iΑρχικήiσελίδα

iΤαυτότητα

iΠεριεχόμενα

iΑρχείο

iRadio Αrtως

iExodως3

 

 

 

 

 

 

 

 
Aποστολές

Αλεξάνδρεια
Tα ίχνη όλου του κόσμου είναι πάνω της...

ΚΕΙΜΕΝΟ/ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ

...Αγάπησα την Αλεξάνδρεια που δεν μοιάζει με καμιά άλλη πόλη, για τούτη τη μοναδικότητά της.
Για την αίσθηση, πως ανήκει σ' όλο τον κόσμο, αφού τα ίχνη όλου του κόσμου είναι πάνω της...

Αλεξάνδρεια. Πόλη που μόνο το όνομά της μας ταξιδεύει σε θρύλους, παραδόσεις και μαγικές ιστορίες.
Βλέπουμε τον Αλέξανδρο τον Μακεδόνα να χαράζει με τα σιτηρά του στρατού του την καινούρια πόλη, όραμα και πράξη δική του. Βλέπουμε τον ουρανό να σκοτεινιάζει απ' τα κοράκια, που ορμούσαν για να φάνε τα σιτηρά. Και τους ιερείς να μιλάνε για καλό οιωνό. Πώς η πόλη, θα γινόταν μεγάλη και δυνατή, ικανή να ταΐσει ακόμα και τα πετεινά του ουρανού.
Και στη πορεία των αιώνων έγινε η Αλεξάνδρεια η αγαπημένη όλων.
Έρχεται στο νου μας ο Πτολεμαίος. Ο φιλομαθής και ιδρυτής της Αλεξανδρινής, της βιβλιοθήκης για την οποίοι μιλούσαν όλοι.
Και όλοι κατέθεταν σ' αυτήν, την γνώση από τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα.



Σκεπτόμαστε την Κλεοπάτρα. Τη βασίλισσα θρύλο, που τ' ανάκτορά της βρέθηκαν κάτω από τη θάλασσα. Τη βασίλισσα, που αν δεν είχε ηττηθεί, η ιστορία θα είχε πάρει άλλη τροπή. Στο ημερολόγιο του Καίσαρα είναι γραμμένο πως η Κλεοπάτρα δείχνοντάς του τους θησαυρούς της, του φανέρωσε και την αλαβάστρινη λάρνακα, με το σώμα του Αλέξανδρου στα υπόγεια του παλατιού της.
Και ύστερα ήρθαν οι Ρωμαίοι.
Και ο Χριστιανισμός.
Η δολοφονία της φιλοσόφου Υπατίας, από τον μανιασμένο όχλο. Μεγάλη ντροπή για την εποχή που μια θρησκεία, αυτή των Ελλήνων χανόταν και μια άλλη, άρχιζε τη πορεία της.
Και ύστερα έρχονται οι Άραβες. Το Ισλάμ. Οι μιναρέδες υψώνονται στον ουρανό της Αλεξάνδρειας. Με τα χρόνια αλλάζει μορφή και όμως τα ίχνη της ιστορίας της μένουν. Οι πολιτισμοί διαδέχονται ο ένας τον άλλον όπως και η δόξα και η παρακμή τούτης της παγκόσμιας πόλης. Μιας πόλης που μοιάζει να έχει τη δύναμη από μόνη της να αγαπάει και να καταστρέφει ταυτόχρονα.



Ο θρύλος του τάφου του Αλέξανδρου μέχρι σήμερα παραμένει άλυτο μυστήριο. Το σημείο που ήταν "Το Σώμα" είναι γνωστό. Στη διασταύρωση των οδών Χορέγια και Ναμπί Ντανιέλ. Η οδός Χορέγια είναι η αρχαία Κανωπική οδός που ένωνε τον Εύνοστο (το λιμάνι του Αλέξανδρου) με την αρχαία Κάνωπο, σημερινό Αμπουκίρ. Και είναι ο μόνος δρόμος της Αλεξάνδρειας που έμεινε στο ίδιο σημείο από την εποχή του Αλέξανδρου, όπως και ο Εύνοστος.
Η νήσος Φάρος. Που πια δεν είναι νησί και που πάνω του είχε χτιστεί ο Φάρος της Αλεξάνδρειας, ένα από τα επτά θαύματα του κόσμου. Τα κομμάτια του και τα αγάλματα βρέθηκαν στον βυθό του λιμανιού και δεν μπορούν πια να μπουν στην θέση τους, γιατί την έχει καταλάβει το κάστρο του Καΐτ Μπέι.
Στην αρχές του 19ου αιώνα οι Έλληνες επανέρχονται στην Αλεξάνδρεια, καλεσμένοι από τον Μωχάμετ Άλι. Και μεγαλουργούν. Ονόματα όπως ο Μπενάκης, ο Αβέρωφ, ο Σαλβάγος, γίνονται κράτος εν κράτει. Τα ίχνη τους φαίνονται ακόμη και σήμερα, στα μεγάλα έργα που άφησαν πίσω και όσα μεγάλα και θαυμαστά έκαναν για τη πατρίδα τους.
Και ύστερα ο Καβάφης, ο Αλεξανδρινός, ο Παγκόσμιος.
Ποτισμένη με την ποίησή του, βρέθηκα στην Αλεξάνδρεια των ποιημάτων του και απογοητεύτηκα. Χρειάστηκε να μείνω ένα χρόνο για να την ανακαλύψω. Αυτή την γερασμένη πόρνη, που μάγεψε όλους τους λαούς της υφηλίου. Που δέχτηκε στην αγκαλιά της όλους ανεξαρτήτως φυλής ή θρησκείας.



Περπάτησα άπειρες ώρες στους δρόμους της, για να βρω τα ίχνη των λαών που την αγάπησαν. Με τον ίδιο τρόπο που τώρα την αγαπώ και εγώ.
Είδα τα σπίτια των Ελλήνων. Τα σχολειά της, κυρίως δωρεές του Αβέρωφ, που κάποτε μόνο το "Αρρένων", που τώρα στεγάζει το Πατριαρχείο, είχε 2.000 μαθητές.
Άκουσα τους Αιγυπτίους που δούλευαν για τους Έλληνες να μιλάνε με γλυκά και όμορφα λόγια για τους τότε αφέντες τους.
Είδα τα σπίτια των Εβραίων, των Ιταλών και των Λιβανέζων. Σ' ένα απ' αυτά υπάρχουν έξι Καρυάτιδες, ομορφότερες των αντιγράφων της Ακρόπολης, φτιαγμένες από Πεντελικό μάρμαρο. Τούτο το κτίσμα είχε γίνει για τον Κάιζερ. Τώρα είναι στην ιδιοκτησία ενός Λιβανέζου που θέλει να το πουλήσει.
Βρήκα στη Σουκ Γκόμα, το παζάρι της Παρασκευής που γίνεται κοντά στις βαμβακαποθήκες των Ελλήνων, ένα πιρούνι επάργυρο με τ' όνομα "Αθηναίος". Ήταν ένα από τα πιο όμορφα Ελληνικά ζαχαροπλαστεία στη παραλία. Υπάρχει ακόμα με το ίδιο όνομα, όμως δεν είναι πια ελληνικό. Πήγα στη λίμνη Μαρεώτιδα, που οριοθετεί την Αλεξάνδρεια προς τον Νότο. Εκεί γινόταν ένα από τα αρχαιότερα γνωστά κρασιά, ο Μαρεωτικός οίνος.
Είδα την καινούρια βιβλιοθήκη, την καινούρια Αλεξανδρινή να κτίζεται περίπου στο σημείο που ήταν η παλιά.
Συνάντησα τον Δόκτορα Φακχαράνι να σκάβει μέσα στο καθολικό κοιμητήριο, για τον τάφο του Αλέξανδρου. Και την κυρία Παπακώστα, να κάνει το ίδιο στο Εβραϊκό.
Άκουσα για τη μαρτυρία κάποιου Έλληνα υπαλλήλου της Ρωσικής πρεσβείας στις αρχές του αιώνα, που έλεγε πως είδε την λάρνακα από αλάβαστρο με το σώμα του Αλέξανδρου στα υπόγεια του τζαμιού του Ναμπί Ντανιέλ.
Είδα στο Ελληνορωμαϊκό Μουσείο το περίφημο ψηφιδωτό με το κεφάλι μιας γυναίκας που πάνω του στέκεται μια τριήρης και είναι λένε η απεικόνιση της Αλεξάνδρειας. Έξω από το κτίριο διαβάζω με περηφάνια τη λέξη "Μουσείον".
Πήγα στο ελληνικό Ελίτ της κυρίας Χριστίνας, που είναι η ίδια μια σελίδα της ιστορίας της πόλης. Τα πορτρέτα του Καβάφη δεσπόζουν στην αίθουσα.
Πήγα στο Πατριαρχείο της Αλεξάνδρειας, κομμάτι της πίστης και της πατρίδας μας.
Ήπια τσάι με μέντα στα καφενεία της πανέμορφης παραλίας και απόλαυσα έναν καφέ στο σαλόνι με τους μεγάλους καθρέφτες στο Σέσιλ, που τόσα έχει γράψει για αυτό ο Ντάρελ στο Αλεξανδρινό Κουαρτέτο. Με μάγεψε η Λυδία Κονιόρδου διαβάζοντας κάποια βραδιά στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού, κομμάτια από τη "Νυχτερίδα" του Τσίρκα.
Ύστερα, περίπου δεκαπέντε άτομα πήγαμε βόλτα στην πόλη των Αιγυπτίων, στις γειτονιές τις μαγικές. Εκεί, σ' ένα παλιό καφενείο, στις δύο το βράδυ, η Γεωργία Συλαίου τραγούδησε ταξίμια και τραγούδια του καημού. Έτσι, σε μια τελείως προσωπική στιγμή, που όμως έκανε τα γύρω παράθυρα ν' ανοίξουν, το δρόμο και το καφενείο να γεμίσουν κόσμο και η βραδιά τούτη να μείνει μες στη ψυχή μου σαν μνήμη πολύτιμη.
Πήγα στο μεγαλύτερο τζαμί του Αμπουλαμπάς. Είδα τους ανθρώπους να προσεύχονται, μπήκα μέσα, και ένιωσα πως ναι, στ' αλήθεια ο Θεός είναι μεγάλος και ίδιος, και μοναδικός για όλους μας.



Κατέβηκα τη σκάλα στο σπίτι του Καβάφη και σκέφτηκα πως έτσι κατέβαινε και εκείνος, πιάνοντας την ίδια κουπαστή, βλέποντας τους ίδιους τοίχους, τα ίδια σκαλοπάτια, μόνο που τότε στους κάτω ορόφους ζούσαν πόρνες που νοίκιαζαν το σπίτι από το Πατριαρχείο, όπως και εκείνος. Τώρα είναι μουσείο. Κάτω μένουν οικογένειες. Και το κτίσμα δεν ανήκει πια στο Πατριαρχείο.
Στάθηκα πολλές φορές και κοίταξα την αυστηρή μορφή του Σαάντ Ζαγκλούλ Πασά, στη μεγάλη πλατεία της παραλίας. Του ηγέτη της Αιγύπτου, που πολέμησε με όλες του τις δυνάμεις εναντίον της κυριαρχίας των Άγγλων. Η σημερινή Αίγυπτος του χρωστάει τόσα πολλά.
Στην άλλη μεγάλη πλατεία της Αλεξάνδρειας, την πλατεία Ταξίμ, που κανείς δεν την ξέρει μ' αυτό το όνομα αλλά ως Μανσέγια, δεσπόζει το άγαλμα του μεγάλου Μωχάμετ Άλι. Του αντιβασιλέα της Αιγύπτου που γεννήθηκε στη δική μας Καβάλα. Εκεί, χτυπά η καρδιά του εμπορίου της πόλης. Σε τούτη την πλατεία, ο Νάσερ έκανε τη μεγάλη ανακοίνωση για την αποχώρηση των ξένων από την Αίγυπτο το 1952.
Είδα το σπίτι της Πηνελόπης Δέλτα, κόρης Μπενάκη. Το σπίτι του Μπενάκη. Σήμερα τράπεζα. Τους τάφους των Ελλήνων στο νεκροταφείο στο Σάντμπι. Μια περιοχή ολόκληρη με τους νεκρούς των φυλών που πέρασαν από την Αλεξάνδρεια.
Αντίκρισα στο Ελληνικό νεκροταφείο τον πιο όμορφο άγγελο. Έναν άγγελο κλεισμένο σ' ένα πανέμορφο κτίσμα της οικογένειας Ζερβουδάκη. Λένε πως είναι έργο του Ροντέν. Δεν το πιστεύω. Όμως είναι ο πιο όμορφος. Είναι αυτός, που με το αυστηρό πανέμορφο πρόσωπο, με τα ολάνοιχτα φτερά του και με μια μόνη κίνηση του χεριού του, καταργεί τον θάνατο. Όταν τον αντίκρισα μέσα από τα τζάμια της εισόδου, κόπηκε η ανάσα μου. Τόση χαρά ζωής, κλεισμένη σ' έναν τάφο!
Άκουσα τα τραγούδια των Αιγυπτίων στους υπαίθριους γάμους, γεμάτους λουλούδια και χρώματα.
Άκουσα τους ήχους της πόλης, που κλείνει τα μαγαζιά της στη 1 το βράδυ.
Είδα τα αγόρια να περπατάνε χέρι χέρι σε ένδειξη φιλίας και τις γυναίκες ντυμένες σεμνά με το μαντήλι στο κεφάλι. Για να μην φαίνονται τα μαλλιά, που είναι το πιο όμορφο σημείο της γυναίκας και έχει δικαίωμα να τα βλέπει μόνο ο άντρας της.
Αγάπησα την Αλεξάνδρεια που δεν μοιάζει με καμιά άλλη πόλη, για τούτη τη μοναδικότητά της. Για την αίσθηση, πως ανήκει σ' όλο τον κόσμο, αφού τα ίχνη όλου του κόσμου είναι πάνω της...



 
Αρχείο
Αφιερώματα
Λόγιαiστοiχαρτί
Έλληνες Σκιτσογράφοι
Έναiταξίδιiστοiχρόνο
Σπύρος Ορνεράκης
Συνεντεύξεις
Aποστολές
Τόποι & προορισμοί
Για συλλέκτες / Εξώφυλλα
Ότανiέρχονταιiοιiφίλοιiμας

Art Paris
Αιθιοπία
Ανδαλουσία
Αφρική
Βαλκάνια
Βαλχάλα
Βανουάτου
Βαρκελώνη
Βενετία
Βερολίνο
Βερόνα
Βρυξέλλες

Cartagena

Espiritu Santo
Ινδίες
Ιράκ
Ιράν
Iσημερινός
Iσλανδία
Κάϊρο
Καραϊβική
Κassel
Κολομβία
Κοπενχάγη
Κούβα
Κωνσταντινούπολη:
Τo Σταυροδόμι των τεχνών
Κωνσταντινούπολη:
mια πόλη μέσα μου
Lago di Garda
Λονδίνο I
Λονδίνο II
Μαδρίτη
Μαλάουϊ
Μόσχα
Νείλος
Νέα Υόρκη
Nότιος Αφρική
Νορβηγία
Οδησσός
Ουγκάντα
Παρίσι
Πέργαμος
Περού
Πίζα
Ραροτόνγκα
Robben Island
Σαντιάγο
Σαράγεβο
Σμύρνη
Σοβέτο
San Pedro De Atacama
Σόφια
Σρι Λάνκα
Στα Νησιά του Πάσχα
Τζιμπουτί
Τόκυο
Τολέδο
Τυνησία
Φλωρεντία
Χιλή