναπτύχθηκε η Νορβηγική ψυχή και εδώ βρίσκεται η ουσία της χώρας.Στις μέρες μας οι παγετώνες λιώνουν και οι επιστήμονες λένε ότι σε περίπου 100 χρόνια θα έχουν λιώσει εντελώς ως αποτέλεσμα της αύξησης της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας που συνδέεται με τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. «Από το 1978, οι πάγοι μειώνονται κατά σχεδόν 3% ή 4% ανά δεκαετία. Στο τέλος του αιώνα δεν θα υπάρχουν πια πάγοι στο Βόρειο Πόλο το καλοκαίρι», αναφέρει προς το Γαλλικό Πρακτορείο ο Όλα Γιόχανσεν, καθηγητής του ερευνητικού ινστιτούτου Νάνσεν στο Μπέργκεν της Νορβηγίας, ο οποίος συνυπογράφει την έκθεση με τίτλο «Κλιματικές αλλαγές στην Αρκτική». Οι εκ δορυφόρου παρατηρήσεις δείχνουν ότι οι αιώνιοι πάγοι της Αρκτικής έχουν μειωθεί κατά 1 εκατομμύριο τετρ. χλμ. στη διάρκεια των 20 τελευταίων ετών και το καλοκαίρι η έκτασή τους δεν είναι πλέον παρά 6 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα. Κοινώς... όποιος πρόλαβε τον Κύριο είδε...
Μυθολογικά, οι Σκανδιναβοί πίστευαν ότι αρχικά υπήρχε ο Πατέρας των πάντων. Ένα Ον αδημιούργητο ανεκδήλωτο αόρατο ένα είδος Βούλησης. Στο κέντρο του σύμπαντος υπήρχε μια ¶βυσσος που το βάθος της ήταν απύθμενο. Βόρεια από αυτήν υπήρχε η χώρα της Ομίχλης, στο κέντρο κόχλαζε μια μεγάλη χύτρα και νότια ήταν η πρωταρχική φωτιά όπου όλα ήταν καυτά. Τα νερά λοιπόν της χύτρας καθώς έπεφταν ζεστά πάνω στο ψύχος της αβύσσου γινόταν μεγάλα κομμάτια πάγου και κατρακυλούσαν μέσα στην ¶βυσσο κάνοντας τον θόρυβο του κεραυνού. Παράλληλα στη χώρα της φωτιάς υπήρχε ένας ατρόμητος φρουρός ο Σέτρ που κρατούσε ένα σπαθί. Αυτός χτυπούσε με το σπαθί του τους πάγους απ' όπου πετάγονταν σπίθες φωτιάς και οι πάγοι έλιωναν.



Με αυτή τη συνεχόμενη εναλλαγή ψύχους και ζέστης δημιουργούνταν σύννεφα ατμού τα οποία η Βούληση του αδημιούργητου όντος (του πατέρα των πάντων) τα μετέτρεψε σε ένα τεράστιο Ον έναν παγογίγαντα που υπήρξε η πρώτη δημιουργημένη οντότητα. Το όνομά του ήταν 'Ιμιρ ή 'Οργκελμιρ. Ο πλάστης του έφτιαξε και μια αγελάδα για να δώσει το γάλα της ώστε να τραφεί ο γίγαντας. Αυτός όταν έφαγε καλά και κοιμήθηκε, άρχισε να ιδρώνει και από τον ιδρώτα του αυτόν γεννήθηκαν μια κόρη και ένας γιος (οι πρώτοι θεοί), αλλά από τα πόδια του επίσης ξεπήδησε και ένας γίγαντας, ο Μπέργκελμιρ από τον οποίο μετά κατάγονται όλοι οι γίγαντες του κακού (ψύχους). Η αγελάδα αντίστοιχα γέννησε τον γίγαντα Μπούρι και αυτός αμέσως τον γίγαντα Μπορ. Τότε ξεκίνησε η πρώτη γιγαντομαχία για επικράτηση ανάμεσα στους γίγαντες απόγονους του Ιμιρ και σε αυτούς της αγελάδας. Αυτή η μάχη κράτησε αιώνες και σταμάτησε μόνο όταν ο Μπούρι παντρεύτηκε μια απόγονο των άλλων, την Μπέστλα. Από αυτό το ζευγάρι θα γεννηθούν όλοι οι θεοί (ανάμεσα σε αυτούς και ο Οντιν) και αυτοί θα επικρατήσουν τελικά σε αυτή τη διαμάχη. Η μυθολογία θέλει τους «γιους του Μπορ... κάποτε να νικούν τον γίγαντα Ιμίρ και να ρίχνουν το κουφάρι του στην πρωταρχική ¶βυσσο. Από τα διάφορα μέρη του γίγαντα δημιουργήσανε τον κόσμο. Η Γη σχηματίστηκε από το σώμα του, η θάλασσα από το αίμα του, τα δέντρα και τα φυτά από τα μαλλιά του, τον ουρανό από το κεφάλι του και από τα μυαλά του τα σύννεφα.»
Τώρα από κατά τις ιστορικές πηγές, στα αρχαία χρόνια η Νορβηγία κατοικούνταν από τη Φιλανδική φυλή και τον 8ο αιώνα κατακτήθηκε από τους Νορβηγούς. Τον 10ο αιώνα εκχριστιανίστηκε και αποτέλεσε αυτόνομο βασίλειο. Το 1830 το βασίλειο της Νορβηγίας ενώθηκε με αυτό της Δανίας και το 1397 περιέβαλε και το βασίλειο της Σουηδίας. Η Νορβηγία παρέμεινε με τη Δανία μέχρι και το 1814, όταν κατακτήθηκε από τον βασιλιά της Σουηδίας, Μπερναντόττε. Το 1905, με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας, πήρε τον θρόνο ο Χάακον Ζ΄, πρίγκιπας της Δανίας. Η χώρα παρέμεινε ουδέτερη κατά τον Πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, ελπίζοντας σε μια οικονομική και κοινωνική καλυτέρευση, οδηγημένη από το εργατικό και συνδικαλιστικό κίνημα. Το 1940, παρόλο που είχε διακηρύξει την ουδετερότητά της, εισέβαλαν οι Γερμανοί σχηματίζοντας μια κυβέρνηση ανδρείκελο με επικεφαλής τον Κουίσλινγκ. Το 1949 πήρε μέρος στη συμφωνία του Ατλαντικού. Το 1972 έγινε δημοψήφισμα για την ένταξη της Νορβηγίας στην Ευρωπαϊκή οικονομική κοινότητα. Το εργατικό κίνημα (που ήταν στην κυβέρνηση για πολλά χρόνια) έχασε στις εκλογές του 1989 και τη θέση του πήρε το κόμμα της κεντροδεξιάς. Το 1994 εντάχθηκε στην ΕΟΚ, όμως το δημοψήφισμα που έγινε ήταν ενάντια στην απόφαση αυτή της κυβέρνησης.
Από την πόλη του Μπέργκεν η πιο συνήθης διαδρομή είναι προς τους παγετώνες. Πηγαίνοντας προς το μαγευτικό Σόγκνεφιορδ, μετά τα πρώτα χιλιόμετρα δασών, χειμάρρων και βράχων, αρχινούν οι όχθες ενός από τα παρακλάδια του Όστερφιορδ. Χωριά ξεπροβάλλουν διάσπαρτα και φαίνεται να έχουν μοναδικό λόγο ύπαρξης να θυμίζουν ότι κάπου κοντά υπάρχει μια μεγάλη σύγχρονη πόλη. Μπαίνοντας στην ενδοχώρα το τοπίο αλλάζει, οι κοιλάδες διαδέχονται η μια την άλλη και χωρίς να το καταλάβεις οι δύο πανύψηλες και αιώνια χιονισμένες οροσειρές ενώνονται στη βοή των δεκάδων καταρρακτών. Το Σόγκνεφιορδ εισχωρεί βαθιά στη στεριά για πάνω από 200 χιλιόμετρα και καταλήγει σε τρεις βραχίονες, το Νέρεϋφιορδ, το ¶ουρλανσφιορδ και το Όρνταλσφιορδ. Από εκεί, με πλοίο συνεχίζεις προς το μικροσκοπικό Φλάμ. Ένα τυπικό νορβηγικό χωριό, διάσημο για τη σιδηροδρομική διαδρομή 20 χλμ. που ξεκινάει από εκεί και κατευθύνεται προς το Όσλο, μέσω Μίρνταλ.
Τα φιόρδ σχηματίστηκαν από τη διάβρωση του εδάφους κατά την υποχώρηση των μεγάλων παγετώνων. Τα περισσότερα εισχωρούν έως και 200 χλμ. μέσα στη νορβηγική ξηρά και μπορούν να είναι σχεδόν όσο βαθιά, όσο ψηλά είναι τα βουνά που τα περιστοιχίζουν. Αρχικά τα φιόρδ ήταν κοιλάδες οι οποίες είχαν δημιουργηθεί από τη διάβρωση των ποταμών. Με τους διαδοχικούς παγετώνες, η διαστολή των παγωμένων νερών επέκτεινε τις κοιλάδες, μεταφέροντας μεγάλους πέτρινους ογκόλιθους στο σημείο που οι παγετώνες συναντούσαν τη θάλασσα. Εκεί, μέσα σε αυτό το μάλλον εχθρικό περιβάλλον, ξωτικά και πολεμόχαρες πειρατικές φυλές, περιδιάβαιναν την αχαλίνωτη βλάστηση που ξεπηδά όπου τα ακίνητα «χέρια» των παγετώνων την αφήνουν. Στη βόρεια Ευρώπη, τη Νορβηγία ορίζουν οι -σχηματισμένες κατά την πρώτη γεωλογική περίοδο- Σκανδιναβικές ¶λπεις που υψώνονται απότομα στις ακτές της και εκτείνονται προς τα ανατολικά μοιάζοντας με τείχος κάστρου περισσότερο παρά με δημιούργημα της φύσης.
Τις βραδινές ώρες και αν είσαι τυχερός να πετύχεις κατά τη διάρκεια της επίσκεψής σου φεγγάρι το αλλόκοσμο τοπίο, φέρνει στο νου τα πλάσματα της μυθολογίας, τα τρολ. ¶λλωστε εδώ είναι η πατρίδα τους. Οι πρώτοι κάτοικοι τα είδαν να ζουν στα δάση και πίστευαν ότι είχαν υπερφυσικές ιδιότητες, οι σημερινοί συμβουλεύουν να μην τα αψηφούμε -ιδιαιτέρα το βράδυ στο δάσος, δίπλα σε λίμνες και ποτάμια. Αλλά φεύγοντας με το πλοίο δεν είναι τα τρολ που ακούγονται μέσα στο σφύριγμα του νορβηγικού καλοκαιρινού αέρα, αλλά τα λόγια που συνεχίζουν την αρχή της αποστολής- και του ποιήματος.

...O Nagel Harbor, πλοίαρχος σε φορτηγά καράβια,
αφού τον κόσμο γύρισεν ολόκληρο, μια μέρα
κουράστηκε κι απόμεινε πιλότος στο Colombo.
Μα πάντα συλλογίζονταν τη μακρινή του χώρα,
Και τα νησιά πούνε γεμάτα θρύλους - τα Λοφούτεν.
Όμως μια μέρα επέθανε στην πιλοτίνα μέσα
ξάφνου σαν ξεπροβόδισε το Steamer Tank «Fjord Folden»,
όπου έφευγε καπνίζοντας για τα νησιά Λοφούτεν...
Νίκος Καββαδίας



 
Αρχείο
Αφιερώματα
Λόγιαiστοiχαρτί
Έλληνες Σκιτσογράφοι
Έναiταξίδιiστοiχρόνο
Σπύρος Ορνεράκης
Συνεντεύξεις
Aποστολές
Τόποι & προορισμοί
Για συλλέκτες / Εξώφυλλα
Ότανiέρχονταιiοιiφίλοιiμας

Art Paris
Αιθιοπία
Ανδαλουσία
Αφρική
Βαλκάνια
Βαλχάλα
Βανουάτου
Βαρκελώνη
Βενετία
Βερολίνο
Βερόνα
Βρυξέλλες

Cartagena

Espiritu Santo
Ινδίες
Ιράκ
Ιράν
Iσλανδία
Κάϊρο
Καραϊβική
Κassel
Κολομβία
Κοπενχάγη
Κούβα
Κωνσταντινούπολη:
Τo Σταυροδόμι των τεχνών
Κωνσταντινούπολη:
mια πόλη μέσα μου
Lago di Garda
Λονδίνο I
Λονδίνο II
Μαδρίτη
Μαλάουϊ
Μόσχα
Νείλος
Νέα Υόρκη
Nότιος Αφρική
Νορβηγία
Οδησσός
Ουγκάντα
Παρίσι
Πέργαμος
Περού
Πίζα
Ραροτόνγκα
Robben Island
Σαντιάγο
Σαράγεβο
Σμύρνη
Σοβέτο
San Pedro De Atacama
Σόφια
Σρι Λάνκα
Στα Νησιά του Πάσχα
Τζιμπουτί
Τόκυο
Τολέδο
Τυνησία
Φλωρεντία
Χιλή