iΑρχικήiσελίδα

iΤαυτότητα

iΠεριεχόμενα

iΑρχείο

iRadio Αrtως

iExodως3

 

 

 

 

 

 

 

 
Aποστολές

IPAN

KEIMENO/ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ



Ιράν air. Τεχεράνη. Η πρώτη ανακοίνωση λέει: «Παρακαλούμε τις κυρίες να καλυφθούν», και στην πόρτα κατά τη έξοδο οι αεροσυνοδοί μας λένε χαμογελώντας: «Ευχαριστούμε που μας σέβεστε».
Πρώτη εντύπωση: οι γυναίκες είναι πανέμορφες με τα μαύρα τσαντόρ μέχρι την γη, αλλά τα πρόσωπα ξεσκέπαστα και άβαφα, με άσπρο δέρμα και μαύρα μάτια.
Στο Ιράν πήγα για προσωπικούς λόγους. Από παιδί λάτρευα τον Αλέξανδρο. Η ιστορία και ο μύθος του με συγκινούσαν και με συγκινούν πάντα. Διάβασα Πλούταρχο και Αριανό για να μάθω όσα πιο πολλά μπορούσα γι αυτόν. Όμως, πιστεύω πως η προσωπική επαφή με τα μέρη που πέρασε ήταν συγκλονιστική εμπειρία. Έτσι άρχισα να κάνω την διαδρομή του, έχοντας άπειρα ερωτηματικά και το κυριότερο, γιατί έκαψε την Περσέπολη. Ένα κομμάτι αυτού του τεράστιου ταξιδιού προσκυνήματος, ήταν το Ιράν, η Περσία, ο επί αιώνες εχθρός της Ελλάδας στον οποίον (όπως λέει η Ιστορία) εμείς οι Έλληνες όταν είχαμε μεταξύ μας διαμάχες καταφεύγαμε για διαιτησία.
Διασχίζοντας την αχανή, στ' αλήθεια, χώρα που τότε ήταν σαφώς μεγαλύτερη, εντυπωσιάστηκα από το τοπίο, που ήταν καταρχήν σκληρό και άνυδρο. Ορεινό, στο μεγαλύτερο κομμάτι του, αφιλόξενο κι όμως στις πόλεις του Ιράν τα νερά τρέχουν άφθονα παντού και η βλάστηση είναι πυκνή και πανέμορφη.

ΕΣΦΑΧΑΝ
Στο Εσφαχάν μια Παρασκευή (ημέρα σχόλης των Μουσουλμάνων) είδα χιλιάδες κόσμο στις καταπράσινες πλαγιές του ποταμού να περνάνε την μέρα τους στο γρασίδι τρώγοντας και παίζοντας. Εντυπωσιάστηκα όταν το επόμενο πρωί στις 7 που ξαναπέρασα από εκεί, δεν είδα ούτε ένα σκουπιδάκι πάνω στην πρασινάδα. Το Εσφαχάν είναι κατά τη γνώμη μου η πιο καθαρή πόλη που έχω συναντήσει, και η μυρωδιά από τα τριαντάφυλλα ήταν η πιο μεθυστική. (Η πόλη φημίζεται για τα χίλια είδη τριαντάφυλλων που έχει).

ΤΕΧΕΡΑΝΗ
Δεν μπορώ να φανταστώ πώς ήταν η Περσία επί Σάχη, σίγουρα αλλιώτικη. Το διαπίστωσα στο Εθνικό Μουσείο Κοσμημάτων στην Τεχεράνη. Ανοίγει 2 φορές την εβδομάδα για λίγους επισκέπτες και μοιάζει με απόρθητο φρούριο. Μεταξύ των θαυμαστών εκθεμάτων είναι ο Θρόνος του Παγωνιού. Είναι αδύνατον να τον δεις χωρίς να κλείσεις τα μάτια από την λάμψη των χιλιάδων πετραδιών. Φυσικά απαγορεύεται η φωτογράφηση, αλλά έτσι κι αλλιώς σου παίρνουν τα πάντα πριν μπεις στον χώρο. Σωροί από διαμάντια, σμαράγδια και ότι άλλο μπορεί να βάλει ο νους, συν τα υπέροχα παλιά και νέα κοσμήματα από σημερινούς επώνυμους σχεδιαστές. Και σίγουρα όλα αυτά τα στολίδια δεν τα φορούσαν κάτω από τα τσαντόρ που έτσι κι αλλιώς δεν υπήρχαν πριν από τον Αγιαντολάχ Χομεϊνί. Το πορτραίτο του, το βλέπεις σε όλα τα σημεία του Ιράν ακόμη και σε τεράστιους τοίχους πολυκατοικιών εναλλάξ με τις ζωγραφισμένες μορφές των ηρώων και των μαρτύρων της επανάστασης.
Σε έναν από αυτούς τους τοίχους βλέπω το πορτραίτο του Χομεϊνί να φαντάζει τεράστιο και από κάτω μικρά- μικρά τα κεφαλάκια αρχαίων Ελλήνων -προλαβαίνω να αναγνωρίσω, καθώς είμαι σε λεωφορείο, τον Αριστοτέλη, τον Όμηρο, τον Πλάτωνα- δεν καταλαβαίνω όμως το νόημα...



Ο σημερινός ηγέτης του Ιράν είναι ο Αγιαντολάχ Χαταμί. Μετριοπαθέστερος του Χομεϊνί, με δειλά ανοίγματα προς τη Δύση. Παρόλα αυτά η επανάσταση των φοιτητών πνίγηκε στην αρχή της. Το Ιράν είναι μια χώρα περίεργη, που σου δίνει την αίσθηση πως όλα απαγορεύονται. Κυρίως οι φωνές διαμαρτυρίας.
Ρωτάω που μένουν οι σημερινοί ηγέτες και η απάντηση είναι: «Σε ένα παλάτι του Σάχη», και είχε πάρα πολλά, που τα περισσότερα έχουν γίνει ξενοδοχεία με πολύ φροντίδα και αισθητικά ανακαινισμένα.
Επισκέφτηκα πάνω σ' έναν κατάφυτο λόφο το κυρίως παλάτι του Σάχη, όπου έξω από την πόρτα υπήρχε ένα κατεστραμμένο άγαλμά του απ' το οποίο είχαν μείνει μόνο οι μπότες του όρθιες, φτιαγμένες από σίδερο.
Θέλησα να πιω ένα ποτήρι νερό και διαπίστωσα πως πουθενά δεν υπήρχε ένα καφενείο και όταν ρώτησα που θα μπορούσα να βρω νερό μου είπαν μόνο σε ξενοδοχείο. Βέβαια, ούτε λόγος για αλκοόλ στη περιοχή...
Κάθε φορά που το τσαντόρ γλιστράει και φαίνονται λίγο τα μαλλιά μου, κάποια γυναίκα στο δρόμο γελώντας μου κάνει νόημα να το διορθώσω. Ακόμη και όταν ανοίγω την πόρτα στο ξενοδοχείο για ρουμ σέρβις φοράω τσαντόρ.
Στο μουσείο της Τεχεράνης βλέπω τα θαυμαστά κατάλοιπα αυτού του τεράστιου πολιτισμού που τόσο θύμωσε τον Αλέξανδρο. Έχω την αίσθηση ότι εξαιτίας αυτού (του Αλέξανδρου) είναι το μόνο κράτος απ' όσα πέρασε εκείνος που εισπράττω μια έχθρα στο άκουσμα της ελληνικότητάς μου. Πράγμα το οποίο συνοδεύεται με εκδηλώσεις χαράς στα άλλα υπό κατάληψη Αλεξάνδρου κράτη. Εκεί βρίσκεται και η πέτρινη στήλη με τους νόμους του Χαμουραμπί, το αντίγραφο της δηλαδή καθώς το αυθεντικό είναι σε μουσείο της Ευρώπης όπως και τόσα άλλα. Εκεί λένε, τα προσέχουν καλύτερα...

ΠΑΣΑΡΓΑΔΕΣ
Πήγα στον τάφο του γιου του Δαρείου και της Παρισάτιδας, του Κύρου, που υπήρξε μεγάλος βασιλιάς της Περσίας. Ένα μοναχικό αλαβάστρινο μαυσωλείο στην μέση ενός κάμπου κοντά στις Πασαργάδες την παλιά πρωτεύουσα. Είδα σκαλισμένους στους βράχους, τους σταυρόσχημους τάφους του Δαρείου του Α΄, του Β΄, του Ξέρξη και του Αρταξέρξη. Παντού ήταν σκαλισμένη η μορφή του Άχουρα Μάζντα, της προσωποποίησης του καλού. Συγκλονίζομαι μπροστά στους Πύργους της Σιωπής στους οποίους έβαλαν τους νεκρούς να τους φάνε τα όρνια αφού σύμφωνα με το Ζαρατούστρα, οι νεκροί δεν έπρεπε να μολύνουν τη γη τον αέρα και το νερό. Ο Ζωροαστρισμός υπάρχει ακόμη στο Ιράν κατά μικρό ποσοστό. Τώρα τους νεκρούς τους θάβουν σε "μπλοκ" από τσιμέντο.

ΑΛΛΑΧ ΟΥ ΑΚΜΠΑΡ
Στα υπέροχα τζαμιά που υψώνουν τους μιναρέδες σαν τεράστια δάκτυλα στον ουρανό επικρατεί ο πανικός του κενού. Δεν υπάρχει χιλιοστό που να μην είναι διακοσμημένο. Η τέχνη του Ισλάμ είναι μαγική. Όμως δεν ακούω καθόλου την έναρξη της προσευχής από τα τζαμιά. Ρωτάω πώς σε ένα σ΄ ένα θεοκρατούμενο κράτος δεν ακούγεται η μελωδική φωνή του μουεζίνη να λέει: «Αλλάχ ου ακμπάρ» (ο Θεός είναι μεγάλος). Με προτρέπει να ανοίξω τηλεόραση. Πέντε σταθμοί, και οι πέντε δείχνουν έναν αγιαντολάχ (θρησκευτικός βαθμός) να μιλάει όλη μέρα και όλη νύχτα. Δεν καταλαβαίνω τι λέει...Φαντάζομαι όμως.

ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΙΡΑΝ
Στις αγορές σπάνια συναντάς ξένους γιατί ο τουρισμός είναι άγνωστος στο Ιράν. Πράγμα που με βάζει σε σκέψεις καθώς στο καιρό του Σάχη το Ιράν ήταν ιδιαίτερα κοσμοπολίτικο.
Παντού πουλιούνται υπέροχα περσικά χαλιά και μπακίρια. Βρίσκω μια μαγική αγορά με αντίκες. Μπαίνω στον πειρασμό να αγοράσω, όμως δεν ξέρω αν μπορώ να τα περάσω από το αεροδρόμιο. Συχνά ακούω κάποια ψιθυριστή λέξη κοντά μου, από ανθρώπους που με προσπερνάνε. Προσπαθώ να καταλάβω και ακούω τη μαγική λέξη ντόλαρς.(Λέτε να φταίει το εμπάργκο των ΗΠΑ;)

ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Στις επόμενες- σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα- εκλογές εμφανίζεται ένα καινούργιο κόμμα (με αρχηγό το φιλελεύθερο αδελφό του Χαταμί). Όμως, οι θρησκευτικοί αρχηγοί απαγορεύουν στο κόμμα να πάρει μέρος. Στα χρόνια που ακολούθησαν την πτώση του Σάχη και την αναρρίχηση του Χομεϊνί στην εξουσία, πολλές πάρα πολλές χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και άλλοι αυτοεξορίστηκαν.
Τούτο το θεοκρατικό καθεστώς δεν μου είναι ευχάριστο, νομίζω και σε πολλούς κάτοικους τούτης της ιστορικής γης.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Σε όλο το Ιράν το εκπαιδευτικό σύστημα είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένο και πάρα πολλές γυναίκες φοιτούν σε αυτά.
Υπάρχουν Σχολές Καλών Τεχνών και μεγάλοι ποιητές της Περσίας τιμούνται με υπέροχα μαυσωλεία σε μεγάλους κήπους τα οποία επισκέπτεται μεγάλος αριθμός ανθρώπων, που πολλοί απ' αυτούς γνωρίζουν την ποίησή τους.

ΠΕΡΣΕΠΟΛΗ
Το προσκύνημα στην μισοκαμένη από τον Αλέξανδρο Περσέπολη με κάνει να δω το μεγαλείο της Περσικής αυτοκρατορίας. Πάντα όταν βρίσκομαι σε χώρους που έζησαν οι κάποτε Μεγάλοι της γης τούτης νοιώθω παρείσακτη και φοβερά αμήχανη.
Στην σκάλα που οδηγεί στην αίθουσα του θρόνου του Μεγάλου Βασιλιά βλέπω το αρχαιότερο ρεπορτάζ του κόσμου. Σκαλισμένες μορφές με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των τότε γνωστών λαών προσφέρουν τα καλύτερα προϊόντα τους στο Μεγάλο Βασιλιά σε μια ατελείωτη γραμμή και από τις δύο πλευρές της σκάλας.
Οι μυθικοί γρίπες και ο ταύρος δεσπόζουν στα κιονόκρανα της μαγικής πόλης.

ΜΠΑΜ
Πήγα στην πόλη Μπαμ. Την μάθαμε από τον φοβερό σεισμό πριν δυο μήνες. Φωτογράφισα το αναστηλωμένο χώρο της παλιάς πόλης μουσείο που δυστυχώς δεν υπάρχει πια. Σε αυτή την αναστηλωμένη πόλη λειτουργούσαν καλλιτεχνικοί χώροι, όπως γκαλερί, αίθουσες τέχνης και ισλαμικής παράδοσης.
Δεν ξέρω αν θέλω να ξαναπάω στο Ιράν. Είναι σίγουρα μαγική χώρα, ίσως όμως εγώ να έχω την αίσθηση της ελευθερίας πολύ ανεπτυγμένη μέσα μου και μ' ενοχλούν τα φοβισμένα μάτια όπου κι αν τα δω. Και εκεί είδα πολλά...



 
Αρχείο
Αφιερώματα
Λόγιαiστοiχαρτί
Έλληνες Σκιτσογράφοι
Έναiταξίδιiστοiχρόνο
Σπύρος Ορνεράκης
Συνεντεύξεις
Aποστολές
Τόποι & προορισμοί
Για συλλέκτες / Εξώφυλλα
Ότανiέρχονταιiοιiφίλοιiμας

Art Paris
Αιθιοπία
Ανδαλουσία
Αφρική
Βαλκάνια
Βαλχάλα
Βανουάτου
Βαρκελώνη
Βενετία
Βερολίνο
Βερόνα
Βρυξέλλες

Cartagena

Espiritu Santo
Ινδίες
Ιράκ
Ιράν
Iσλανδία
Κάϊρο
Καραϊβική
Κassel
Κολομβία
Κοπενχάγη
Κούβα
Κωνσταντινούπολη:
Τo Σταυροδόμι των τεχνών
Κωνσταντινούπολη:
mια πόλη μέσα μου
Lago di Garda
Λονδίνο I
Λονδίνο II
Μαδρίτη
Μαλάουϊ
Μόσχα
Νείλος
Νέα Υόρκη
Nότιος Αφρική
Νορβηγία
Οδησσός
Ουγκάντα
Παρίσι
Πέργαμος
Περού
Πίζα
Ραροτόνγκα
Robben Island
Σαντιάγο
Σαράγεβο
Σμύρνη
Σοβέτο
San Pedro De Atacama
Σόφια
Σρι Λάνκα
Στα Νησιά του Πάσχα
Τζιμπουτί
Τόκυο
Τολέδο
Τυνησία
Φλωρεντία
Χιλή