iΑρχικήiσελίδα

iΤαυτότητα

iΠεριεχόμενα

iΑρχείο

iRadio Αrtως

iExodως3

 

 

 

 

 

 

 

 
Aποστολές

ΚΟΛΟΜΒΙΑ
Μια άλλη Αντιόχεια, μια διαφορετική πόλη...

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΝΑΣΟΣ ΧΡΙΣΤΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

«Μέχρι τώρα, που λες, ήξερα την αρχαία ελληνική Αντιόχεια, την έδρα ενός απ' τα ορθόδοξα πατριαρχεία, αυτήν η οποία σήμερα βρίσκεται στο έδαφος της Τουρκίας μετονομασμένη σε Antakya.»
«Προφανώς ανακάλυψες κι άλλη, για να κάνεις τέτοια εισαγωγή.»
«Το πέτυχες. Και μπορείς να φανταστείς πού;»
«Όχι, αλλ' ανυπομονώ ν' ακούσω.»
«Στην Κολομβία. Πρόκειται για μία από τις διοικητικές της περιφέρειες.»
«Νόμιζα ότι ολόκληρη εκείνη η περιοχή, ολόκληρη η ήπειρος θα έλεγα, έχει ρίζες και ονομασίες ισπανικές. Άντε και πορτογαλικές, λόγω Βραζιλίας. Αλλά ελληνικές;»
«Έτσι νόμιζα κι εγώ. Μέχρις ότου πήγα στο Μεντεγίν, την πρωτεύουσα της Αντιόχειας (Antioquia στη γλώσσα τους). Εκεί, λοιπόν.»

«Μια στιγμή. Να ξεκαθαρίζουμε τα πράγματα: το Μεντεγίν, έχει κι αυτό ελληνικές ρίζες;»
«Ελληνικές, όχι. Ρωμαϊκές, ναι. Την ονομασία έδωσε ένας από τους Ισπανούς εξερευνητές, ή σωστότερα κατακτητές (conquistadores λέγονται, άλλωστε), εκείνους που κατά τα ιστορικά λεγόμενα δήθεν 'ανακάλυψαν' μαζί με τον Κολόμβο την Αμερική. Σαν να μην υπήρχε η ήπειρος με τους κατοίκους της και τον πολιτισμό τους πριν από το 1492! Ο εν λόγω κατακτητής, λοιπόν, καταγόταν από την ισπανική πόλη Μεντεγίν, που είναι κάπου στην Εστρεμαδούρα. Και αυτή η πόλη έλκει το δικό της όνομα από τον Ρωμαίο Quintus Caecilius Metellus Pius.»
«Ωραία. Ας επιστρέψουμε στα ελληνικά.»
«Η Αντιόχεια ονομάστηκε έτσι αφενός λόγω της γενικευμένης τότε διάθεσης να χρησιμοποιούνται τοπωνύμια από την ελληνική Μικρά Ασία κι αφετέρου από την επιθυμία να υπογραμμιστεί η ανδρεία των κατοίκων της, που απέκρουαν τους εχθρούς. Εδώ, ας αναζητηθεί η ετυμολογική ρίζα του ονόματος 'Αντίοχος'. Οπότε, έχουμε και λέμε: πρώτη ελληνική επίδραση.»



«Ακολουθούν και άλλες;»
«Βεβαίως. Χωρίς να χρειάζεται να αναφερθούν οι λέξεις εκείνες που έχουν επικρατήσει ευρύτερα στις λατινογενείς γλώσσες (museo, iglesia, teatro, biblioteca, cataclismo κλπ), αξίζει να επισημανθούν: η ανθοκομική έκθεση Orquideorama στον βοτανικό κήπο (jardin botanico), το νυκτερινό κέντρο Loutron, το νεανικό μουσικό σύνολο Autarkia...»
«Εντάξει. Μετά την 'αυτάρκεια', αρκεί η ναρκισσιστική απαρίθμηση. Κάτι άλλο ενδιαφέρον από το Μεντεγίν;»
«Πολλά. Εν αρχή, η παρουσίαση των έργων του Fernando Botero, εκλεκτού τέκνου της πόλης, τόσο μέσα στο μουσείο όσο και στην κεντρική πλατεία. Απ' αυτά ξεχωρίζουν η κοιμωμένη Αφροδίτη και η αρπαγή τη Ευρώπης από τον Δία.»
«Στις ομοιότητες και τα σημεία επαφής με την Ελλάδα το γυρίσαμε πάλι!»
«Σωστά. Ας περάσουμε στις αντιθέσεις. Όλοι, μα όλοι, οι μηχανόβιοι φορούν κράνος. Και τι κράνος! Στο πίσω μέρος του αναγράφεται ευκρινέστατα ο αριθμός κυκλοφορίας του οχήματος. Ο ίδιος αριθμός εμφανίζεται στο γιλέκο το οποίο φοριέται υποχρεωτικά επάνω από τα ρούχα του οδηγού. Συνεχίζω. Ο αριθμός των ταξί αναγράφεται, εκτός απ' τη συνηθισμένη θέση, στα πλευρά του αυτοκινήτου καθώς και στη σκεπή, με μεγάλα στοιχεία. Περαιτέρω τα ταξί, όπως και τα φορτηγά, 'ερωτούν' τα ακολουθούντα οχήματα: 'Πώς οδηγώ;' Και παραπέμπουν στο τηλέφωνο της σχετικής υπηρεσίας παραπόνων και καταγγελιών!»



«Μήπως οι υποχρεώσεις αυτές είναι υπερβολικές; Μήπως συνδέονται κάπως με το κακόφημο παρελθόν της πόλης; Αναφέρομαι στο καρτέλ του Μεντεγίν και στην εκεί εγκληματική δράση του Pablo Escobar.»
«Μπορεί. Δεν παύουν, ωστόσο, να εντυπωσιάζουν. Αλλά, τώρα που μνημονεύτηκε το όνομα του Escobar, οφείλουμε να παραδεχθούμε πως η κακή φήμη του στο εξωτερικό της Κολομβίας δεν συμβαδίζει απόλυτα με την εικόνα του στο εσωτερικό της. Εξηγούμαι. Κανείς δεν ισχυρίζεται, βέβαια, ότι οι δολοφονίες, οι απαγωγές, οι εκβιασμοί και οι οποιεσδήποτε άλλες πράξεις του δικαιολογούνται. Αλλ' όμως, πρέπει να συνεκτιμηθεί η συμπαράσταση και η βοήθειά του στις πάμπτωχες -στις λιμοκτονούσες, θα έλεγα- ομάδες του πληθυσμού, οι οποίες τον λάτρευαν σαν ήρωα και αδιαφορούσαν για το αν οι κυβερνήσεις της Κολομβίας και των ΗΠΑ τον έβλεπαν σαν εχθρό. Τα στάδια που χρηματοδότησε, ιδίως για μικρές ομάδες, και οι ναοί που φρόντισε να ανεγερθούν τον κατέστησαν ιδιαίτερα δημοφιλή στους αθλούμενους νέους, αλλά και στην καθολική εκκλησία! Καλλιεργούσε κι ο ίδιος την ιδέα πως είναι ένας Ρομπέν των Δασών, μοιράζοντας απευθείας χρήματα στους φτωχούς ή πληρώνοντας τις οφειλές τους για στεγαστικά δάνεια.»



«Με τα κέρδη από το εμπόριο των ναρκωτικών, φυσικά.»
«Φυσικά. Είπαμε, η 'αγαθοεργία' του δεν τον απαλλάσσει από την ευθύνη ούτε για τη διακίνηση ναρκωτικών ούτε για τη στρατολόγηση εφήβων με συνέπεια τη δολοφονία εξακοσίων τόσων αστυνομικών! Οι δυστυχισμένοι, όμως, του Μεντεγίν δεν δίσταζαν να του προσφέρουν κρησφύγετο, κάλυψη και προστασία. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι ο Botero φιλοτέχνησε δύο έργα με θέμα τον θάνατο του Escobar: στο ένα τον απεικονίζει να τρέχει επάνω στις στέγες των σπιτιών και να δέχεται βροχή από σφαίρες, ενώ στο άλλο τον εμφανίζει νεκρό με ένα περίστροφο στο χέρι, ώστε να στηριχθεί η εκδοχή που προτιμάει ο λαός: ότι δεν τον πέτυχαν, αλλ' ότι έθεσε μόνος του τέρμα στη ζωή του.»
«Ας το κλείσουμε το θέμα κι ας επιστρέψουμε στη σύγκριση του Μεντεγίν με την Ελλάδα.»
«Δεν πρόκειται για γενική σύγκριση. Θα ήταν αδιανόητο και προπετές. Απλώς επισημαίνονται μερικά σημεία φαινομενικής αντίθεσης. Τις Κυριακές, για παράδειγμα, κλείνει ένα αρκετά μεγάλο τμήμα κεντρικής λεωφόρου και χρησιμοποιείται για ποδηλασία και τρέξιμο. Οι κάτοικοι το δέχονται αδιαμαρτύρητα, αλλάζουν διαδρομές ή αποφεύγουν το κέντρο. Άλλο: σε ορισμένους ναούς, οι οποίοι ειρήσθω εν παρόδω είναι γεμάτοι κατά τη διάρκεια όλων των καθημερινών ακολουθιών (και είναι πολλές), παίζεται μουσική ροκ και ο ιερέας δίνει τον τόνο του τραγουδιού και των χορευτικών κινήσεων, καθώς παράλληλα τις μιμείται ολόκληρο το εκκλησίασμα.»
«Εμείς δεν έχουμε τους... παπαροκάδες;»



«Καλά, πάμε παρακάτω. Σε κάποια τουριστική συνοικία, δίπλα στην πλατεία με τα εστιατόρια, τα μπαρ και τη φασαρία, η πινακίδα έξω από ένα καφενείο ενημερώνει ότι τις Τρίτες παραδίδονται μαθήματα αγγλικής δωρεάν! Δεν άντεξα στον πειρασμό και είδα περί τα πενήντα άτομα κάθε ηλικίας να κρέμονται από τα χείλη του καθηγητή, ο οποίος τους ανέλυε την Οδύσσεια!»
«Σε ακριβή συνοικία;»
«Έχει σημασία; Άλλωστε, σε μια από τις φτωχότερες συνοικίες του Μεντεγίν, εκεί όπου άλλοτε στρατολογούσε ο Escobar, έχει πρόσφατα χτιστεί υπερσύγχρονη βιβλιοθήκη. Στόχος της, όχι απλώς να προσφέρει στο κοινό τη δυνατότητα έρευνας και μελέτης, αλλά ν' αποτελέσει μοχλό κοινωνικής και πολιτιστικής αναβάθμισης του πληθυσμού. Πρέπει να ληφθεί επιπλέον υπόψη πως στην πόλη αυτή των δυόμισι εκατομμυρίων κατοίκων λειτουργούν, ούτε λίγο ούτε πολύ, τριάντα έξι βιβλιοθήκες. Με μεγάλο αριθμό αναγνωστών. Και, μια που μιλήσαμε για φτωχές συνοικίες, αξίζει να σημειωθεί ότι δυο απ' αυτές (απλωμένες στις απότομες πλαγιές των βουνών που περικλείουν την κοιλάδα του Μεντεγίν) εξυπηρετούνται συγκοινωνιακά από εξαίρετα, φτηνά τελεφερίκ, δεδομένου ότι η πρόσβαση με λεωφορεία παρίσταται είτε δυσχερέστατη είτε χρονοβόρα.»
«Ποιο από όλα αυτά τα θετικά σημεία θα θεωρούσες το σπουδαιότερο για να. μεταφυτευθεί στη χώρα μας;»
«Ένα άλλο. Το χαμόγελο. Αυτό που συναντάς συνεχώς: στο εστιατόριο και στο ξενοδοχείο, στο μετρό, στο δρόμο. Την ευγένεια και την καλοσύνη που αποπνέουν οι κάτοικοι. Που δεν περιορίζεται στους ξένους επισκέπτες, αλλά δείχνει ριζωμένη στον χαρακτήρα τους. Το 'ευχαριστώ' και το 'παρακαλώ', το 'gracias' και το 'con mucho gusto' που βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη. Και, προσοχή: δεν είναι σαν το θεωρούμενο επίπλαστο άλλων λαών, τους οποίους δεν χρειάζεται να αναφέρουμε. Μοιάζει ειλικρινές, αυθεντικό.»



«Επομένως, συνάγεται το συμπέρασμα ότι, αν όχι η τυφλή αντιγραφή, τουλάχιστον μια επήρεια από το Μεντεγίν είναι απαραίτητη;»
«Δεν είναι φρόνιμο, νομίζω, να φτάνει κανείς σε υπερβολές, ιδίως όταν η σχηματισμένη εικόνα στηρίζεται σε μια πρώτη γνωριμία λίγων ημερών. Παρ' όλα αυτά, θα ήταν άδικο απέναντι σ' αυτούς τους κατοίκους να μην τονιστούν τα όσα θετικά παρατηρεί ο τουρίστας. Κι ανάμεσα στα θετικά, η προθυμία με την οποία απαντούν στις ερωτήσεις του και ανταποκρίνονται στις επιθυμίες του. Μαζί με την αισιοδοξία τους για το μέλλον, παρά την οικονομική τους δυσπραγία. Αισιοδοξία, που αντανακλάται στον πάνδημο εορταστικό φωτισμό με την ευκαιρία των εορτών των Χριστουγέννων και Νέου Έτους: γιρλάντες, λαμπάκια που αναβοσβήνουν, φωτεινά σιντριβάνια κατά μήκος του ποταμού, πυροτεχνήματα ήδη από τα τέλη Νοεμβρίου.»
«Ακούγονται ευχάριστα όλα τούτα.»



«Είναι, πράγματι. Και οφείλω, τέλος, να ομολογήσω ότι έμεινα ενεός όταν διάβασα, στα χαρτιά που χρησιμοποιεί αντί για τραπεζομάντηλο κάποιο εστιατόριο, σειρά ολόκληρη παραινέσεων σχετικά με την ανάγκη να χαίρεται ο άνθρωπος κάθε στιγμή της ζωής του, ν' αναλαμβάνει ο ίδιος την πρωτοβουλία κινήσεων καλοσύνης και χαράς! Αρκούμαι να μεταφράσω τρεις απ' αυτές.
-Μην περιμένεις ένα χαμόγελο, για να δείξεις ευγένεια. Χαμογέλα εσύ πρώτος!
-Μην περιμένεις να βρεις την καλύτερη απασχόληση, για να εργαστείς με κέφι. Κάνε το κιόλας στη δουλειά που έχεις!
-Μην περιμένεις τη μέρα του θανάτου, για ν' αγαπήσεις και να χαρείς τη ζωή. Αγάπα την τώρα!
«Χρειάζονται σχόλια;»



 
Αρχείο
Αφιερώματα
Λόγιαiστοiχαρτί
Έλληνες Σκιτσογράφοι
Έναiταξίδιiστοiχρόνο
Σπύρος Ορνεράκης
Συνεντεύξεις
Aποστολές
Τόποι & προορισμοί
Για συλλέκτες / Εξώφυλλα
Ότανiέρχονταιiοιiφίλοιiμας

Art Paris
Αιθιοπία
Ανδαλουσία
Αφρική
Βαλκάνια
Βαλχάλα
Βανουάτου
Βαρκελώνη
Βενετία
Βερολίνο
Βερόνα
Βρυξέλλες

Cartagena

Espiritu Santo
Ινδίες
Ιράκ
Ιράν
Iσλανδία
Κάϊρο
Καραϊβική
Κassel
Κολομβία
Κοπενχάγη
Κούβα
Κωνσταντινούπολη:
Τo Σταυροδόμι των τεχνών
Κωνσταντινούπολη:
mια πόλη μέσα μου
Lago di Garda
Λονδίνο I
Λονδίνο II
Μαδρίτη
Μαλάουϊ
Μόσχα
Νείλος
Νέα Υόρκη
Nότιος Αφρική
Νορβηγία
Οδησσός
Ουγκάντα
Παρίσι
Πέργαμος
Περού
Πίζα
Ραροτόνγκα
Robben Island
Σαντιάγο
Σαράγεβο
Σμύρνη
Σοβέτο
San Pedro De Atacama
Σόφια
Σρι Λάνκα
Στα Νησιά του Πάσχα
Τζιμπουτί
Τόκυο
Τολέδο
Τυνησία
Φλωρεντία
Χιλή